Uzasadnienie
Skarżący K. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2019 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Lubrza z dnia 5 września 2019 r., nr [...], orzekającą o rozgraniczeniu działki nr a z k.m. [...] obręb [...], stanowiącej własność K. L., z działkami sąsiednimi: nr b i nr c (własność Gminy [...]), nr d (własność T. H.) i dz. nr e (własność I. i N. G.), oraz orzekającą, że granica pomiędzy ww. nieruchomościami przebiega zgodnie z protokołem granicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Opolu z dnia 30 marca 2020 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego i nadesłanie trzech odpisów skargi, tj. trzech odpisów pisma z dnia 28 grudnia 2019 r. stanowiącego skargę i pisma z dnia 11 marca 2020 r. stanowiącego uzupełnienie skargi (własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność oryginałem) wraz z trzema kompletami odpisów załączników do skargi. Sąd pouczył skarżącego, że niezastosowanie się do wezwania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania spowoduje odrzucenie skargi.
Powyższe wezwanie przesłano skarżącemu na podany w skardze adres i pod tym adresem zostało odebrane - w dniu 10 czerwca 2020 r. - przez dorosłego domownika – A. L. Dokumentuje to zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sprawy (k. 21 akt sądowych).
Odpowiadając na wezwanie, skarżący złożył osobiście do Sądu pismo procesowe z dnia 16 czerwca 2020 r., w którym podał swój numer PESEL, a także wskazał, że dostarcza dokumenty, tj. "pismo z 28.12.2019 i z dnia 11.03.2020."
Skarżący do pisma z dnia 16 czerwca 2020 r. dołączył w trzech egzemplarzach załączniki do skargi i pismo uzupełniające z dnia 11 marca 2020 r., jednak nie dołączył ani jednego odpisu pisma z dnia 28 grudnia 2019 r. stanowiącego skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Na wstępie odnotować trzeba, że w pierwszej kolejności sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 (pkt 5a) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). W kwestii braków formalnych skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem - w myśl art. 47 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. - do skargi należy dołączyć m.in. jej odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania.
Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. stanowi natomiast, iż w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawą odrzucenia skargi jest wówczas art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, o czym może orzec na posiedzeniu niejawnym (§ 3 art. 58 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do nadesłania trzech egzemplarzy odpisów skargi wraz z odpisami załączników i pisma uzupełniającego skargę. Należy bowiem mieć na względzie, że zgodnie z art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z kolei art. 33 § 1 P.p.s.a. stanowi, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jak wskazano już wcześniej, do pisma strony, a więc także do skargi, należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 P.p.s.a.), a niespełnienie tego wymogu skutkuje niemożnością nadania skardze prawidłowego biegu.
Potwierdza to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Wymóg dołączenia odpisów skargi i jej załączników realizuje zasadę oficjalności postępowania oraz zasadę prawa do sądu.
Ponadto daje gwarancję czynnego udziału w postępowaniu uczestnikom postępowania poprzez możliwość poznania stanowiska strony przeciwnej. Tak więc sąd administracyjny ma obowiązek zapewnienia doręczenia organowi i uczestnikom postępowania odpisu skargi, odpisów dołączonych do niej dowodów, zaś stronie skarżącej - odpowiedzi na skargę organu oraz ewentualnej odpowiedzi na skargę uczestników postępowania. Przy czym zauważyć należy, iż istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to fotokopia lub wydruk komputerowy, czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Za takim poglądem przemawia treść art. 47 § 2 P.p.s.a., który wskazując przykładowe odpisy pisma (fotokopie i wydruki poczty elektronicznej), wymaga ich uwierzytelnienia.
Jednocześnie podkreślić trzeba, że uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem lub jej przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik. Tym samym, sąd nie posiada kompetencji do wykonywania uwierzytelnionych odpisów skargi. Brak odpisów pism uznaje się zarazem za brak formalny podlegający usunięciu (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4 wydanie, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011 r., s. 170).
Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego posiada tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Według bowiem tego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.
Nie ulega wątpliwości, że jeśli decyzję adresowaną do kilku osób zaskarża do sądu administracyjnego tylko część z nich, to pozostałym przysługuje status uczestników postępowania. W tej sytuacji konieczne jest przedłożenie przez skarżących takiej liczby odpisów skargi wraz z załącznikami, która pozwalałaby na doręczenie ich także tym osobom.
W okolicznościach niniejszej sprawy wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, zakreślające termin wraz ze wskazaniem skutków jego niedochowania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 10 czerwca 2020 r., w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 72 § 1 P.p.s.a.), do rąk dorosłego domownika. Z tego względu wyznaczony przez Sąd siedmiodniowy termin rozpoczął bieg w dniu 11 czerwca 2020 r. i upływał z końcem dnia 17 czerwca 2020 r. (środa). Z akt sprawy wynika, że skarżący odpowiedział na wezwanie Sądu i nadesłał numer PESEL oraz wymagane załączniki do skargi, a także pismo uzupełniające do skargi (w trzech egzemplarzach), ale nie nadesłał żądanych odpisów skargi.
W konsekwencji konieczne stało się zastosowanie cyt. już wyżej art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., stanowiącego podstawę do odrzucenia skargi, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, co skutkuje jej niedopuszczalnością.
W tym stanie rzeczy Sąd postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.