Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztyniez 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 900/18

Uzasadnienie

Zarządzeniem nr 32 Wojewody "[...]" z dnia 7 lutego 2018 r., wydanym na podstawie § 5 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U poz. 187 ze zm.), Wojewoda "[...]" powołał komisję, której zadaniem było oszacowanie szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody, spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2017 r. poz. 2047) na terenie powiatu mrągowskiego.

Następnie, pismem z dnia 23 sierpnia 2018 r., Wojewoda poinformował organy gmin z terenu województwa "[...]" m.in., że wnioski producentów rolnych o oszacowanie strat suszowych należy przyjmować do 24 sierpnia 2018 r.

Wnioskiem z dnia 6 września 2018 r., złożonym do Burmistrza "[...]" (dalej jako: "Burmistrz"), "[...]" (dalej jako: "skarżąca") wystąpiła o oszacowanie szkód spowodowanych przez suszę.

Przy piśmie z dnia 6 września 2018 r. Burmistrz zwrócił skarżącej wniosek o szacowanie szkód bez rozpatrzenia, wyjaśniając, że przyjmowanie wniosków producentów rolnych o szacowanie strat suszowych zakończono z dniem 24 sierpnia 2018 r.

Następnie, pismem z dnia 26 września 2018 r., skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o oszacowanie szkód.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 24 października 2018 r., Burmistrz poinformował skarżącą, że nie jest możliwe rozpatrzenie złożonego wniosku zgodnie z żądaniem. Wojewoda wyznaczył bowiem termin do składania przedmiotowych wniosków do dnia 24 sierpnia 2018 r. Wyjaśnił ponadto, że do szacowania szkód i wypłaty odszkodowania nie ma zastosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, a kwestia odszkodowania nie należy do kategorii spraw określonych w art. 1 K.p.a.

W złożonej do tut. Sądu skardze skarżąca zaskarżyła czynność Burmistrza z dnia 24 października 2018 r., wskazując na zaniechanie sporządzenia protokołu oszacowania strat suszowych. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. - art. 2 pkt 16 rozporządzenia 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.UE. L. w 2014.193.1.) w zw. z § 13 ust. 1, 2 i 7 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2018, poz. 1483) w zw. z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. i art. 1 K.p.a. - przez odmowę przeprowadzenia oszacowania szkód przez komisję powołaną przez Wojewodę z powołaniem na przekroczenie terminu na złożenie wniosku o oszacowanie takiej szkody, pomimo dochowania terminu, jak również przez odmowę przywrócenia terminu na złożenie wniosku z powołaniem na brak przepisów umożliwiających zakwalifikowanie trybu szacowania szkód jako czynności z zakresu postępowania administracyjnego, do którego miałyby zastosowanie przepisy K.p.a.;
2. - art. 8 K.p.a. przez odmowę dokonania jakichkolwiek czynności w sprawie i niezachowanie trybu postępowania administracyjnego;
3. - art. 7 i art. 77 K.p.a. przez nieuwzględnienie wniosku o szacowanie szkód z załącznikiem w postaci wniosku o płatność obszarową na 2018 r.

Uwzględniając powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie uprawnienia do złożenia wniosku o szacowanie szkód suszowych w dniu złożenia tego wniosku, według stanu szkód spowodowanych przez suszę w dniu jego złożenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, podnosząc, że kwestia zaniechania sporządzenia protokołu oszacowania strat suszowych nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Komisja ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej nie jest organem administracji publicznej, zatem do ich działań nie mają zastosowania przepisy K.p.a., a sam protokół szacunkowy nie rozstrzyga w żaden sposób sprawy, przez co nie mieści się w kategorii rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Podkreślił też, że wystąpienie negatywnych dla producentów rolnych zdarzeń atmosferycznych w 2018 r. było faktem powszechnie znanym, podobnie jak informacje w przedmiocie pomocy dla rolników, w tym informacje o możliwości składania wniosków oraz obowiązującego w tej materii terminu na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje

Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

W związku z tym należy wskazać, że stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.

Przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi jest pismo dotyczące odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o szacowanie szkód, a w konsekwencji zaniechanie ich oszacowania przez komisję do spraw oszacowania szkód, powołaną zarządzeniem nr 32 Wojewody "[...]".

Kwestionowana czynność nie należy do żadnej ze wskazanych wyżej zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działalności administracji publicznej. Przekazanie wniosku o sporządzenie protokołu z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych nie jest ani decyzją, ani postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., nie stanowi też innego aktu lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż niewątpliwie nie dotyczy uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa.

Przepisy szczególne nie poddały też kontroli sądowoadministracyjnej takiej formy działania organu gminy, jaką jest przekazanie wniosku o szacowanie szkód komisji do spraw oszacowania strat na obszarach dotkniętych suszą.

Zaskarżona czynność nie mieści się zatem w katalogu spraw rozpatrywanych przez sąd administracyjny.

Zaznaczyć ponadto należy, że komisje powołane przez wojewodów podstawie § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.) nie są organem administracji publicznej i do ich działań nie mają zastosowania przepisy K.p.a. (zob. np. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. II SA/Bk 679/18, dostępny pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji. Jednocześnie, wobec faktu, że skarga została odrzucona, stronie skarżącej przysługuje zwrot uiszczonego wpisu, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. 2 sentencji.