Uzasadnienie
Postanowieniem z "[...]" r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz.256, dale jako: " k.p.a.") zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Ł. K. (dalej jako: "skarżący"). W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostaje zawieszone do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy odwołania skarżącego od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]" r.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący zakwestionował zasadność zawieszenia postępowania, wskazując, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny powinien obowiązywać umiarkowany stopień niepełnosprawności, orzeczony w stosunku do niego w 2015 r.
Postanowieniem z "[...]" r. Wojewódzki Zespoł do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (dalej jako: "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazał, że skarżący złożył ponowny wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, mimo że nadal w toku jest postępowanie odwoławcze od decyzji z "[...]" r. ustalającej niepełnosprawność w stopniu lekkim do 31 marca 2021 r.; obecnie toczy się ono przed sądem powszechnym. Organ w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U z 2018 r., poz. 2027 ze zm.) wyjaśnił zasady ponownego ubiegania się o ustalenie stopnia niepełnosprawności w okresie obowiązywania orzeczenia wydanego na czas określony. Wskazał, że wniosek skarżącego z 11 sierpnia 2020 r. prawidłowo został oceniony przez organ I instancji jako wniosek złożony w związku ze zmianą stanu zdrowia, choć dołączona dokumentacja medyczna wskazywała, że dotyczy tego samego schorzenia, co do którego została już wydana decyzja.
Wobec powyższego złożenie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia obligowało organ do zawieszenia postępowania w sprawie nowego wniosku do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym, gdyż wyrok ten będzie wiążący dla organu, bowiem rozstrzygnie kwestie dotyczące niepełnosprawności skarżącego, a w szczególności stopnia oraz przyczyny niepełnosprawności.
W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Następnie dodatkowo dołączył wyrok Sądu Rejonowego IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 grudnia 2020 r., (sygn. akt "[...]"), którym zmienione zostało orzeczenie organu II instancji o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z dnia "[...]" r. w ten sposób, że zaliczono skarżącego do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym na okres do 31 grudnia 2021 r., stwierdzając, że ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 10 stycznia 2011 r., a wobec skarżącego zachodzą wskazania dotyczące odpowiedniego zatrudnienia na stanowisku przystosowanym.
Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z 4 lutego 2020 r. podtrzymał stanowisko w sprawie z uwagi na brak aktualnej informacji ze strony skarżącego w zakresie ewentualnej modyfikacji skargi i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna (postanowienie) są zgodne z prawem, jeżeli są zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie tych aktów, względnie stwierdzenie ich nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę rozstrzygnięcia organów w sprawie stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z regulacji tej wynika obligatoryjność zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku zaistnienia przesłanki w niej opisanej. Organ nie ma więc możliwości dalszego procedowania w sprawie, jeśli jej rozpatrzenie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego m.in. przez sąd.
Z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: po pierwsze, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1980/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W rozpoznawanej sprawie organy administracji jako zagadnienie wstępne stanowiące podstawę zawieszenia wskazały toczące się przed sądem powszechnym postępowanie odwoławcze od wydanej wcześniej decyzji w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżącego, daty jej powstania i okresu jej trwania, gdyż rozstrzygnięcie wydane w tamtym postępowaniu będzie mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Nie jest bowiem dopuszczalne, aby skarżący legitymował się dwoma orzeczeniami o niepełnosprawności na ten sam okres.
Stanowisko to uznać należy za prawidłowe. Decyzja z "[...]" r. ustalająca lekki stopień niepełnosprawności skarżącego do 31 marca 2021 r. została w postępowaniu odwoławczym poddana kontroli sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, który w sprawach tego typu orzeka merytorycznie, tzn. czyni własne ustalenia, zarówno co do stopnia niepełnosprawności, jak i daty jej powstania, a także przewidywanego okresu jej trwania (art. 47714 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). W związku z tym w postępowaniu tym sąd mógł ustalić, zgodnie z żądaniem skarżącego, umiarkowany a nie lekki stopień niepełnosprawności, a także inną niż 31 marca 2021 r. datę końcową okresu jej trwania.
Z tego względu procedowanie nad ponownym wnioskiem skarżącego w przedmiocie orzeczenia o niepełnosprawności przed zakończeniem postępowania przed sądem powszechnym nie było możliwe i obligowało organ do zawieszenia tego nowego postępowania administracyjnego. Sprzeczne z porządkiem prawnym byłoby bowiem dopuszczenie do sytuacji, w której skarżący legitymowałby się dwoma orzeczeniami (jednym sądowym i drugim wydanym przez organ administracji) ustalającymi np. różne stopnie niepełnosprawności lub różne okresy jej trwania, a do takiej sytuacji mogłoby dojść w przypadku równoczesnego procedowania przez sąd powszechny nad odwołaniem i przez organ nad ponownym wnioskiem skarżącego.
Merytoryczną zasadność stanowiska organu potwierdza także rozstrzygnięcie zawarte w przesłanym do tutejszego sądu wyroku sądu pracy i ubezpieczeń społecznych z dnia 10 grudnia 2020 r., którym nie tylko ustalono inny (wyższy) stopień niepełnosprawności skarżącego w stosunku do orzeczenia organów, ale wydłużono także przewidywany okres trwania tej niepełnosprawności.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego orzeczono na podstawie § 21 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz. U z 2019 r., poz. 18)
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.