Uzasadnienie
Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych rozkazem personalnym z dnia 25 kwietnia 2016 r. orzekł o zwolnieniu D. J. z dniem 30 września 2016 r. z zawodowej służby wojskowej i o przeniesieniu do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Następnie, decyzją z dnia 27 września 2016 r., nr [...], Dowódca Jednostki Wojskowej [...] na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
23) zwanej dalej K.p.a., w związku z art. 94 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 5, art. 95 pkt 2, 3 i 5, art. 97, art. 83 ust. 2 i 5, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726) oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 lutego 2014 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. z 2014 r. poz. 355), zwanego dalej rozporządzeniem, przyznał D. J.: 1) odprawę w wysokości 600% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby - w wysokości 29.607,00 zł brutto;
2) dodatkowe uposażenie roczne za 2016 rok za 9 miesięcy - w wysokości 3.700,87 zł brutto, 3) ekwiwalent za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za lata 2014, 2015 oraz 2016 w ilości 117 dni - w wysokości 26.242,56 zł brutto.
Powyższa decyzja została w trybie art. 113 § 1 K.p.a. sprostowana przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] postanowieniem z dnia 30 września 2016 r., nr [...], poprzez skreślenie w pkt 1-3 decyzji z dnia 27 września 2016 r. błędnie wpisanych kwot przyznanych należności i wpisane w to miejsce kwot: odprawy - 29.595 zł, dodatkowego uposażenia - 3.700,07 zł, ekwiwalentu - 26.231.93 zł.
Z kolei, decyzją z dnia 26 października 2016 r., nr [...], Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w pkt I orzekł o zmianie decyzji z dnia 27 września 2016 r., nr [...], w ten sposób, że pkt 1, 2 i 3 decyzji otrzymały brzmienie: "1) odprawę w wysokości 800% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby - w wysokości 26.445,60 zł brutto;
- 2) dodatkowe uposażenie roczne za 2016 rok za 9 miesięcy - w wysokości 3.700,07 zł brutto;
- 3) ekwiwalent za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za lata 2014, 2015 oraz 2016 w ilości 117 dni - w wysokości 23.440,42 zł brutto. Ponadto, w pkt II orzekł o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w zakresie objętym pkt I. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 155, art. 104 i art. 108 § 1 K.p.a. w związku z art. 94 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 5, art. 95 pkt 2, 3 i 5, art. 97a, art. 83 ust. 2 i 5, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia. Wskazując, że zmiana została dokonana za zgodą stron, organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że przy ustalaniu wysokości należności nie uwzględniono zapisu art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wskutek czego przyznano należności w wysokościach większych niż należne, podczas gdy ustalenia należności, o których mowa w art. 94 oraz art. 95 pkt 1 i 2 ww. ustawy, należało dokonać w oparciu o uposażenie należne D. J. na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, przyjmując jako podstawę kwotę 4.407,60 zł. Poza tym organ stwierdził, że rygor natychmiastowej wykonalności nadany został za zgodą stron z uwagi na konieczność zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym rozliczenia należności wypłaconych stronie w jak najkrótszym terminie.
Od powyższej decyzji zmieniającej D. J. wniósł odwołanie podnosząc, że decyzja ta została wydana bez jego zgody. Poza tym wskazał, że z dniem 1 kwietnia 2015 r. został wyznaczony na stanowisko szefa kompanii - dowódcy drużyny i został z niego zwolniony 30 września 2016 r., czyli przez okres 17 miesięcy pozostawał w służbie. Wywiódł, że zgodnie z art. 111 pkt 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych za datę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej przyjmuje się datę upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza lub przez organ, a nie datę złożenia dokumentu wypowiedzenia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dowódca [...] w [...] decyzją z dnia 2 grudnia 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnianiu organ wskazał na przepis art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i podał, że D. J. dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia obowiązków na wyższym stanowisku służbowym, w związku z czym podstawę wymiaru należności finansowych z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej należało ustalić przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu D. J. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie art. 155 K.p.a. na skutek pominięcia okoliczności braku jego zgody na dokonanie zmiany decyzji, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa. Podniósł również zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niezastosowania art. 111 pkt 9 tej ustawy, w związku z przyjęciem wadliwych okresów wypowiedzenia zajmowanych stanowisk.
Skarżący powtórzył argumentację podnoszoną wcześniej w odwołaniu, wskazując, że od 1 kwietnia 2015 r. do 30 września 2016 r. pozostawał w służbie na wyznaczonym stanowisku i wykonywał obowiązki służbowe co powoduje, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 97a ustawy. Ponadto podtrzymał stanowisko, że nigdy nie wyraził zgody na zmianę decyzji z dnia 27 września 2016 r. W tym zakresie wyjaśnił, że oświadczenie, które jakoby miało wyrażać jego zgodę na zmianę tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a., przesłane zostało na służbową pocztę mailową jego żony – K. J., jednak nigdy nie zostało przez niego podpisane.
Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie odniósł się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu braku zgody, podczas gdy dokonując zmiany decyzji normującej prawa nabyte zobowiązany był uzyskać jednoznaczną i wyraźną zgodę wszystkich stron postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że skarżący błędnie interpretuje art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wyjaśnił, że przepis ten ma zastosowanie do stanu faktycznego, w którym wypowiedzenie nastąpiło w okresie dwunastu miesięcy od dnia objęcia przez żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego lub stanowiska o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia. To z kolei czyni niezasadnym zarzut braku zastosowania art. 111 pkt 9 ustawy, gdyż kluczowy był w sprawie termin dokonania wypowiedzenia, a nie termin zwolnienia żołnierza ze służby. Poza tym organ wskazał, że przed wydaniem decyzji zmieniającej organ pierwszej instancji uzyskał zgodę skarżącego na zmianę wysokości przyznanych mu należności, co potwierdza notatka służbowa z dnia 26 października 2016 r. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji wzięto pod uwagę także treść oświadczenia Szefa Sekcji [...] ewakuacji sprzętu, dokumentującego przebieg rozmowy ze skarżącym i wyrażenie przez niego zgody na zmianę decyzji.
Z treścią tego oświadczenia pokrywają się podjęte działania, tj. przesłanie wzoru oświadczenia o wyrażeniu zgody na adres mailowy małżonki skarżącego, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że doszło do naruszenia art. 155 K.p.a.
W piśmie procesowym z dnia 22 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wskazał, że skarżący ani pisemnie, ani ustnie nie wyraził zgody na zmianę decyzji. Dodatkowo zakwestionował też sprostowanie decyzji objętej zmianą. W tym zakresie podniósł, że sprostowanie nie dotyczyło oczywistej omyłki, a samo postanowienie o sprostowaniu nie zostało skarżącemu doręczone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, natomiast stosownie do art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając według powyższych kryteriów prawidłowość zaskarżonej decyzji oraz - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że naruszają one przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne prowadzone było w oparciu o przepis art. 155 K.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; odpowiednio stosuje się przepis art. 154 § 2 K.p.a. Z tego też względu rozważania Sądu koncentrowały się na zagadnieniach dotyczących legalności wydania decyzji w trybie art.155 K.p.a., a nie na kwestiach związanych z merytorycznym rozstrzygnięciem w przedmiocie przyznania skarżącemu należności finansowych z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, w tym wysokości tych świadczeń. Postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej prowadzone na podstawie omawianej regulacji jest nowym postępowaniem w sprawie, a organ prowadzący takie postępowanie ma obowiązek ustalić jedynie, czy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki umożliwiające wydanie decyzji w trybie art. 155 K.p.a. To z kolei wyznacza zakres kontroli sądowej w tej sprawie.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy wyjaśnić przede wszystkim przyjdzie, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest samodzielnym postępowaniem stanowiącym - obok wznowienia postępowania (art. 145 § 1 K.p.a.) i stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 K.p.a.) - jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji administracyjnej, umożliwiający zmianę lub uchylenie decyzji. O ile jednak tryb wznowieniowy i tryb stwierdzenia nieważności dotyczą decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi, to postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. dotyczy wzruszenia (uchylenia, zmiany) decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi oraz decyzji niewadliwych (prawidłowych). Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. może zatem nastąpić tylko wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do uchylenia lub zmiany decyzji przy zastosowaniu art. 145 § 1 lub art. 156 K.p.a. Celem tego postępowania jest bowiem ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w art. 155 K.p.a. i czy takiemu ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne.
Podkreślić też trzeba, że postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a., nie może zmierzać do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz jego celem jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki określone w tym przepisie, dyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prowadząc postępowanie w trybie art. 155 K.p.a. organ zobligowany jest zatem do ustalenia, czy za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może jednak polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydaniu decyzji podlegającej weryfikacji. Z treści art. 155 K.p.a. jednoznacznie wynika, że dokonanie zmiany decyzji na podstawie przesłanek określonych w tym przepisie, może dotyczyć jedynie decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła prawo.
