Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2007r. (sygn. akt II SA/Ol 811/07) Wojewódzki Sądu Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę C.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia społecznego.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 28 listopada 2007r. wraz z pouczeniem zawierającym między innymi informację, iż strona może wystąpić do Sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W dniu 11 grudnia 2007r. strona skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 lutego 2008r. (sygn. akt II SA/Ol 811/07) C.G. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 26 lutego 2008r. Okręgowa Rada Adwokacka w Olsztynie poinformowała tut. Sąd o wyznaczeniu - w ramach przyznanego C.G. prawa pomocy - jako pełnomocnika adwokata J.D.
W dniu 6 marca 2008r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym skarżący C.G. udzielił adwokatowi J.D. pełnomocnictwa do działania w jego imieniu przed sądami administracyjnymi w sprawie o sygn. II SA/Ol 811/07.
W dniu 12 marca 2008r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego złożył w jego imieniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 listopada 2007r., załączając jednocześnie sporządzoną skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 27 listopada 2007r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 26 lipca 2007r. (winno być grudnia). Ponieważ jednakże skarga kasacyjna objęta została przymusem adwokackim a procedura wyznaczania pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest czasochłonna, dlatego też dopiero w dniu 6 marca 2008r. pełnomocnik skarżącego uzyskał umocowanie w procesie do działania w jego imieniu co oznacza, iż dopiero od tej daty mógł zapoznać się z aktami sprawy i przystąpić do opracowania skargi kasacyjnej, spełniając wymagania formalne dla tego środka zaskarżenia. Uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia nastąpiło zatem bez winy strony ani jej pełnomocnika, przy czym uchybienie to powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego bowiem uniemożliwia jej wniesienie skutecznego środka zaskarżenia od wyroku Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym uchybienie przez stronę terminowi, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Jednakże dokonując oceny zaistnienia przesłanki w postaci braku winy trzeba oceniać zaistniałe okoliczności dotyczące pełnomocnika (por. wyrok NSA z 18 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 431/00, LEX nr 54736).
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Ustawodawca przewidział jednak instytucję przywrócenia terminu obejmującą ochroną stronę, która nie ponosi winy w uchybieniu terminu.
Stosownie do art. 87 ustawy ppsa. do przesłanek warunkujących skuteczność wniosku o przywrócenie terminu zalicza się: uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony, złożenie wnioski w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz złożenie skargi razem z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 listopada 2007r. o oddaleniu skargi C.G. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 28 listopada 2007r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - karta 52 akt). Stąd też określony w art. 177 ustawy ppsa. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku upłynął dla skarżącego w dniu 28 grudnia 2007r.
Nie można uznać - na użytek tej sprawy - że uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło z winy skarżącego skoro, w trzydziestodniowy terminie do jej wniesienia złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Zgodzić należy się za pełnomocnikiem strony skarżącej, iż procedura rozpoznania tego wniosku i ustanowienia w sprawie adwokata była czasochłonna, dlatego też dopiero w dniu 3 marca 2008r. skarżący udzielił ustanowionemu w sprawie adwokatowi J.D. pełnomocnictwa do działania w jego imieniu. Dopiero zatem od tego momentu pełnomocnik mógł podjąć działania w jego imieniu, co uczynił poczynając od zapoznania się z aktami sprawy, co miało miejsce w dniu 6 marca 2008r.
W warunkach rozpoznawanej sprawy najistotniejszą pozostaje kwestia dotycząca zachowania przewidzianego w art. 87 § 1 ustawy ppsa. siedmiodniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a to z kolei wymaga prawidłowego ustalenia daty, w której ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej w terminie. Dlatego też rozważyć należało czy początek wskazanego siedmiodniowego terminu, należy liczyć od dnia, w którym adwokat uzyskał od strony skarżącej pełnomocnictwo do działania w jej imieniu, który to obowiązek wynika z art. 244 § 2 ustawy ppsa., czy też uwzględniając okoliczności sprawy należy ten termin liczyć od innej daty. Na problem ten zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 czerwca 2000r. sygn. akt I CZP 62/00 (OSNC 2001/1/7) wyrażając pogląd, iż "przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem".
Ten pogląd prawny został zaakceptowany także na gruncie postępowania przed sądami administracyjnymi, czemu dano wyraz w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006r. (Sygn. akt I FZ 198/06, niepublik.), w którym stwierdzono, iż w wypadku ustanowienia adwokata w trybie art. 244 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Sąd uwzględniając przytoczony pogląd prawny doszedł do przekonania, że w warunkach niniejszej sprawy przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 6 marca 2008r., kiedy to działający z upoważnienia pełnomocnika aplikant adwokacki zapoznał się z aktami sprawy. Wobec powyższego pełnomocnik składając w dniu 12 marca 2008r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku WSA w Olsztynie zachował określony w art. 87 § 1 ustawy ppsa. siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku. Uznając, iż właśnie w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu i że tym samym od tego dnia powstała rzeczywista możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej, Sąd miał na względzie wskazane przez pełnomocnika strony okoliczności związane z uzyskanym pełnomocnictwem od strony skarżącej i realną możliwością zapoznania się w dniu 6 marca 2008r. z aktami sprawy, a poza tym nie doszło do uchybienia 30 dniowemu terminowi od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu w ramach prawa pomocy, co miało miejsce w dniu 26 lutego 2008r.
Z tych wszystkich względów uznać należy, iż spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki, od których zależy przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i stąd na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 listopada 2007r. (sygn. akt II SA/Ol 811/07).