Uzasadnienie
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu kary pieniężnej wobec A. D. w wysokości 9 tysięcy złotych. Decyzja ta została uznana za doręczoną w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu 8 lipca 2011 r.
Pismem z dnia 31 sierpnia 2011 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji podnosząc, że poza granicami kraju pracował jako kierowca do 28 sierpnia 2011 r. Ponadto A. D. zanegował słuszność wydanej decyzji.
Postanowieniem z dnia "[...]" Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił przywrócenia terminu do doniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Został on zawiadomiony o wszczęciu postępowania i winien przewidzieć, że toczące się postępowanie zakończy się wydaniem decyzji, w związku z tym powinien ustanowić pełnomocnika lub wnieść o zawieszenie postępowania.
Na powyższe postanowienie A. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podnosząc, że odwołanie sporządził natychmiast po powrocie z wyjazdu i po wizycie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, gdzie poinformowano go o zakończeniu postępowania. Nadto skarżący podniósł merytoryczne zarzuty dotyczące decyzji z dnia "[...]".
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Sąd administracyjny, zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W tym trybie kontroli zostało poddane zaskarżone postanowienie. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 P.p.s.a.
W związku treścią skargi A. D., której zdecydowana większość dotyczy zarzutów odnoszących się do decyzji nakładającej na jego firmę karę pieniężną, podkreślić należy, że skarga ta mogła być rozpatrywana tylko i wyłącznie w zakresie dotyczącym postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia "[...]" wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zażalenie nie przysługuje, na takie postanowienie jako na postanowienie kończące postępowanie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, dlatego też skarga A. D. winna być jako dopuszczalna rozpoznana merytorycznie.
Zgodnie treścią art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§2).
W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia prośby, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego prośbę braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu.
Stwierdzenie istnienia okoliczności powoływanej przez skarżącego i ewentualnego jej wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące przywrócenia terminu powinno nastąpić w toku postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez organ właściwy do przywrócenia terminu. W niniejszej sprawie organ administracji nie poczynił praktycznie żadnych ustaleń, ani też w logiczny sposób nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do twierdzenia A. D. (praca za granicą) mającego usprawiedliwić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, tym samym naruszone zostały przepisy postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kwestii dotyczącej ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie można rozstrzygać nie biorąc pod uwagę realiów niniejszej sprawy. Pamiętać należy, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało postanowieniem z dnia "[...]". Następnie było ono przedłużane do marca 2011r., kiedy to zawiadomiono skarżącego o jego zakończeniu, konsekwencją tego zawiadomienia nie było merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ale ponowne postanowienie o wszczęciu postępowania doręczone w sposób zastępczy. Po tym czasie skarżący jeszcze dwa razy zawiadamiany był o kolejnych terminach zakończenia postępowania, ostatecznie decyzja przez organ I instancji została wydana "[...]", czyli po siedmiu miesiącach od wszczęcia postępowania. W tej sytuacji zupełnie chybione jest stwierdzenie organu o powinności ustanowienia pełnomocnika, bo przecież możliwość ustanowienia pełnomocnika powinna wynikać z woli i przekonania danej osoby, a nie ciągłego przedłużania terminu zakończenia sprawy, w której czynności związanych z jej wyjaśnieniem przez ostatnie miesiące nie wykonywano, bądź czyniono to w sposób wręcz symboliczny.
Praktycznie w ten sam sposób należy się odnieść do możliwości złożenia wniosku o zawieszenie postępowania, bo podstawą do dokonania takiej czynności nie jest przedłużanie postępowania przez organ prowadzący sprawę i z pewnością brak wniosku o zawieszenie postępowania nie może być podstawą do odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
Prawdą jest to, że skarżący w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 19 listopada 2010 r. został pouczony o obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie swojego adresu, jednak jak się wydaje A. D. swojego adresu i miejsca zamieszkania nie zmienił, a jedynie na pewien czas wyjechał do pracy za granicą.
Wobec braku jakichkolwiek ustaleń dotyczących stanu faktycznego ze strony organu orzekającego w sprawie o przywrócenie terminu rzeczą oczywistą jest, że sąd w żadnym stopniu nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia w kwestii przywrócenia terminu. Bez wątpienia organ powinien prośbę skarżącego rozpoznać z uwzględnieniem przesłanek wyszczególnionych w art. 58 k.p.a. i odnieść się również do terminu złożenia wniosku. Innymi słowy okoliczności wskazane przez skarżącego muszą być rozpoznane w świetle kryteriów określonych w kodeksie, ale również przy uwzględnieniu realiów tej sprawy, to jest długotrwałości jej prowadzenia. Organ nie może oczekiwać od skarżącego, że ten nie będzie wykonywał pracy zawodowej przez kilka miesięcy, dlatego też ocena postępowania skarżącego musi być zestawiona z postępowaniem organu, który zbyt długotrwale prowadził postępowanie administracyjne.
Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., w pkt 1 sentencji orzeczenia uchylił zaskarżone postanowienie z powodu wydania go z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie 2 wyroku o kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku.