Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej jako: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. a, art. 92a ust. 1, 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej jako: u.t.d.) oraz lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 23, rozdziału VI ust. 3 Sprawdzenia i Przeglądy załącznika I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółke od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]", nr "[...]", o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1000,00 (jeden tysiąc) złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Dnia 5 lutego 2016 r. na parkingu przy drodze wojewódzkiej nr 536 km 6 + 100 inspektor Inspekcji Transportu Drogowego dokonał kontroli zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego m-ki "[...]" o nr rej. "[..]" i przyczepy ciężarowej m-ki "[...]" o nr rej. "[...]". Pojazdem kierował S. L. Kierowca okazał kontrolującym m.in. wypis z licencji i zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, dokumenty przewozowe, kartę rozliczeniową pracy kierowcy, wykresówki, dowody rejestracyjne, zaświadczenie o działalności. W takcie kontroli stwierdzono, że ostatnie badania okresowe znajdującego się w pojeździe m-ki "[...]" tachografu wykonano w dniu 23 września 2013 r. Kierowca nie okazał żadnego dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie badań legalizacyjnych powyższego tachografu oraz wyjaśnił, że podczas wykonywania przejazdu nie zwrócił uwagi, że badanie okresowe tachografu straciło ważność w dniu 23 września 2015 r. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr "[...]".
Pismem z dnia 12 lutego 2016 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W piśmie z dnia 2 marca 2016 r. Spółka podniosła, że w dniu kontroli wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne do 100 km i tym samym pojazd nie musiał posiadać sprawnego rejestratora czasu pracy, ponieważ nie musiał on być używany.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia "[...]" o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 1000,00 zł tytułem popełnienia przez nią naruszenia z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. W uzasadnieniu wskazano, że wykonywany w dniu 5 lutego 2016 r. przejazd nie podlegał wyłączeniu spod regulacji dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym. Podniesiono, że kontrolowany przejazd odbywał się na trasie "[...]", a miejscem docelowym przeznaczenia ładunku był zakład "[...]" położony w odległości 108 km od siedziby Spółki.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zaskarżyła ją w całości zarzucając jej naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a., art. 92c u.t.d. poprzez jego nie zastosowanie i art. 7 Konstytucji RP. W uzasadnieniu stwierdziła, że organ I instancji nie miał podstaw do wydania decyzji o naruszeniu z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. ponieważ nie zaistniały wszystkie przesłanki o których mowa w tym przepisie. Zdaniem strony skoro w przepisie jest mowa o kontroli urządzenia co 2 lata to należy przez to rozumieć dwa lata kalendarzowe, a nie dwa lata liczone od danego zdarzenia. Dodatkowo wskazano, że pojecie kontroli okresowej nie zostało określone w sposób jednoznaczny, dający podstawę do nałożenia przedmiotowej kary.
W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Główny Inspektor Transportu Drogowego (GIND), przytaczając treść art. 92a, 92b u.t.d., art. 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 165/2014 oraz treść lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy, podniósł, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że w rozpatrywanej sprawie mimo, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz w imieniu przedsiębiorstwa, to w trakcie przedmiotowej kontroli nie miał zastosowania art. 13 ust. 1 lit. b rozporządzenia 561/2006 wyłączający obowiązek rejestracji czasu pracy. Fakt, że sam kierowca w trakcie wykonywanego przewozu rejestrował swój czas pracy na wykresówkach świadczy, że również strona była świadoma obowiązku wykonywania przewozu zgodnie z zasadami rozporządzenia 561/2006, a tym samym, że powstałe naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji wynikło z zaniedbania leżącego po stronie przedsiębiorcy.
Odnośnie terminu w ciągu którego przedsiębiorca ma obowiązek przeprowadzić badanie okresowe tachografu zainstalowanego w pojeździe GIND wyjaśnił, że kwestie te reguluje rozporządzenie 165/2014. Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. Przy czym termin dwóch lat nie należy rozumieć tak jak to wskazał przedsiębiorca, że chodzi tu o dwa lata kalendarzowe bez uwzględnienia dnia poprzedniego badania kontrolnego, np. 2013 r. i 2014 r. lecz dwa lata liczone od dnia poprzedniej rejestracji. Tak więc, jeżeli z tabliczki znamionowej wynika, że ostatnie badanie tachograf zamontowany w pojeździe o nr rej. "[....]" miał w dniu 23 września 2013 r. oznacza to, że termin dwóch lat od tego dnia minął w dniu 23 września 2015 r. Skoro od dnia 23 września 2013 r., tj. dnia ostatniego badania do dnia 5 lutego 2016 r., dnia kontroli drogowej, przedsiębiorca nie przeprowadził badania okresowego tachografu oznacza to, że w sposób nie budzący wątpliwości dopuścił się naruszenia z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie zarzutu odwołania, że pojęcie przegląd o którym mowa w art. 23 rozporządzenia 165/2014 nie jest tożsamym z określeniami: sprawdzenie okresowe, badanie kontrolne i kalibracja zawartymi w lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ wyjaśnił, że pojęcie przegląd tachografu należy odnieść do pojęć badania kontrolnego i sprawdzenia okresowego, a tym samym brak wymaganego przeglądu tachografu oznacza dopuszczenia się naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu pojazdem bez ważnego badania kontrolnego. Nie można bowiem wymagać by w dwóch aktach prawnych pochodzących od dwóch różnych prawodawców posługiwano się tymi samymi słowami. Z wykładni językowej tych przepisów wynika, że przedsiębiorca obowiązany jest jeśli chce wykonywać przewóz zgodnie z obowiązującymi przepisami dokonywać przeglądów (w terminie dwóch lat od ostatniego przeglądu zgodnie z art. 23 rozporządzenia 165/2014) tachografów zamontowanych w pojazdach, którymi wykonuje transport drogowy. Podsumowując organ stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 1000 zł została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Skargę na decyzję GIND z dnia "[...]" wywiodła do tut. Spółka żądając jej uchylenia i umorzenia postępowania. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 13 ust. 1b Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. oraz pkt 3 preambuły Rozporządzenia Parlament Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., poprzez brak dostrzeżenia, że zostały spełnione przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego. Ponadto, wskazała na naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wyjaśnienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu strony oraz brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów strony i brak wskazania przyczyn z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności. W uzasadnieniu podniesiono, że organy nie uwzględniły zwolnienia z przestrzegania norm socjalnych, bowiem w momencie kontroli wykonywany był przewóz, o którym mowa w art. 13 ust. 1b Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady.
W odpowiedzi na skargę, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, GIND wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że pomimo wykonywania kontrolowanym pojazdem przewozu w imieniu strony prowadzącej gospodarstwo rolne, w trakcie przedmiotowej kontroli nie miał zastosowania art. 13 ust. 1b Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady wyłączający obowiązek rejestracji czasu pracy. Fakt rejestracji przez samego kierowcę czasu jego pracy na wykresówkach wskazuje dodatkowo, że strona była świadoma obowiązku wykonywania przewozu zgodnie z zasadami wynikającymi z Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Olsztynie zważył, co następuje
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne - art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa procesowego ani materialnego.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych poddana jest surowym rygorom wynikającym z ustawy o transporcie drogowym. Celem ustawodawcy było bowiem wymuszenie takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Na przedsiębiorcę został nałożony obowiązek zawierania takich rozwiązań organizacyjnych, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na rzecz przedsiębiorcy transport drogowy. Cel tych regulacji ma być osiągnięty poprzez wprowadzenie do ww. ustawy sankcji za określone naruszenia zasad i warunków wykonywania transportu drogowego.
Stosownie do art. 92 a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy - art. 92 a ust. 6 ww. ustawy. Dodać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a ww. ustawy, obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21).
Zgodnie z załącznikiem 1 do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE. L 1985.370.8), rozdział VI pkt 1 i 3 pkt a, każde urządzenie rejestrujące podlega poświadczeniu w zakresie poprawności swojego działania oraz dokładności wskazań i rejestracji. Okresowe badania urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji okresowego badania technicznego.
Rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 2 marca 2016 r. rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE.L 2014.60.1) W myśl art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 tachografy poddaje się regularnym przeglądom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty. Przeglądy te przeprowadza się przynajmniej raz na dwa lata. Tak więc obie regulacje są tożsame i stanowią o obowiązku dokonywania sprawdzenia okresowego urządzeń rejestrujących przynajmniej raz na dwa lata.
Z ustalonego przez organy administracyjne i nie budzącego wątpliwości strony skarżącej stanu faktycznego wynika, że w kontrolowanym pojeździe był zainstalowany tachograf, który nie został poddany aktualnemu sprawdzeniu; ostatnie takie badanie tego urządzenia miało ważność do dnia 23 września 2013 r., a zgodnie z przepisami – powinno być poddane kolejnemu badaniu z datą ważności do dnia 23 września 2015 r. Konsekwencją naruszenia obowiązków w tym zakresie jest kara pieniężna określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym pod. poz. lp. 6.1.4. Zgodnie z tym przepisem za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, kara pieniężna wynosi 1.000zł. Taka też kara została wymierzona stronie skarżącej.
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny – co do zasady – zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.
Kwestionując powyższą karę strona skarżąca domagała się umorzenia prowadzonego postępowania w oparciu o art. 92c u.t.d. podnosząc, że organ dokonał błędnej wykładni i źle zastosował przepisy prawa. Skarżący, jak twierdzi, przestrzega obowiązujących przepisów dotyczących wykonywania transportu drogowego i dochowuje wszelkich starań, aby obowiązki dotyczące przedsiębiorstwa były zachowane. Twierdzenia skarżącego, nie zostały natomiast poparte żadnym dowodem, wskazującym na brak możliwości przeprowadzenia stosownego badania zakwestionowanego tachografu w określonym terminie.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że naruszaniem zasad i warunków wykonywania transportu drogowego jest sam fakt nie poddania tachografu okresowemu sprawdzeniu w wyznaczonym terminie i użytkowania go w kontrolowanym pojeździe. Okoliczności niniejszej sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie wypełniając ciążących na nim obowiązków związanych z koniecznością kontroli okresowej tachografu godził się na możliwość naruszenia przepisów.
Skarżący domaga się wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej z tytułu naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, ale nie wykazał istnienie przesłanek określonych art. 92 c u.t.d. Zgodnie z powyższą normą nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92 a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Przytoczony przepis jest wyjątkowy, bowiem odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Obowiązek wykazania okoliczności wpływających na zwolnienie się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia prawa spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, że dołożył on należytej staranności, aby zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy, a uchybienia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć.
W ocenie Sądu, skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, o których mowa w przytoczonych wyżej przepisach, nie wyjaśnił, z jakich powodów, czy przeszkód nie poddał przedmiotowego tachografu sprawdzeniu. W ocenie staranności skarżącego w tym zakresie należy uwzględnić okoliczność, że ostatnie sprawdzenie było ważne od dnia 23 września 2013 r. Oznacza to, że przez okres ponad dwóch lat skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i trudno przyjąć, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia w tym zakresie. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nie wskazał zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, a które uniemożliwiły skarżącemu poddanie przedmiotowego tachografu stosownemu sprawdzeniu.
W związku z tym Sąd podzielił stanowisko organów, że dopuszczając do wykonywanie przewozów z użyciem tego urządzenia skarżący naruszył warunki wykonywania przewozów przy jednoczesnym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zostały wykazane przez skarżącego przesłanki uzasadniające wyłączenie jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej tj. art. 7 i 77 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu skargi nie wskazano, na czym konkretnie polega to naruszenie, nie sprecyzowano tych zarzutów w odniesieniu do niniejszej sprawy. Ogólnikowe sformułowanie zarzutów uniemożliwia Sądowi dokonanie ich zasadności.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy administracyjne nie naruszyły przepisów regulujących zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego, zawartych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ani przepisów prawa materialnego, w oparciu o które wydano zaskarżone rozstrzygnięcia.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.