Bezwzględnym warunkiem zmiany bądź uchylenia decyzji w trybie art. 155 K.p.a. jest ponadto wyrażenie przez stronę zgody na takie uchylenie lub zmianę. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że zgoda taka, ze względu na jej konstytutywny charakter, musi zostać wyrażona w sposób wyraźny i jednoznaczny. Nie może być ona ani dorozumiana, ani domniemana, chociażby za uchyleniem lub zmianą przemawiał słuszny interes strony lub interes społeczny. Tylko i wyłącznie zgoda udzielona wprost, jednoznacznie i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji państwowej, może prowadzić do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji. Podkreśla się słusznie, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a. możliwa jest przy spełnieniu wszystkich przesłanek wskazanych w tym przepisie, którego treść musi być interpretowana ściśle, a nie rozszerzająco. Organ administracji nie może więc wydać w tym trybie decyzji zmieniającej lub uchylające decyzję ostateczną, nie dysponując zgodą stron postępowania.
Brak takiej zgody przed wydaniem w trybie art. 155 K.p.a. decyzji zmieniającej decyzję ostateczną czyni taką decyzję dotkniętą wadą kwalifikowaną, wskazaną w art. 156 § 2 K.p.a., z powodu rażącego naruszenia prawa (por. wyroki NSA: z 22 października 2015 r., II OSK 399/14; z 26 maja 2015 r., II OSK 2601/13 i z 22 lutego 2013 r., II OSK 1990/11 oraz wyrok WSA w Opolu z 4 lipca 2013 r., II SA/Op 227/13, wyrok WSA w Gdańsku z 12 kwietnia 2017 r., II SA/Gd 54/17, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http//:orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle wskazanych okoliczności należało uznać, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, aby skarżący - jako strona, która nabyła prawo do należności finansowych z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na podstawie decyzji z dnia 27 września 2016 r., nr [...] - wyraził zgodę na dokonaną zaskarżoną decyzją zmianę w zakresie tego uprawnienia. W aktach sprawy brak jest dowodu, który w sposób jednoznaczny wskazywałby na wyrażenie przez skarżącego takiej zgody. W szczególności organy nie uzyskały żadnego pisemnego oświadczenia skarżącego w tym zakresie.
W ocenie Sądu, zaprezentowane przez organy stanowisko co do wystąpienia przesłanek uzasadniających wdrożenie trybu określonego w art. 155 K.p.a. jest zatem przedwczesne, a w sferze prawnej niewystarczające. Przede wszystkim jednak zostało podjęte z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tego rodzaju wadliwość decyzji sąd administracyjny bierze pod uwagę w pierwszej kolejności.
Mając na uwadze treść kontrolowanych decyzji dostrzec trzeba, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił faktu, iż skarżący nie złożył oświadczenia wyrażającego zgodę na zmianę decyzji. Nie podjął również działań zmierzających do wyjaśnienia kwestii braku podpisania przygotowanego przez organ wzoru oświadczenia o takiej zgodzie, czym, w ocenie Sądu, naruszył zasady ustalone w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W konsekwencji, bez wyjaśnienia tej kwestii błędnie też przyjął, że zgoda taka została wyrażona i wydając w sprawie decyzję bez uzyskania w tym przedmiocie wyraźnego stanowiska strony, czy to w formie pisemnego oświadczenia, czy też oświadczenia złożonego ustnie do protokołu, naruszył art. 155 K.p.a. Natomiast organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do kwestii udzielenia przez skarżącego zgody na zastosowanie trybu z art. 155 K.p.a., pomimo że skarżący w odwołaniu zarzucał wydanie decyzji zmieniającej bez uzyskania jego zgody.
Tym samym organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w całości, w wyniku czego zaskarżona decyzja wydana została także z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zgodnie bowiem z ogólną zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 K.p.a., organy administracji, w toku prowadzonego przez nie postępowania, zobowiązane są do podejmowania tak na wniosek strony, jak i z urzędu, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady są przepisy normujące postępowanie dowodowe. W szczególności omawiana zasada związana jest z art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także art. 80 K.p.a., zgodnie z którym cały materiał dowodowy powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. Badając realizację przez organ powyższych powinności, nie sposób nie dostrzec, że w zaskarżonej decyzji nie dokonano w sposób wystarczający oceny i weryfikacji stawianego przez skarżącego zarzutu. Tym samym organ odwoławczy naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Odnotować nadto należy, że w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podniósł dodatkowo, iż dowodem potwierdzającym uzyskanie przez organ pierwszej instancji zgody skarżącego na zmianę wysokości przyznanych mu należności jest oświadczenie Szefa Sekcji [...] ewakuacji sprzętu z dnia 9 listopada 2016 r. oraz sporządzona przez niego notatka służbowa z dnia 26 października 2016 r., dokumentujące przebieg rozmowy ze skarżącym. Jednocześnie organ tłumaczył, że treść tych dowodów znajduje pokrycie w podejmowanych działaniach polegających na przesłaniu wzoru oświadczenia o wyrażeniu zgody na adres mailowy małżonki skarżącego. Tak więc dopiero w piśmie procesowym sporządzonym po wydaniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zaprezentował szerszą argumentację w kwestii uzyskania zgody skarżącego na zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Niewątpliwie, ocena sprawy pod tym kątem, z uwzględnieniem wskazanych przesłanek uzasadniających zastosowanie trybu zmiany decyzji za zgodą strony, nie została przeprowadzona w toku postępowania administracyjnego, nie legła u podstaw jej rozstrzygnięcia, nie została przedstawiona w uzasadnieniach wydanych decyzji.
To bowiem decyzja, a nie odpowiedź na skargę, będąca pismem procesowym kierowanym do sądu, powinna wyjaśniać rozstrzygnięcie, którego prawidłowość jest następnie przedmiotem kontroli sądowej. Niemniej jednak na podstawie wskazywanych dowodów nie można przyjąć w sposób bezsporny, że skarżący wyraził zgodę na zmianę decyzji, zwłaszcza że w odwołaniu, a następnie także skardze, kategorycznie podnosił, iż nigdy takiej zgody nie udzielał. Wskazywane przez organ dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych, potwierdzające fakt przeprowadzenia ze skarżącym rozmowy na temat zmiany decyzji, czego skarżący zdaje się nie kwestionować, i uzyskania przez organ adresu mailowego żony skarżącego, wskazują, że skarżącemu miało zostać przesłane do podpisania oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę decyzji, którego jednak skarżący - jak wynika z akt sprawy - nigdy jednak nie podpisał. Dowody te mogą być jedynie podstawą domniemania wyrażenia zgody na zmianę decyzji i mogą stanowić podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy skarżący w jakikolwiek sposób zgodę taką wyraził, jak również uzyskania jednoznacznego oświadczenia skarżącego odnośnie tego, czy wyraża on zgodę na zmianę decyzji, czy też nie.
Nie mogą natomiast stanowić dowodu zastępującego oświadczenie strony złożone w tym przedmiocie. Dostrzec też trzeba, że z dowodów tych nie wynika, czy skarżącemu przedstawiono zakres i treść zmian w decyzji. Potwierdzony wydrukiem z poczty elektronicznej fakt przesłania skarżącemu - na adres mailowy jego żony - druku oświadczenia i brak jego podpisania, podważają z kolei i czynią nieuprawnionym ustalenie, że skarżący wyraził zgodę na dokonanie zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a.
Niezależnie od tego zauważyć również trzeba, że rozstrzygając o zmianie ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a. organy w ogóle nie ustosunkowały się do pozostałych przesłanek zastosowania tej regulacji i nie zbadały, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się takiej zmianie. Zarówno w decyzji organu pierwszej instancji, jak i decyzji odwoławczej brak jest w tym zakresie jakichkolwiek rozważań.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że organy obu instancji nie rozpoznały niniejszej sprawy co do istoty, bowiem nie zbadały przesłanek niezbędnych do uruchomienia trybu nadzwyczajnego z art. 155 K.p.a. i nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego, który znajdowałby odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 155 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego, zdaniem Sądu, konieczne stało się uchylenie wydanych w sprawie decyzji, by w ponownie prowadzonym postępowaniu organ mógł dokonać oceny co do istnienia podstaw do merytorycznej zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a. i dać temu wyraz w podjętym rozstrzygnięciu, popartym wskazaniem odpowiednich dowodów. Podkreślenia wymaga, że brak zgody strony na zmianę decyzji stanowi przesłankę negatywną do wszczęcia postępowania w trybie art. 155 K.p.a. i skutkuje jego bezprzedmiotowością. Z kolei wydanie decyzji w trybie art. 155 K.p.a. pomimo braku zgody strony stanowi rażące naruszenie prawa i czyni taką decyzję dotkniętą wadą kwalifikowaną z art. 156 § 2 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi, w kwestii sprostowania decyzji ostatecznej objętej zmianą w trybie art. 155 K.p.a., które dokonane miało zostać postanowieniem z dnia 30 września 2016 r., stwierdzić trzeba, że postanowienie to nie zostało wydane w granicach kontrolowanej sprawy i mogło być odrębnie kwestionowane w drodze zażalenia. Jeśli jednak, jak podnosi skarżący, postanowienie to nie zostało mu doręczone, to nie weszło do obrotu prawnego i nie mogło wywołać wynikających z niego skutków prawnych w postaci zmiany treści ostatecznej decyzji.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności i rozważania prawne, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a., orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Orzeczenie w przedmiocie kosztów, w punkcie 2 wyroku, oparto o przepis art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, z późn. zm.) oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Z uwagi na kasacyjny charakter rozstrzygnięcia, rzeczą organu pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.