Uzasadnienie
H. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na – jak podała – decyzję Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie przeprowadzenia ustalenia wysokości odszkodowania za budowę drogi "[...]". W uzasadnieniu podała, że zaskarżona decyzja jest niezrozumiała, gdyż organ wydał już w tej sprawie decyzję ostateczną, a zatem ponowne wydanie decyzji jest obaczone wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.. Wskazała, że skoro Minister Infrastruktury nie dostrzega tej okoliczności, to sprawa podlega kognicji w. sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podano, że prawomocnym wyrokiem z dnia 19 lutego 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia "[...]" oraz decyzję Wojewody z dnia "[...]" orzekającą o ustaleniu odszkodowania za prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów K. gm. N. jako działka nr "[...]" o pow. 0,6690 ha przejętej z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa od H. i Z. M. na podstawie decyzji Wojewody z dnia "[...]" udzielającej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej "[...]" na odcinku N.-N. Wskazano, że mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku postanowieniem z dnia 27 października 2017r. organ powołał biegłego do wydania opinii poprzez sporządzenie operatu szacunkowego.
Jednocześnie zawiadomieniem z dnia 27 października 2017r. organ poinformował strony o ponownie prowadzonym postępowaniu, konieczności powołania biegłego oraz o prawie do czynnego udziału w postępowaniu. Wyjaśniono, że w dniu 27 października 2017r. organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a jedynie powołał biegłego oraz zawiadomił strony o postępowaniu.
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2018r. (sygn. akt IV SA/Wa 3174/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę tut. Sądowi.
W związku z wyjaśnieniem zawartym w odpowiedzi na skargę tut. Sąd wezwał skarżącą do wyjaśnienia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, jaki akt administracyjny jest przedmiotem skargi, ale skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw administracyjnych, to znaczy spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których stosuje się na mocy przepisów szczególnych przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i na orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Jednakże zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.)
Ponadto stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Zatem merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
W niniejszej sprawie skarżąca w złożonej skardze wskazała, że przedmiotem jej skargi jest "decyzja Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za budowę drogi". Jednakże zarówno z akt sprawy, jak i z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że taka decyzja w ogóle nie została wydana, a we wskazanej dacie organ wydał jedynie postanowienie o powołaniu biegłego celem wydania opinii w sprawie ustalenia odszkodowania w postaci operatu szacunkowego oraz zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu i o terminie jego zakończenia. Także skarżąca - pomimo skierowanego do niej wezwania - nie sprecyzowała, jakiego aktu dotyczy jej skarga.
Zatem Sąd przyjął, że przedmiotem jej skargi jest postanowienie o powołaniu biegłego. W związku z tym Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż na postanowienie to nie służy zażalenie w toku postępowania administracyjnego (art. 84 w zw. z art. 123 oraz art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Nie jest to także postanowienie kończące postępowanie, ani też postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Przy czym nawet, gdyby uznać że powołanie biegłego jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to jako podjęta w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego to nie podlega zaskarżeniu z mocy wyżej wskazanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Dodatkowo skarżącej należy wyjaśnić, że nawet przyjęcie, że przedmiotem skargi jest zawiadomienie z dnia 27 października 2017r., także musiałoby to skutkować odrzuceniem skargi z wyżej podanych względów skarga. Zresztą w tym zakresie tut. Sąd orzekł już w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2018r. (sygn. akt II SA/Ol 918/17).
Ponadto wskazać należy, że w niniejszej sprawie o odszkodowaniu orzeka Wojewoda jako organ I instancji. Zatem jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania podlega najpierw zaskarżeniu do właściwego organu odwoławczego, co jest warunkiem wniesienia skutecznej skargi do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia