Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 maja 2010r. A. N. na podstawie art. 139 ustawy o Służbie Celnej wniósł o udzielenie urlopu zdrowotnego w wymiarze 10 dni z zachowaniem prawa do uposażenia na czas potrzebny do poprawy stanu zdrowia (rehabilitacja lecznicza) poprzez serię zabiegów fizjoterapeutycznych.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w O. pismem z dnia 26 maja 2010r. odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanego urlopu, bowiem w ocenie organu nie zostały spełnione przez wnioskodawcę wszystkie przesłanki określone w art. 139 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej, tj. brak właściwego skierowania na leczenie.
W dniu 7 czerwca 2010r. zainteresowany wniósł o rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu przez komisję pojednawczą, jednakże Dyrektor Izby Celnej w O. odmówił, wskazując, że przepisy Kodeksu pracy w tym zakresie nie mają zastosowania do funkcjonariuszy służby celnej.
W związku z powyższym A. N. w dniu 29 czerwca 2010r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, gdyż w jego ocenie przedmiotowe rozstrzygnięcie odmawiające udzielenia urlopu zdrowotnego narusza prawo, tj. art. 139 ustawy z dnia 27 sierpnia 2010r. o Służbie Celnej.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 9 lipca 2010r. Dyrektor Izby Celnej w O. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Pismo to skarżący odebrał w dniu 13 lipca 2010r.
W dniu 12 sierpnia 2010r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) A. N. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w O., wnosząc o nakazanie Dyrektorowi Izby Celnej usunięcia naruszenia prawa i udzielenia urlopu zdrowotnego na okres trwania rehabilitacji – udzielania świadczeń fizjoterapeutycznych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w jego ocenie skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne jest tożsame ze skierowaniem na leczenie rehabilitacyjne, o którym mowa w ustawie o Służbie Celnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w O. - reprezentowany przez radcę prawnego P. M. - wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o jej oddalenie. W ocenie organu niniejsza skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wskazano, iż odmowa udzielenia urlopu zdrowotnego nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołano się ponadto na treść art. 188 i 189 ustawy o Służbie Celnej określających rodzaj spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej oraz kategorie spraw należących do właściwości sądu pracy.
Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w O. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, stwierdzając, iż do udzielenia urlopu zdrowotnego w rozumieniu art. 139 ustawy o Służbie Celnej niezbędne jest spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w tym przepisie, w szczególności okres leczenia musi być określony w skierowaniu jako ciąg kolejnych dni i nie może być dłuższy niż 30 dni w każdym roku kalendarzowym. Brak spełnienia tego warunku powoduje, że nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia urlopu zdrowotnego i organ miał prawo odmówić udzielenia takiego urlopu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty.
Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w niniejszej sprawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
W myśl art. 3 § 2 powołanej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 cytowanej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć, czy odmowa udzielenia funkcjonariuszowi służby celnej urlopu zdrowotnego stanowi czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Podnieść należy, iż stosunek służbowy funkcjonariusza celnego nie jest stosunkiem pracy, lecz stosunkiem administracyjnym, który zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz.1323 ze zm.) powstaje w drodze mianowania, na podstawie zgłoszenia się do służby. Nie oznacza to jednak, że wszystkie czynności podejmowane przez organ w ramach tego stosunku prawnego stanowią decyzje administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszędzie tam, gdzie ustawodawca przewidział decyzyjną formę rozstrzygnięcia, dał temu wyraz wprost. Przykładowo w sprawach personalnych decyzję organ służby celnej wydaje w sprawie zawieszenia funkcjonariusza (art. 103 ust. 6 ustawy o Służbie Celnej), zwolnienia ze służby (art. 107 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej), przeniesienia na inne stanowisko służbowe (art. 104 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej).
Nie wyklucza to podejmowania przez uprawniony organ innych czynności w ramach stosunku służbowego, które nie są traktowane jako decyzja administracyjna. W zależności od tego, czy czynność taka przybiera formę decyzji, czy też jest innym aktem, ustawodawca przewidział różne tryby rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy celnych ze stosunku służbowego. Niektóre roszczenia są rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym uregulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i co za tym idzie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Inne, choć dotyczą stosunku służbowego, poddane są rozstrzyganiu przez sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Zgodnie z art. 188 ust. 6 ustawy kognicji sądów administracyjnych zostały poddane tylko sprawy ze skarg na decyzje wydane w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydane w wyniku odwołania. W myśl art. 188 ust. 1 i 2 ustawy należą do nich sprawy, których przedmiotem jest przeniesienie, powierzenie pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesienie na niższe stanowisko, zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych bądź zwolnienie ze służby.
Rozszerzenie katalogu spraw, które podlegają kontroli sądu administracyjnego jest niemożliwe, ponieważ ustawodawca przewidział kontrolę sądowoadministracyjną tylko w określonych sprawach, dla których przewidziany jest tryb decyzyjny. Dla sporów dotyczących roszczeń w sprawach nie wymienionych w art. 188 ust. 1 o Służbie Celnej przewidziana została właściwość sądów powołanych do rozstrzygania sporów pracowniczych (art. 189 ustawy o Służbie Celnej).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, iż odmowę udzielenia urlopu zdrowotnego nie można uznać za czynność poddaną kontroli sądowoadministracyjnej, bowiem nie stanowi ona decyzji administracyjnej z zakresu ustalonego w art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej i nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż właściwości rzeczowej sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy nie można wywodzić z samej okoliczności, iż działanie w przedmiotowej sprawie podejmuje organ administracji publicznej. To bowiem jeszcze nie przesądza o właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi.
W związku z powyższym, skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji postanowienia.