Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 maja 2011 r. W.P. zwrócił się do Wójta Gminy D. z ponagleniem załatwienia sprawy wynikającej z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 31 marca 2011 r., nr x, dotyczącej zwrotu nieruchomości.
Działający z upoważnienia Wójta Gminy D. Sekretarz Gminy D. w piśmie z dnia 9 czerwca 2011 r. podał, że postanowieniem z dnia 31 marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uznało za zasadne zażalenie na niezałatwienie przez Wójta Gminy wniosku W.P. z dnia 6 grudnia 2010 r. o zwrot nieruchomości i przyznanie pomocy finansowej i wyznaczyło organowi trzydziestodniowy termin do załatwienia sprawy. Pismem z dnia 6 maja 2011 r. Kierownik GOPS w D. udzielił zainteresowanemu odpowiedzi na pismo z dnia 6 grudnia 2011 r., wyjaśniając również sprawę zwrotu nieruchomości.
Niezależnie od powyższego, organ wyjaśnił, że sprawa dotycząca zwrotu działki budowlanej nr x została rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny w O. z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt "[...]" oraz wyrokiem Sądu Apelacyjnego I Wydział Cywilny w B. z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt "[...]". Wobec tego Wójt Gminy nie posiada kompetencji do rozpatrywania tej sprawy.
W dniu 28 czerwca 2011 r. W.P. wniósł zażalenie na powyższe pismo, w którym zarzucił organowi administracji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 15 i art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej powoływanej jako K.p.a.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2011 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu podało, że zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. zażalenie służy wyłącznie od postanowień wskazanych w K.p.a. i tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi. W ocenie Kolegium, sprawa zainicjowana wnioskiem W.P. nie jest sprawą administracyjną. Pismo Sekretarza Gminy D. stanowiące odpowiedź na pismo strony nie było postanowieniem i nie przysługiwało na nie zażalenie. Kolegium nie mogło więc rozpatrzyć go merytorycznie.
W złożonej skardze W.P. zarzucił, że Kolegium błędnie przyjęło podstawę prawną postanowienia, ponadto nie zastosowało przepisów, które powołało w postanowieniu z dnia 31 marca 2011 r., tj. art. 61a § 1 i § 2, art. 104 i art. 105 K.p.a. W ocenie skarżącego, Kolegium zaniechało ustalenia stanu faktycznego - żądania zwrotu działki budowlanej. Wójtowi Gminy również zarzucił celowe zaniechanie zastosowania wskazanych wyżej przepisów. Skarżący wniósł o włączenie akt sprawy sygn. II SO/Ol 23/10 oraz akt spraw rozpoznawanych przez sądy powszechne o sygnaturach "[...]".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje.
Przede wszystkim należy podnieść, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika wprost z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zaś postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. z dnia 16 sierpnia 2011 r., którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia na pismo Sekretarza Gminy D. z dnia 9 czerwca 2011 r.
Należy podzielić stanowisko Kolegium, że powyższe pismo nie jest postanowieniem, od którego służyłby jakikolwiek środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Przypomnieć należy, że co do zasady, postanowienie wydaje organ administracji publicznej w toku postępowania i dotyczy ono poszczególnych kwestii powstających w toku tego postępowania (art. 123 K.p.a.). Działający z upoważnienia Wójta Sekretarz Gminy bezspornie nie wydał postanowienia, gdyż odpowiadał jedynie na pismo skarżącego z dnia 11 maja 2011 r., dotyczące terminu załatwienia sprawy z wniosku z dnia 15 grudnia 2010 r.
Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego na to pismo. Stosownie bowiem do art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
Błędne jest stanowisko skarżącego, że w sprawie naruszono art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pismo skarżącego - ponaglenie w załatwieniu sprawy wniosku z dnia 15 grudnia 2010 r. nie wszczynało bowiem postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 K.p.a.
Wyjaśnić również należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie mógł kontrolować sprawy zwrotu nieruchomości, gdyż jak już wyżej wskazano, kwestią sporną w niniejszej sprawie była wyłącznie sprawa prawidłowości stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270, ze zm.), skargę należało oddalić. O zwrocie kosztów pełnomocnikowi z urzędu orzeczono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).