Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Prezydent Olsztyna (organ I instancji) decyzją z 5 sierpnia 2022 r. skierował K. Z. (skarżący, strona), posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy, na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny. Podano, że w dniu 28 marca 2022 r. do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w Olsztynie wpłynęło pismo z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Olsztynie informujące, że w toku przeprowadzonych przez ten Ośrodek badań lekarskich powzięto uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości stanu zdrowia skarżącego. U skarżącego stwierdzono bowiem znaczną wadę wzroku. Zdaniem organu okoliczność ta uzasadnia skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Wyjaśnił, że przystępując do badania okulistycznego poinformował, że na co dzień używa szkieł korekcyjnych. Lekarz po przeprowadzeniu badania wydał orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na jego stanowisku pracy, zobowiązując go do noszenia szkieł korekcyjnych. Sam też wykonał badania narządu wzroku, w wyniku których stwierdzono, że może kierować pojazdem kat. B korzystając ze szkieł korekcyjnych. Zaznaczył, że nie ma takiej wady wzroku, na którą zwraca uwagę WOMP w Olsztynie. Bez problemu radzi sobie w pracy jako kierowca wózka widłowego i poza pracą jako kierowca samochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z 28 września 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny istniejących przesłanek do skierowania skarżącego na badanie lekarskie, celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Konieczność przeprowadzenia stosownego specjalistycznego badania lekarskiego uzasadnia załączona do akt sprawy informacja Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Olsztynie z 16 marca 2022 r. Dyrektor tego Ośrodka poinformował, że w toku przeprowadzonych badań lekarze powzięli uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości stanu zdrowia strony. Stwierdzono u niego znaczną wadę wzroku, co może rzutować na uprawnienia do kierowania pojazdami. W piśmie z 4 lipca 2022 r. Dyrektor WOMP w Olsztynie podtrzymał swoje stanowisko, a do pisma dołączył kopię dokumentacji medycznej z badań okulistycznych.
Wynika z niej, że u skarżącego rozpoznano astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu. Wątpliwości te wynikły w toku badań profilaktycznych przeprowadzanych w celu stwierdzenia przeciwwskazań lub braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że informacja Dyrektora WOMP w Olsztynie oraz dołączona do niej dokumentacja medyczna wskazująca na rozpoznanie u skarżącego znacznej wady wzroku stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. W ocenie organu odwoławczego konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które może być poważnie zagrożone przez kierowcę, który posiada znaczną wadę wzroku w czasie prowadzenia pojazdu, wymaga sprawdzenia rzeczywistych i aktualnych predyspozycji skarżącego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Postępowanie organu oraz wnioski zajęte w kontrolowanej sprawie oparte są na wiarygodnym dowodzie z dokumentacji przedłożonej przez WOPM w Olsztynie, tj. instytucji posiadającej stosowną wiedzę i doświadczenie w badaniu kierowców.
Przekonanie skarżącego o tym, że może prowadzić pojazdy mechaniczne w ruchu lądowym nie jest wystarczające, by zanegować zaskarżone rozstrzygnięcie. Okoliczność ta musi być obiektywnie zweryfikowana. Temu celowi służy właśnie instytucja skierowania na badania lekarskie, która znajduje zastosowanie, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
Skargę na decyzję Kolegium wywiódł skarżący, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie treści zaświadczenia lekarskiego z 1 sierpnia 2022 r., przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego z 28 września 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu skarżącego, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy, na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisu ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
W myśl art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. ustawy, starosta wydaje decyzje administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia.
Powyższe regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia należy uznać za wystarczające do skierowania danego kierowcy na badania lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko, by były one uzasadnione i poważne. Ponadto informacja o nich ma być wiarygodna, przy czym mają być to konkretne i uzasadnione okoliczności dotyczące zdrowia, które mogą mieć bezpośredni wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdu. Nie musi być to jednakże pewność, lecz chodzi wyłącznie o wysokie prawdopodobieństwo istnienia takich przeciwwskazań, jako że dopiero przeprowadzone badania (przeprowadzone przez uprawnionych lekarzy) dadzą w tym zakresie wynik pewny. Wszak decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości.
Należy bowiem mieć na uwadze, że kondycja zdrowotna każdego człowieka, w tym i kierującego, może z czasem ulec pogorszeniu, z różnych względów. Ewentualne niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo nie tylko samego zainteresowanego ale także innych uczestników ruchu drogowego. Z przywołanych przepisów wynika także, że dla możliwości wydania decyzji nie jest wymagane ustalenie, czy w istocie zachodzi niezdolność prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, co zaakcentowano już powyżej, który na podstawie badania lekarskiego wydaje przewidziane prawem orzeczenie (zob. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., I OSK 1699/16, wyrok NSA z 27 marca 2019 r., I OSK 1502/17, dostępny w CBOSA).
Z informacji zaś Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Olsztynie z 16 marca 2022 r. (akta adm., k. – 16) wynika, że w toku przeprowadzonych badań lekarze powzięli uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości stanu zdrowia strony. Wątpliwości te pojawiły się podczas badań profilaktycznych przeprowadzanych w celu stwierdzenia przeciwwskazań lub braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku przez stronę. Stwierdzono u skarżącego znaczną wadę wzroku, co potencjalnie może rzutować na uprawnienia do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na zapytanie Urzędu Miasta Olsztyna z 21 czerwca 2022 r. w piśmie z 4 lipca 2022 r. (akta adm., k. – 23) Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Olsztynie podtrzymał swoje stanowisko co do ujawnionych wątpliwości odnośnie do stanu zdrowia strony, dołączając kopię dokumentacji medycznej z badań okulistycznych. Wskazano, że u skarżącego rozpoznano astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu. Natomiast we wnioskach stwierdzono: "szkła korekcyjne na stałe".
W ocenie Sądu z zebranych w sprawie dokumentów wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia strony pod kątem możliwości kierowania przez skarżącego pojazdami. U skarżącego stwierdzono bowiem wadę wzroku, co może potencjalnie rzutować na uprawnienia do kierowania pojazdami. Trzeba zaś mieć na uwadze, że dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym pozostaje, by wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również zdrowiu i życiu wszystkich innych użytkowników dróg (zob. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 497/17, dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności przywołanych przez stronę skarżącą przepisów k.p.a. Organy obu instancji dokonały bowiem ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody, a ocenę zebranego materiału uzasadniły w sposób przekonujący. Dostrzec trzeba, że organ I instancji prowadził korespondencję z Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy w Olsztynie, starając się wyjaśnić, czy w sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego. Organy w przypadku skarżącego prawidłowo ustaliły, że mamy do czynienia z takimi wątpliwościami.
Natomiast jeszcze raz należy podkreślić, że w tym postępowaniu organy nie rozstrzygały o wpływie ujawnionego schorzenia na możliwości prowadzenia pojazdów przez stronę. O tym, czy takie przeciwwskazania rzeczywiście istnieją nie decyduje bowiem organ administracji publicznej, który nie ma co do tego kompetencji, a niezależny zespół lekarski. Dlatego też załączone przez skarżącego do odwołania badanie narządu wzroku z 1 sierpnia 2022 r. nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
Wobec powyższego, przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i wydana została po rzetelnym i wszechstronnym wyjaśnieniu i rozpoznaniu sprawy.
W sprawie nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przedstawionych powodów skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.