Uzasadnienie
I. O. w dniu 12 sierpnia 2005 roku złożyła w Urzędzie Miejskim wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej dla swoich synów K. i I. O. Decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" Prezydent Miasta orzekł o nieprzyznaniu zaliczki alimentacyjnej I. O. dla K. O. i I. O. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zaliczka alimentacyjna nie została przyznana, gdyż nie toczy się postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika alimentacyjnego A. O. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła I. O. – przedstawiciel ustawowy K. i I. O., stwierdzając, że pomimo złożenia w 2001 roku wniosku o poszukiwanie na terytorium "[...]" dłużnika alimentacyjnego A. O., nie jest znane miejsce jego pobytu oraz adres. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację, gdyż jest matką samotnie wychowującą dzieci i rozwiązano z nią umowę o pracę.
Decyzją z dnia "[...]", znak "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że dołączone przez I. O. do wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej zaświadczenie Prezesa Sądu Okręgowego z dnia "[...]", nr "[...]" o złożeniu przez nią "[...]"roku wniosku o egzekucję świadczeń alimentacyjnych od A. O. i niemożności nadania dalszego biegu postępowania wobec niewskazania adresu zamieszkania dłużnika w "[...]", nie można uznać za informację jaka jest wymagana przepisem art. 10 ust. 1a Ustawy z 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zgodnie z tym przepisem informacja powinna stwierdzać stan egzekucji, który do uzyskania prawa do zaliczki alimentacyjnej musi wyrażać się w jej bezskuteczności. Natomiast przedłożone zaświadczenie nie stwierdza bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wynika z niego, że postępowanie egzekucyjne w ogóle się nie toczy.
Ponadto Kolegium wskazało, iż organ I instancji nieprawidłowo sformułował sentencję zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja została skierowana do I. O. i odmówiono jej przyznania zaliczki alimentacyjnej na synów. Tymczasem, zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, osobą uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej jest dziecko.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją I. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W uzasadnieniu podniosła, że złożyła wszystkie wymagane dokumenty uprawniające do otrzymania zaliczki alimentacyjnej. Wskazała, iż ojciec dzieci przebywa za granicą i nie jest znane miejsce jego pobytu. Ze względu na pobyt dłużnika poza granicami Polski nie zostało przeprowadzone postępowanie egzekucyjne.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w odwołaniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zaskarżone decyzje pod względem ich legalności, czyli zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Sąd rozpoznając skargę dokonuje oceny, czy przy wydaniu aktów nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, zostały określone w Ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 ze zm.). Zaliczka alimentacyjna jest to kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna (art. 2 pkt 7 cyt. ustawy).
Jeżeli świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją (art. 10 ust. 1a cyt. ustawy).
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca składając wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej dołączyła do niego wymagane zaświadczenie Prezesa Sądu Okręgowego z dnia "[...]", nr "[...]". Z treści powyższego zaświadczenia wynikało, że I. O. w sposób prawidłowy złożyła w dniu "[...]" wniosek o egzekucję świadczeń alimentacyjnych od A. O., ale postępowanie nie mogło być przeprowadzone z powodu niewskazania adresu zamieszkania dłużnika w "[...]". Z akt wynika, że skarżąca nie zna tego adresu, w tej sytuacji organy obu instancji uznały, że w przedmiotowym zaświadczeniu nie została stwierdzona bezskuteczność egzekucji i odmówiły przyznania zaliczki alimentacyjnej.
Przy ustalaniu prawa do zaliczki alimentacyjnej istotna jest bezskuteczność egzekucji. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy rozumieć egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za ostatnie trzy miesiące (art. 2 pkt 1 Ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej). Zatem jeżeli prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługuje osobie, która w wyniku wszczętych czynności egzekucyjnych nie uzyskała alimentów, to tym bardziej przysługuje ono osobie, która jest uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, ale nie może wyegzekwować alimentów od dłużnika zamieszkałego za granicą z powodu nieznajomości miejsca jego pobytu. Taką egzekucję również należy uznać za bezskuteczną. Inaczej mielibyśmy do czynienia z niejednakowym traktowaniem osób uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego, a w rezultacie doszłoby do naruszenia nakazu ich równego traktowania, wynikającego z określonej w art. 32 Konstytucji RP z 1997 roku zasady równości. Natomiast art. 32 Konstytucji RP gwarantuje prawo do równego traktowania przez władze publiczne podmiotów wykazujących takie same cechy istotne w przypadku przyznawania określonego dobra.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z powodu wydania ich z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz na podstawie art. 152 orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być ona wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.