Uzasadnienie
Decyzją Prezydenta Miasta z dnia "[...]", wydaną z powołaniem się na art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 ze zm.) orzeczono o pozbawieniu A. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem "[...]" czerwca 2006 r.
W uzasadnieniu podano, że z posiadanych dokumentów wynika, iż A.B.. podjęła zatrudnienie (pracę zarobkową), zaś zgodnie z przepisami powołanej ustawy w takim przypadku następuje utrata statusu bezrobotnego.
Od powyższej decyzji A. B. wniosła odwołanie do Wojewody kwestionując jej zasadność. Wyjaśniła, iż jest właścicielką stoiska handlowego "[...]", na którym pracuje "[...]" W. B. Podkreśliła, że nie pobiera od niego żadnych opłat, w zamian ma opłacone należności za gaz i prąd, artykuły żywnościowe, czasami leki. Następnie podała, iż zdarzenie, które dało organowi l instancji podstawę prawną do wydania kwestionowanej decyzji miało miejsce "[...]" czerwca 2006 r. Tego dnia W. B. udał się do lekarza, zaś ona do fryzjera, prosząc sąsiadkę o przypilnowanie towaru stanowiącego własność byłego męża. Gdy po telefonicznym wezwaniu sąsiadki przyszła na stoisko okazało się, że jest ono kontrolowane pod względem legalności zatrudnienia.
Dodatkowo skarżąca wskazała, iż chorując na nadciśnienie tętnicze nie mogłaby wykonywać tego rodzaju pracy. W odczuciu odwołującej się przebywanie przy byłym mężu i pomaganie mu w handlu 2-4 godziny, a czasami krócej, nie może stanowić podstawy do pozbawienia jej statusu bezrobotnej, a tym samym możliwości korzystania z bezpłatnych świadczeń zdrowotnych. Oświadczyła, że nie mając żadnego źródła utrzymania zdana jest na świadczenia z pomocy społecznej i wyrozumiałość byłego męża.
Wojewoda nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. W myśl zaś art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy bezrobotnym może być między innymi osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie (...).
Organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, iż A.B. w dniu "[...]" czerwca 2006 r. pracowała na Targowisku "[...]", zaś fakt ten stwierdziła kontrola przeprowadzona przez Oddział Kontroli Zatrudnienia. Dalej wywodzono, iż w odwołaniu bezrobotna potwierdza, że pracuje na stoisku byłego męża kilka godzin dziennie, co przemawia za przyjęciem, że A. B. wykonuje pracę zarobkową. Ponadto według organu II instancji skarżąca nie spełnia kolejnego warunku niezbędnego do posiadania statusu osoby bezrobotnej, mianowicie zdolności i gotowości do podjęcia pracy. Stanowisko w tym względzie uzasadniono tym, że strona kilkakrotnie przyznaje, iż jest osobą chorą, niemogącą pracować w określonych pozycjach z uwagi na schorzenia, przy czym z załączonego do odwołania protokołu oględzin sądowo - lekarskich w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności, wynika że jest ona niepełnosprawna w stopniu lekkim.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż osoba bezrobotna musi wykazywać się pełną dyspozycyjnością oraz wypełnianiem nałożonych na nią obowiązków. W przeciwnym przypadku ustawodawca nałożył sankcję polegającą na pozbawieniu statusu bezrobotnego.
W skardze złożonej na decyzję Wojewody A. B. podniosła, iż organ odwoławczy przyjął, wbrew temu co podała w odwołaniu, że pracuje przez 3-4 godziny dziennie, podczas gdy w rzeczywistości pomaga byłemu mężowi W. B. do 3 - 4 godzin w skali miesiąca. Ponadto w uzupełnieniu skargi skarżąca złożyła wniosek zawierający postulat powołania W. B. i W. W. w charakterze świadków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał wywody uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie sądowej w dniu 15 listopada 2006 r. A. B. podtrzymała zarzuty zawarte w skardze i dodatkowo wyjaśniła, że sporadycznie pomaga byłemu mężowi, tylko wtedy gdy załatwia on sprawy w urzędzie skarbowym lub idzie do lekarza. W tym dniu, gdy pomagała W. B. był on na badaniach lekarskich w szpitalu. Przedłożyła Sądowi do wglądu zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt przeprowadzonych badań lekarskich. Podała też, że nawet w tym dniu, gdy prowadzono kontrolę legalności zatrudnienia przez cały czas nie była przy towarze, tylko zgłosiła się na telefon.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżoną decyzją, a więc nie przesłuchuje świadków, a także w kompetencjach sądu nie leży przyznawanie świadczeń.
Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozpatrując sprawę we wskazanych granicach obowiązany jest zbadać z urzędu, czy wydana decyzja nie narusza prawa i czy została oparta na obowiązujących przepisach prawa.
Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję miedzy innymi w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji wydane zostały bez dostatecznego rozpoznania sprawy do końcowego rozstrzygnięcia, co nie pozwoliło Sądowi ocenić, czy organy orzekające właściwie zastosowały prawo materialne.
Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach.rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy bezrobotnym może być między innymi osoba niezatrudniona i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia.
W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w celu ustalenia czy określona osoba przestała spełniać warunki do uznania jej za osobę bezrobotną, organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać zasad procesowych określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, zwanym dalej kpa.
Organy muszą miedzy innymi przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Zobowiązane są także, z mocy art. 77 § 1 kpa, do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązkiem organów jest też dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, co wynika z art. 80 kpa. Organy orzekające muszą także uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w § 1 i 3 art. 107 kpa. Zgodnie z unormowaniami zawartymi w tym przepisie uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi co do zasady element obowiązkowy każdej decyzji. Uzasadnienie stanowi zatem integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Powinno ono wskazywać okoliczności faktyczne i prawne, którymi kierował się organ administracji przy podejmowaniu decyzji, jak również winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Uzasadnienie decyzji, które nie pozwala ustalić motywów rozstrzygnięcia organu administracji publicznej uniemożliwia natomiast Sądowi kontrolę poprawności stanowiska organu w tym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu organy zatrudnienia nie zastosowały się w pełni do wskazanych reguł procesowych. Postępowanie w sprawie niniejszej przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co doprowadziło do rozstrzygnięcia naruszającego art. 80 Kpa z uwagi na dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Także uzasadnienia organów obu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa, bowiem z ich treści nie wynika z uwagi na jakie okoliczności i przyczyny organy odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej jednym dowodom, a oparły się na innych dowodach zgromadzonych w tej sprawie.
Przede wszystkim w przedmiotowej sprawie nie zadbały o wszechstronne wyjaśnienie, czy w dniu "[...]" czerwca 2006 r. skarżąca była rzeczywiście w miejscu pracy oraz czy między nią a W. B. prowadzącym stoisko handlowe na Targowisku "[...]" był nawiązany jeden z rodzajów stosunku pracy, któremu można by przypisać charakter zobowiązania pracowniczego albo innego, którego istnienie i treść wyklucza możliwość uznania za osobę bezrobotną.
Ustalając, że skarżąca podjęła zatrudnienie (inną pracę zarobkową), organy zatrudnienia oparły się wyłącznie na jednorazowej informacji służb Wojewody o przeprowadzonej w dniu "[...]" czerwca 2006 r. kontroli legalności zatrudnienia, w toku której ustalone zostało, że A.B. sprzedawała towary na Targowisku "[...]". Nie przeanalizowały natomiast innych zebranych w sprawie dowodów, a zwłaszcza nie ustosunkowały się do wyjaśnień świadka W. B. - właściciela stoiska handlowego nr "[...]" na Targowisku "[...]", z których wynika, że w dniu "[...]" czerwca 2006 r. skarżąca zastępowała go na stoisku, ponieważ on przebywał na badaniach lekarskich w szpitalu. Nadto świadek oświadczył, iż handel prowadzi osobiście, a skarżąca czasami mu pomaga.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można było też przemilczeć faktu, jak to uczyniły organy orzekające, iż Wojewoda odstąpił od kierowania wniosku o ukaranie karą grzywny A. B. na podstawie art. 119 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z uwagi na to, że dano wiarę wyjaśnieniom W. B. i uwzględniono fakt, iż podczas ponownej kontroli, która została przeprowadzona w dniu "[...]" lipca 2006 r. nie stwierdzono wykonywania pracy przez A. B. Wobec przedstawionego w odwołaniu stwierdzenia A. B., że pomaga byłemu mężowi "2 - 4 godziny, a czasami krócej" należało wyjaśnić, czy pomoc ta udzielana jest codziennie czy też w innych odstępach czasu.
Ustosunkowując się do zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji poglądu, że skarżąca z powodu wskazywanych w odwołaniu dolegliwości zdrowotnych nie może zachować statusu osoby bezrobotnej zauważyć należy, iż zgodnie z definicją bezrobotnego zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy za bezrobotnego uważana jest także osoba niepełnosprawna, jeśli jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w co najmniej połowie wymiaru czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie. Zatem okoliczność czy A. B. jest osobą bezrobotną w rozumieniu powołanego przepisu, należało zbadać poprzez analizę kompletnej dokumentacji medycznej dotyczącej jej niepełnosprawności, łącznie z orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu Do Sprawa Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z "[...]" września 2004 r., a którego w aktach sprawy brak.
Z tych wszystkich względów, rzeczą organów będzie rozpatrzenie sprawy ponownie, poprzez gruntowną analizę materiału dowodowego, której rezultaty znajdą odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Uznając, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji nie odpowiadają prawu z przyczyn wyżej wskazanych, należało skargę uwzględnić i orzec o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd podjął rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.