Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 sierpnia 2004 roku, znak "[...]" Prezydent Miasta O. ustalił J. i B. D., współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ulicy W. w O. opłatę adiacencką w wysokości 1784,50 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej, w postaci urządzenia drogi poprzez budowę utwardzonej nawierzchni jezdni i chodników, oraz wyznaczył termin płatności tej kwoty.
Od powyższej decyzji J. i B. D. wnieśli odwołanie podnosząc, że upłynął już trzyletni termin uprawniający organ do naliczenia opłaty adiacenckiej. Ponadto zwrócili uwagę na kwestię ponoszonych przez nich przez 30 lat nakładów na utrzymanie drogi gruntowej.
Decyzją z dnia 27 września 2004 roku, znak "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest wyjaśnienie okoliczności wcześniejszego wykonania odcinka drogi przy ulicy W., przy której położona jest nieruchomość J. i B. D. W tym celu organ I instancji powinien ustalić w ilu etapach była budowana droga przy ulicy W. i jakie prace były wykonywane na poszczególnych jej odcinakach oraz czy po wybudowaniu poszczególnych odcinków drogi były one przekazywane do użytkowania właścicielom posesji. Wątpliwości organu wzbudził operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego ze względu na nie podanie przeznaczenia, wynikającego z planu zagospodarowania przestrzennego, nieruchomości przyjętych do porównania.
Na powyższą decyzję J. i B. D. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Skarżący stwierdzili, że zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 11 sierpnia 2004 roku, dlatego zarzucili jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 i 148 ust. 4 Ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., nr 46, póz. 543 ze zm.) argumentując jak w uzasadnieniu odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżoną decyzją Kolegium nie utrzymało w mocy decyzji organu I instancji, ale uchyliło ją w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Organ zwrócił uwagę, że w postępowaniu uzupełniającym organ I instancji miał wyjaśnić kwestię, czy w przedmiotowej sprawie okres przedawnienia rozpoczął się od odbioru inwestorskiego dokonanego w dniu 26 listopada 2001 roku. Organ nie odniósł się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego uczestnictwa skarżących w kosztach utrzymania drogi, gdyż w sytuacji uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia odniesienie się do tego zarzutu nie było konieczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 144 ust. l Ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000r., nr 46, póz. 543 ze zm.) właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej (np. urządzenia albo modernizacji drogi) przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Opłatę może ustalić wójt, burmistrz albo prezydent miasta w drodze decyzji każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (na mocy art. 145 ust. l cyt. ustawy). Zatem warunkiem wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu modernizacji drogi jest urządzenie lub modernizacja tej drogi, ale także wzrost wartości nieruchomości spowodowany budową urządzeń infrastruktury technicznej (art. 146 ust. l cyt. ustawy).
Decydujący dla ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania drogi jest dzień jej urządzenia lub modernizacji. Bowiem, zgodnie z art. 145 ust. 2 Ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalenie opłaty adiacenckiej może nastajpić w terminie 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi.
W przedmiotowej sprawie skarżący uważają, że odbiór drogi przy ul. W. nastąpił protokołem z dnia 20 grudnia 2000 roku, więc minął już termin upoważniający organ do ustalenia opłaty adiacenckiej. Wątpliwości co do terminu zakończenia inwestycji wybudowania drogi wyraziło też Kolegium i dlatego uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę organ I instancji podczas przeprowadzania uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
Ponieważ Kolegium uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a nie jak twierdzą skarżący, że utrzymało w mocy decyzję, to sprawa nie została merytorycznie rozpatrzona. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało podjęte na mocy art. 138 § 2 k.p.a.
Na podstawie art. 138 § 2 k.p.a organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Sytuacja taka może mieć miejsce, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je w sposób wadliwy. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części. Jednak nie jest on do tego uprawniony, gdyż zgodnie z art. 136 k.p.a organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Poza tym, gdyby organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, to w danej sprawie zostałoby przeprowadzone postępowanie wyjaśniające tylko w jednej instancji. Tymczasem zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) strona ma prawo do dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, jakie istotne okoliczności sprawy nie zostały przez organ I instancji dokładnie wyjaśnione. W niniejszej sprawie w ogóle nie można się oprzeć wrażeniu, że skarżący powielili skargę sporządzoną dla innej osoby lub przez inną osobę w sprawie gdzie rozstrzygnięcie było zupełnie inne. Słuszność takiego stanowiska potwierdza choćby to, iż J. i B. D. w skardze przez cały czas twierdzą, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta O. podczas gdy w rzeczywistości była to decyzja zupełnie odmienna, korzystna dla skarżących, bo nakazująca dokonanie kolejnych czynności i sprawdzeń, których istnienie podnoszone było w odwołaniu. Wydaje się, bo pewności mieć nie można, że uczestniczący w rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie B. D. zrozumiał to, bo chociaż skargi nie cofnął to jednak stwierdził, że powinien poczekać na ponowną decyzję organu pierwszej instancji.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm.).