Uzasadnienie
W dniu 15 listopada 2016 r. o godzinie 10:00 odbyła się rozprawa w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania.
Skarżąca była obecna na rozprawie osobiście. Po zamknięciu rozprawy, został ogłoszony wyrok oddalający skargę, sędzia sprawozdawca podał ustnie zasadnicze motywy rozstrzygnięcia. Przewodniczący składu orzekającego pouczył strony, że uzasadnienie pisemne wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Tego samego dnia o godzinie 10:30 odbyła się rozprawa ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Skarga ta została uwzględniona i Sąd pouczył strony o terminie i sposobie zaskarżenia wyroku.
W dniu 29 listopada 2016 r. skarżąca złożyła osobiście w tutejszym Sądzie wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Podała, że nie jest prawnikiem i wskazanego dnia miała dwie rozprawy bezpośrednio po sobie. Pamięta, że ktoś z osób orzekających mówił, że uzasadnienie wraz z wyrokiem zostanie jej przesłane. Natomiast w dniu 29 listopada 2016r. pracownik sekretariatu poinformował ją, że uzasadnienie wyroku przychodzi jedynie na wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu.
Analizując spełnienie pierwszego z wymienionych warunków Sąd uwzględnił, że skarżąca dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 29 listopada 2016 r. i tego samego dnia wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem. W związku z tym należało przyjąć, że skarżąca zachowała termin wskazany w art. 87 § 1 p.p.s.a. do złożenia wniosku. Zważyć należy bowiem, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminu (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2010r. sygn. akt II OZ 779/10, publ. w LEX nr 663839).
Nie można jednak uznać, że uchybienie przez skarżącą terminowi do wystąpienia z wnioskiem o uzasadnienie wyroku było przez nią niezawinione. Skarżąca wskazuje na treść pouczenia, które otrzymała od jednego ze składów orzekających. Rzeczywiście w dniu 15 listopada 2016 r. odbyły się dwie rozprawy ze skarg skarżącej. Jedna skarga została uwzględniona, a w niniejszej sprawie oddalona. W obu przypadkach skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie zaskarżenia wyroku. Okoliczność, że w sprawie, w której skarga jej została uwzględniona, strona poinformowana została, że uzasadnienie sporządzone zostanie z urzędu i jej przesłane, nie usprawiedliwia nieuwagi skarżącej i braku świadomości co do konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w przypadku oddalenia skargi. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie wszystkie orzeczenia są uzasadniane z urzędu. W sprawach, takich jak niniejsza, w których skarga została oddalona, uzasadnienie sporządzane jest na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Stanowi o tym przepis art. 141 § 2 p.p.s.a. Wskazany termin liczony jest od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku jedynie w sytuacji, gdy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym, co wynika z art. 139 § 4 p.p.s.a. Strona została dwukrotnie prawidłowo pouczona o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w zawitym terminie 7 dni w przypadku oddalenia skargi. Po raz pierwszy w zawiadomieniu o rozprawie, gdzie zaznaczono, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Zgłoszenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Po raz drugi skarżąca została pouczona o treści powyższego przepisu przy ogłoszeniu wyroku.
Ponieważ ogłoszenie wyroku nastąpiło w dniu 15 listopada 2016 r., ustawowy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem upłynął z dniem 22 listopada 2016r. Złożenie przez skarżącą wniosku w dniu 29 listopada 2016r. nastąpiło zatem z uchybieniem ustawowego terminu,
Podnieść należy, nawiązując do wypracowanych i utrwalonych poglądów doktryny i judykatury, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a jedyną możliwością jego przywrócenia jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że dokonanie czynności procesowej w terminie nie było możliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której przy zachowaniu należytej staranności nie dało się ominąć. Oznacza to, że strona mimo starań nie mogła dokonać czynności w terminie. Strona zatem musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (tak też WSA w Gliwicach w postanowieniu z dnia 20.10.2004 r. sygn. akt IV SA/GL 647/04). Podkreślić należy, że termin może być przywrócony tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić wystąpienia tego typu okoliczności.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżąca dochowała należytej staranności, której należałoby oczekiwać od strony postępowania. Niewiedza skarżącej i błędne przekonanie o sporządzaniu w każdym przypadku uzasadnienia wyroku z urzędu wynikają z braku uważnego zapoznania się z pouczeniem zawartym w zawiadomieniu o rozprawie, jak i przedstawionym stronie po ogłoszeniu wyroku. Zaniedbanie takie nie pozwala na przyjęcie, że niedochowanie terminu było przez skarżącą niezawinione.
W tym stanie rzeczy, należało orzec jak w postanowieniu.