Uzasadnienie
Skarżący, Krajowy Związek Lokatorów i Spółdzielców, Oddział Terenowy nr [...] w G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo zatytułowane "Pozew", skierowane przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w G., wnosząc o ustalenie ważności prawnej statutu Spółdzielni i legalnego działania Rady Nadzorczej - bezprawnie wybranej - oraz bezprawnie wybranego Zarządu. W piśmie tym zwarto również żądanie przedstawienia przez Spółdzielnię Mieszkaniową w G. protokołów z zebrania sprawozdawczo-wyborczego grup członkowskich, powołujących na stanowiska przedstawicieli członków, ustalenia zgodności i legalności funkcjonowania Rady Nadzorczej i Zarządu ze statutem spółdzielni, zatwierdzonym przez Przewodniczącego Rady Nadzorczej oraz Radcę Prawnego, ustalenie siedziby biura radcy prawnego i zasad jego zatrudnienia. Pismo to zawierało jednocześnie wniosek o zwolnienia od kosztów sądowych i o zasądzenie kosztów oraz przekazanie ich na cel charytatywny.
W odpowiedzi na skargę, organ - Spółdzielnia Mieszkaniowa w G. wniosła o odrzucenie skargi, zarzucając niedopuszczalność drogi postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowej sprawie, dodając, że wniesiona skarga nie należy do spraw określonych w art. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pismem z dnia 1 marca 2007. Sąd wezwał działającego w imieniu Związku jego Przewodniczącego o uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez przedłożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, a w szczególności statutu Związku i upoważnienia do działania w imieniu Związku.
W odpowiedzi na Zarządzenie Przewodniczącego z dnia 28 lutego 2007 r., skarżący przedłożył statut Krajowego Związku Lokatorów i Spółdzielców, postanowienie Sądu Rejonowego w Poznaniu Wydział XXII Krajowego Rejestru Sądowego, kserokopię uchwały Zarządu Głównego Związku w sprawie rejestracji Oddziału Terenowego w G. z nadaniem numeru rejestrowego [...] oraz wyjaśnił, że zgodnie z regulaminem oddziałów terenowych KRLiS, przewodniczący Zarządu Oddziału reprezentuje Związek na zewnątrz na terenie działania Oddziału.
Dodatkowo w dniu 23 kwietnia 2007 r., Sąd, wezwał skarżącego o przedłożenie wypisu z rejestru stowarzyszeń - KRS nr [...], dotyczącego stowarzyszenia o nazwie Krajowy Związek Lokatorów i Spółdzielców z siedzibą w K., obejmujący dział 1 i 2 rejestru, oraz o przedłożenie pełnomocnictwa udzielonego zarządowi Oddziału Terenowego w G. przez Prezesa Stowarzyszenia.
Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanienie się do jego treści w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie skargi.
Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi, skarżący przedłożył kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu Wydział Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] (sygn akt [...]) w przedmiocie wpisu zmian w rejestrze w zakresie danych dotyczących zmiany statutu, nie przedłożył jednakże wypisu z rejestru. Nie złożył także Sądowi wypisu z rejestru dotyczącego terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia, pozwalającego stwierdzić, czy jednostka ta ma osobowość prawną w rozumieniu art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2003 r., Nr 96, poz. 874 ze zm).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje
Skarga winna ulec odrzuceniu.
Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz 1270), każde pismo strony powinno zwierać:
- - oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron i ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników
- - oznaczenie rodzaju pisma
- - podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika
- - wymienienie załączników.
Natomiast stosownie do art. 57 powołanej ustawy skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym a ponadto zawierać:
- - wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności
- - oznaczenie organu, którego działania lub bezczynność skarga dotyczy
- - określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący zgodnie z art. 48 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, zaś w odniesieniu do skargi pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 omawianej ustawy).
Skarżący, mimo otrzymania wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie aktualnego wypisu z rejestru i statutu pozwalającego sprawdzić, czy pismo to zostało wniesione przez stronę mającą zdolność do czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w rozumieniu art. 26 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób określony w art. 28 § 1 cyt. ustawy związku z przepisami art. 10 i 17 powołanej wyżej ustawy Prawo o stowarzyszeniach, a więc czy zostało podpisane przez osobę uprawnioną do działania w imieniu stowarzyszenia - Krajowy Związek Lokatorów i Spółdzielców - Oddział w G. - nie uczynił zadość wezwaniu Sądu, wobec czego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy należało postanowić jak w sentencji postanowienia.
Nadto, niezależnie od powyższego, należy wskazać, że zakres działania sądów administracyjnych wyznacza pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej i został on określony w art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 1 wskazanej ustawy Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Natomiast stosownie do art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Z powyższych przepisów określających zakres kompetencji sądów administracyjnych, wynika zatem, że nie są one właściwe w sprawach o ustalenie przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w oparciu o przepis art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego, o co wnosił skarżący. Jak również, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania spraw ze stosunku członkostwa spółdzielni, w tym także spraw o zaskarżenie uchwał organów spółdzielni, podlegających rozpoznaniu przez sądy powszechne w trybie wyznaczonym przez przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r., Nr 188, poz. 1848 ze zm - art. 42 ustawy).
Skarga Oddziału Terenowego nr [...] w G. Krajowego Związku Lokatorów i Spółdzielców, nie należy zatem do właściwości sądu administracyjnego, i związku z tym podlega także odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu.