Uzasadnienie
We wniosku z dnia 27 stycznia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu, W. L. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką dorosłych dzieci. W uzasadnieniu podniósł, iż w obecnej chwili jest jedynym domownikiem łożącym na utrzymanie rodziny. Wskazał, iż żona po przerwie podjęła pracę "[...]" i jeszcze nie otrzymała z tego tytułu wynagrodzenia. Syn studiuje i nie jest w stanie partycypować w utrzymaniu rodziny, córka zarabia natomiast niewiele (dorywczo) na własne potrzeby.
W konsekwencji, w rubryce nr 10 skarżący wykazał, iż źródłem utrzymania 4-osobowej rodziny jest wyłącznie jego dochód "[...]". Do majątku skarżącego należy zgodnie z rubryką nr 7.1. mieszkanie. W rubryce nr 8 ("Stan majątkowy osób pozostających ze mną we wspólnym gospodarstwie domowym") skarżący wpisał, iż nie posiadają oni żadnego znaczącego majątku, natomiast w rubryce nr 9 wskazał, iż obecnie jest zadłużony "[...]". Przedmiotowy wniosek załączony został do pisma procesowego z dnia 27 stycznia 2009 r., w którym skarżący wyjaśniając, iż jego pismo z dnia 10 stycznia 2009 r., zatytułowane "zażalenie", jest w istocie wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a nie zażaleniem, wskazał, iż wnosi o zwolnienie od wpisu sądowego.
Pismem z dnia 4 lutego 2009 r., skarżący wezwany został do złożenia, w terminie 10 dni od daty doręczenia wezwania, przedłużonym następnie na mocy zarządzenia z dnia 24 lutego 2009 r. do 21 dni, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym m.in. oświadczenia dotyczącego zakresu żądania, dokumentów, z których wynika wysokość netto jego dochodów oraz wysokość brutto/netto wynagrodzenia za pracę jego żony, wyciągów z posiadanych przez niego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz dodatkowych oświadczeń dotyczących dochodów jego córki i syna, wydatków ponoszonych miesięcznie przez jego rodzinę oraz długu "[...]". W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało jednocześnie pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.
Wobec braku przedłożenia przez skarżącego w wyznaczonym terminie oświadczenia dotyczącego zakresu jego żądania w oparciu o formularz wniosku przyjęto, że żądaniem skarżącego objęte jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać Sąd, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania.
Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 powołanej ustawy), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej.
W niniejszej sprawie, w związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez skarżącego oświadczenia, skierowane zostało do niego wezwanie z dnia 4 lutego 2009 r. Pomimo zawartego w nim pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w tym wezwaniu dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz przedłużenia na jego wniosek terminu do ich złożenia, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia.
Stwierdzić natomiast należy, że nieprzedłożenie żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym w szczególności w zakresie wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę i córkę skarżącego, które nie zostały ujawnione we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również w zakresie wysokości i rodzaju wydatków ponoszonych przez członków jego rodziny, uniemożliwia ocenę aktualnej sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny oraz jednoznaczne stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Podkreślić jednocześnie należy, iż prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki uzasadniające jego przyznanie. Nieujawnienie przez skarżącego sytuacji materialnej w pełnym zakresie uniemożliwia podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Oświadczenie niepełne, które budzi wątpliwości, nie może bowiem stanowić podstawy przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, że istnieje podstawa do przyznania prawa pomocy, czy to we wnioskowanym przez niego zakresie całkowitym, czy też nawet w zakresie częściowym. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.