Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję Zastępcy Burmistrza Kietrza z dnia [...], nr [...], orzekającą o zmianie decyzji własnej nr [...] i przyznającą R. Z. stypendium na pozostałe miesiące roku szkolnego 2009/2010 tj. styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2010 r. w miesięcznej wysokości 90 zł i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Decyzja ta wraz z pouczeniem o terminie i sposobie do wniesienia środka zaskarżenia przesłana została przez organ K. Z., ustawowemu przedstawicielowi strony, listem poleconym za pośrednictwem poczty i doręczona adresatowi w dniu 20 grudnia 2010 r., co potwierdza zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki (K. 4 akt administracyjnych).
Na powyższą decyzję, pismem z dnia 7 lutego 2011 r., nadanym listem poleconym w tymże dniu, K. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, iż skarżąca uchybiła trzydziestodniowemu terminowi do wniesienia skargi i podając, że skarga została wniesiona w dniu 7 lutego 2011 r. Dlatego z uwagi na doręczenie zaskarżonej decyzji w dniu 20 grudnia 2010 r., strona uchybiła terminowi. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę R. Z. Wnioskiem z dnia 9 maja 2011 r. K. Z., matka skarżącego wniosła o przyznanie synowi prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Do wniosku załączyła formularz druku PPF, dotyczący sytuacji bytowej, materialnej i dochodów rodziny. Zarządzeniem referendarza sądowego z 12 maja 2011 r. i 1 czerwca 2011 r. wezwano K. Z. do złożenia pełnomocnictwa udzielonego przez R. Z. do reprezentowania go w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz do uzupełnienia danych wynikających z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy przez wskazanie dalszych danych dotyczących sytuacji materialnej i dochodów rodziny.
Zarządzeniem z 28 czerwca 2011 r., doręczonym K. Z. 4 lipca 2011 r., w sprawie II SA/Op 122/11 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, powołując się na przepis art. 257 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W motywach zarządzenia wskazano między innymi, że w toku postępowania sądowego, w szczególności w dniu 4 maja 2011 r. R. Z. stał się pełnoletni.
Wobec powyższego wniosek o przyznanie prawa pomocy podpisany w dacie jego wniesienia przez ustawowego przedstawiciela strony wymagał uzupełnienia. Strona miała do wyboru przedstawienie pełnomocnictwa lub osobiste podpisanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie powyższe pozostało bez odpowiedzi, w szczególności R. Z. nie udzielił pełnomocnictwa procesowego matce, ani nie podpisał wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 11 lipca 2011 r. wpłynął do Sądu, nadany w urzędzie pocztowym 7 lipca 2011 r. sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z 28 czerwca 2011 r. Sprzeciw został podpisany przez K. Z., która nadal wskazywała w treści pisma, że jest pełnomocnikiem syna. W sprzeciwie przyznano, że skarżący R. Z. jest pełnoletni, bo jest osobą niepełnosprawną od urodzenia w stopniu znacznym, o czym – zdaniem wnoszącej pismo – Sąd został poinformowany. Dalej w sprzeciwie zarzucono, że Gmina Kietrz uchyla się od obowiązku wynikającego z ustawy o systemie oświaty i nie dowozi dziecka do szkoły oraz bezprawnie pozbawia je stypendium, wstrzymując jego wypłatę.
Zarządzeniem Przewodniczącego z 4 sierpnia 2011 r. wezwano K. Z. do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu przez przedłożenie pełnomocnictwa od syna, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Wezwanie doręczono adresatce do jej rąk 11 sierpnia 2011 r. W zakreślonym terminie nie przedłożono pełnomocnictwa, o które Sąd wzywał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z cytowanym już wyżej art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Niezależnie od tego, zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.
Zgodnie z art. 258 § 1 P.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi od zarządzeń i postanowień których na podstawie art. 259 § 1 P.p.s.a. strona lub jej pełnomocnik mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. A contrario sprzeciw sporządzony osobiście przez stronę nie wymaga uzasadnienia.
W myśl art. 259 § 2 P.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, nie zawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W rozpoznawanej sprawie sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu. Nie mniej wnosząca sprzeciw K. Z., matka skarżącego, mimo wezwania nie przedłożyła pełnomocnictwa od syna będąc pouczoną, że brak złożenia pełnomocnictwa w terminie 7 dni od doręczenia zarządzenia w tym przedmiocie spowoduje odrzucenie sprzeciwu. W sprawie występuje zatem podstawa do zastosowania art. 259 § 2 P.p.s.a., co też sąd uczynił dając temu wyraz w sentencji postanowienia.
Na marginesie w ślad za argumentami zawartymi w zarządzeniu referendarza sądowego należy wskazać, że skarżący R. Z. ma zarówno zdolność sądową jak i zdolność procesową w rozumieniu art. 25 § 1 i 26 § 1 P.p.s.a. Z chwilą uzyskania pełnoletniości R. Z. nie może być reprezentowany przez K. Z. jako ustawowego przedstawiciela, lecz nie ma przeszkód prawnych do udzielenia przez niego pełnomocnictw procesowych matce, tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym. Niepełnosprawność skarżącego ustalona na podstawie odrębnych przepisów nie oznacza ubezwłasnowolnienia strony. Tylko w przypadku ubezwłasnowolnienia całkowitego lub częściowego strona może być reprezentowana przez jej opiekuna prawnego lub kuratora ustanowionego przez sąd powszechny.