Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez R. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, za pośrednictwem Wojewody Opolskiego, jest zarządzenie zastępcze tego organu z dnia 12 stycznia 2005 r. nr PN.III – PK – 0911 – 4 – 2/2005, którym stwierdzono wygaśnięcie mandatu R. S. - radnego Rady Miejskiej w Wołczynie. Zarządzenie to zostało wydane w trybie art. 98 a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym z uwagi na niepodjęcie przez Radę Miejską w Wołczynie uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego, do czego wezwał Radę Wojewoda Opolski pismem z dnia 8 października 2004 r.
Skarżący zarzucił zaskarżonemu zarządzeniu naruszenie przepisów art. 24 f ust. 1 w związku z art. 98 a ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 190 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości. Do skargi załączył on również uchwałę Nr XXX/253/2005 Rady Miejskiej w Wołczynie z dnia 2 lutego 2005 r. w sprawie zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestionowanego zarządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, uzasadniając to faktem, iż R. S. nie jest uprawniony do wniesienia skargi, a skargę może jedynie wnieść gmina, której brak działania stał się przyczyną wydania zarządzenia zastępczego. Organ wniósł także ewentualnie o oddalenie skargi, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z brzmieniem art. 98 a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. nr 142 z 2001 r., poz. 1591 ze zm.), w przypadku gdy właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984, Nr 127, poz. 1089 i Nr 214, poz. 1806) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. Natomiast, w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.
W myśl art. 98 ust. 3 w związku z art. 98 a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, zarządzenie zastępcze w wyżej przywołanych kwestiach podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem. Jednakże do złożenia takiej skargi uprawniona jest jedynie gmina lub związek komunalny, których interes prawny, kompetencja lub uprawnienie zostały naruszone, a podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
Wymieniony przepis ogranicza więc legitymację skargową do podmiotów ściśle w nim określonych. Takie jednoznaczne określenie podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, wyłącza możliwość jej wniesienia przez jakikolwiek inny podmiot poza gminą lub związkiem komunalnym nawet wówczas, gdy zarządzenie zastępcze narusza interes prawny lub uprawnienie tego podmiotu.
Wprawdzie R. S. jako radny, wchodzi w skład osobowy organu gminy jakim jest Rada Miejska w Wołczynie, a także załączył on do skargi uchwałę Nr XXX/253/2005 tego organu z dnia 2 lutego 2005 r. w sprawie zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwestionowanego zarządzenia zastępczego Wojewody Opolskiego, nie zmienia to jednak faktu, iż nawet z racji sprawowanej funkcji radnego, wnosząc skargę w niniejszej sprawie występuje on jedynie jako osoba indywidualna, a nie jako pełnomocnik działający w imieniu gminy. Tym bardziej, iż na przedmiotowe zarządzenie skargę do tut. Sądu wniosła również uprawniona do tego Gmina Wołczyn (sprawa o sygn. akt II SA/Op 105/05).
A zatem, jeżeli nawet w ocenie skarżącego, zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 12 stycznia 2005 r., nr PN.III – PK – 0911 – 4 2/2005 stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w Wołczynie, narusza jego interes prawny, nie może on wnieść skargi na tego rodzaju akt, ponieważ nie zalicza się do kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, wymienionych w cytowanych przepisach art. 98 ust. 3 w związku z art. 98 a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Z tych też względów jego skarga jest niedopuszczalna.
Stosownie do art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd odrzuca skargę:
- 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;
- 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;
- 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;
- 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;
- 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;
- 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Skoro R. S. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego, jego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 98 a ust. 3 i art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.