Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 grudnia 2008 r. J. K. wniósł skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zmiany nazwiska.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pouczono jednocześnie skarżącego, iż niezastosowanie się do treści wezwania spowoduje odrzucenie skargi. W terminie wyznaczonym przez Sąd do uiszczenia wpisu, J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, albowiem jego jedynym dochodem jest renta ZUS w wysokości 632 zł (553,29 zł netto) miesięcznie. Z tego dochodu skarżący, oprócz kosztów bieżącego utrzymania, musi pokryć także koszty alimentów w wysokości 150 zł miesięcznie, zasądzonych na rzecz małoletniej córki.
Skarżący podkreślił, iż jest osobą schorowaną, posiadającą orzeczony II stopień inwalidztwa i w związku z tym musi się leczyć, lecz brakuje mu środków na zakup lekarstw. Podał, że z uwagi na swoją złą sytuację finansową, zmuszony jest korzystać z przedmiotów i produktów, które znajduje w śmietnikach. W oświadczeniu o stanie majątku podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 35,80 m²; nie wykazał żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. J. K. oświadczył także, że z uwagi na zły stan zdrowia i posiadany wiek, nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zważono co następuje:
Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy trzeba mieć na względzie, że ustawa P.p.s.a. w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności, dokonywana w związku z przepisami P.p.s.a. daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Skarżący występując o zwolnienie od kosztów sądowych, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w powyższym zakresie następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, a więc musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Odnosząc te uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należało, że przewidziana przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, w przypadku J. K. została spełniona. Biorąc bowiem pod uwagę sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną strony - tj. niski dochód w wysokości 553,29 zł netto, brak oszczędności i majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów toczącego się postępowania, prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego, inwalidztwo skarżącego - uznać należało, że uiszczenie kosztów sądowych nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla strony.
Z powyższych względów za zasadne należało przyjąć stanowisko, iż skarżącemu należy udzielić prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.