Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta (dalej jako: "organ I instancji") z dnia "[...]" r., którą to decyzją cofnięte zostało spółce A zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w lokalu gastronomicznym "[...]".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że po dokonanej weryfikacji oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych we wskazanym w decyzji lokalu zostało wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, w toku którego bezspornie ustalono, że strona dokonywała zakupu napojów alkoholowych u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych, co w konsekwencji skutkowało uznaniem, że doszło do złamania przez stronę warunku sprzedaży napojów alkoholowych, przewidzianego w art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 487 ze zm., dalej powoływana jako: "ustawa o wychowaniu w trzeźwości") i powoduje konieczność cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych we wskazanym zakresie na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 i 4 powołanej ustawy.
W odwołaniach od tej decyzji E.R. i K.K. (dalej jako: "skarżące") wskazały, że dokonanie przez nie zakupu piwa u kontrahenta, który nie posiadał zezwolenia na hurtową sprzedaż alkoholu nie może być traktowane jako umyślnie zawinione nieprzestrzeganie warunków sprzedaży, a tylko takie działanie powinno być kwalifikowane jako dające podstawę do cofnięcia zezwolenia.
Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołań skarżących, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaopatrywanie się przez spółkę w napoje alkoholowe u przedsiębiorcy, który nie posiadał zezwolenia na sprzedaż hurtową takich napojów musiało skutkować cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Organy orzekające nie badają stopnia winy w naruszeniu warunków prowadzenia sprzedaży alkoholu, gdyż działalność ta prowadzona jest na zasadzie ryzyka. Z przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie sposób wywieść, aby ocena stopnia zawinienia, jak i jego charakteru (umyślności) mogła mieć wpływ na sankcję określoną w art. 18 ust. 10 pkt 2 tej ustawy. W razie złamania któregokolwiek z warunków sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust.10 pkt 2 ustawy jest obligatoryjne, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. Wobec tego, że przepis ten nie zawiera elementu winy, organy nie mają obowiązku rozpatrywać zachowania skarżących w kategoriach umyślnego naruszenia warunków sprzedaży.
W skargach od powyższej decyzji wywiedzionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżące wskazały, że nie zgadzają się z treścią tej decyzji i uważają ją za krzywdzącą. Podniosły, że ich zachowanie nie może być traktowane jako umyślnie zawinione nieprzestrzeganie warunków sprzedaży napojów alkoholowych, a w konsekwencji prowadzić do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że analiza treści art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości prowadzi do wniosku, iż ustawodawca miał na myśli rażące, drastyczne przekroczenie zachowań, natomiast w odniesieniu do skarżących zaistniał tylko jeden incydent, któremu nie można przypisać tak rażącego charakteru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U z 2018 r. poz. 2107) kontrola działalności administracji publicznej przeprowadzana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").
Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów, ustalonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie podstawą wszczęcia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było niekwestionowane przez skarżące stwierdzenie faktu zaopatrywania się w napoje alkoholowe u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych, co w ocenie organów stanowiło naruszenie określonych w ustawie warunków sprzedaży tych napojów.
Stanowisko to należy uznać za prawidłowe.
W myśl art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości jednym z warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych. Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 tej ustawy, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Norma zawarta w powyższym przepisie w żaden sposób nie uzależnia zastosowania sankcji cofnięcia zezwolenia od ustalenia winy sprzedawcy i jej stopnia. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżących, nie ma też znaczenia ocena, czy naruszenie miało charakter rażący, uporczywy, czy też nie. Organy orzekające nie działają w takich sprawach w ramach uznania administracyjnego, a są związane bezwzględnie obowiązującą treścią normy prawnej. Oznacza to, że nawet jednorazowe wystąpienie którejkolwiek z siedmiu przesłanek wymienionych w art. 18 ust.10 ustawy obliguje organ do wydania decyzji cofającej zezwolenie.
W sprawie bezsporną okolicznością było dokonanie przez skarżące zakupu napojów alkoholowych u przedsiębiorcy, który nie posiadał zezwolenia na sprzedaż hurtową takich napojów, zatem działanie wbrew warunkowi opisanemu w art. 18 ust. 7 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Konsekwencję powyższego stanowiło obligatoryjne zastosowanie art. 18 ust. 10 pkt tej ustawy, tzn. cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2012 r. (sygn. akt II GSK 1812/11), stwierdził, że obowiązkiem skarżących, prowadzących działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych jest takie jej zorganizowanie, aby nie zaistniał jakikolwiek przypadek nieprzestrzegania, określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. W razie zaistnienia jakiegokolwiek złamania warunku(ów) sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi musi być obligatoryjnie zrealizowane przez właściwy organ niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. Rygoryzm znaczenia uregulowania przedmiotowego przepisu, odczytanego na podstawie wykładni językowej, jest bowiem założony przez ustawodawcę i całkowicie odpowiada celom ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W konsekwencji w razie złamania któregokolwiek z warunków sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 3 cyt. ustawy jest obligatoryjne niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy.(...) Organy administracji nie miały obowiązku badać, czy skarżąca działała umyślnie, bowiem wystarczającą przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych było wyłącznie stwierdzenie, że skarżący zaopatrywali się w napoje alkoholowe u przedsiębiorcy nieposiadającego zezwolenia na hurtową sprzedaż napojów alkoholowych. W szczególności podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych nie może się zwolnić od zastosowania sankcji wynikającej z powołanego przepisu poprzez wykazanie, że dochował staranności w wyborze kontrahenta.
Wobec tego, że przepis art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawiera elementu winy, organy nie miały obowiązku rozpatrywać zachowania skarżących w kategoriach umyślnego naruszenia warunków sprzedaży, skutkujących cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu. (dostępny w CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl)
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela powyższy pogląd prawny, a co za tym idzie, uznaje za nieistotną dla rozstrzygnięcia podnoszoną przez skarżące okoliczność braku zawinienia z ich strony. Nie mógł też odnieść zamierzonego skutku wskazywany przez pełnomocnika skarżących argument dotyczący braku rażącego czy drastycznego naruszenia przepisów, gdyż nie są to przesłanki wymagane do wydania decyzji cofającej zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych.
Mając na uwadze powyższe rozważania, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi jako bezzasadne.