Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 sierpnia 2010r. A. S. wywiódł skargę na działalność (w zakresie zmiany pracownika socjalnego) Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, wnosząc m.in. o jego zwolnienie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że organem właściwym do jej rozpatrzenia jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Podkreślił również, że w związku z licznymi skargami kierowanymi pod adresem pracownika socjalnego przez skarżącego, Zastępca Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przydzielił nowego pracownika z nadzieją dobrej, obustronnej współpracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji Sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie.
Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy tej kontroli określa art. 3 § 2 ustawy oraz sprawy, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm,. zwanej dalej: ustawą ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest działalność pracownika organu pomocy społecznej. Do rozpoznania niniejszej skargi nie jest zatem właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, lecz Rada Miejska. Skarga na pracownika organu administracji rozpoznawana jest bowiem w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: Kpa).
Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej art. 227 i nast. Kpa mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze.
W konsekwencji działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 ustawy ppsa. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. Kpa stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Stanowisko takie powszechnie prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeszcze przed reformą sądownictwa administracyjnego, gdzie przeważał pogląd, iż sprawy z tego zakresu nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, (LEX nr 54426) oraz w postanowieniu NSA z dnia 21 września 2001r. sygn. akt I SA 2347/0 (LEX nr 55766), jak również identyczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzając m.in. w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 650/04 (treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), iż podejmując uchwałę w trybie skargowym rozpoznanie skargi powszechnej w ramach podległości między organami samorządu nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej (...), zwłaszcza, iż art. 5 pkt 1 i 2 ustawy ppsa nie przewiduje kognicji sądu administracyjnego w sprawach wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej oraz wynikających z podległości służbowej. Stanowisko powyższe w pełni akceptuje Sąd w niniejszej sprawie.
Ponieważ przedmiotem skargi jest działalność pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, nie budzi wątpliwości Sądu wskazana w odpowiedzi na skargę okoliczność, że sprawa ta nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten Sąd.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.