Uzasadnienie
J. D. i R. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 29 grudnia 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie prudnickim z dnia 2 listopada 2015 r., nr [...], o nakazie rozbiórki części obiektu budowlanego, stanowiącego jego samowolną rozbudowę w poziomie pierwszego pietra, wykonaną bez wymaganego pozwolenia, na budynku mieszkalnym zlokalizowanym w [...] nr [...], dz. nr a, k. m. [...], obręb [...], gmina [...] - polegającą na dokonaniu zmiany części konstrukcji dachowej oraz obniżeniu ściany kolankowej w celu wykonania tarasu zamkniętego.
W skardze z dnia 24 stycznia 2016 r., wniesionej za pośrednictwem organu w dniu 25 stycznia 2016 r. (data stempla pocztowego), skarżący domagali się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, której wykonanie polegałoby na rozebraniu dwóch okien i zadaszenia balkonu, do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd.
W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, wnosząc o oddalenie skargi, nie wypowiedział się w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z przywołanej ostatnio regulacji wynika, że przewidziana w niej instytucja ma za cel tymczasowe ukształtowanie stosunków. W szczególności tymczasowa ochrona, mająca na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, następuje do czasu rozpoznania skargi przez sąd. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, tj. nie odnosi się do kwestii legalności zaskarżonej decyzji, gdyż ma jedynie charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania wyroku.
Przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., polegające na możliwości wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia.
Słusznie dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia), że w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie okoliczności. Oznacza to wzięcie pod uwagę nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy. W tej ocenie trudno pominąć, że podstawą decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego tarasu nie był jego stan techniczny, grożący np. katastrofą budowlaną, lecz brak wymaganego zezwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie, dotyczącej nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego, istota problemu sprowadza się zatem do oceny, czy wykonanie obowiązku nałożonego kwestionowaną decyzją może narazić skarżących na znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyby okazało się, że nie było podstaw do wydania takiej decyzji.
Zdaniem Sądu, z uwagi na znaczne koszty przeprowadzonych robót wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi łączy się z niebezpieczeństwem powstania po stronie skarżącej realnej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. W razie bezzasadności nakazu określonego w zaskarżonej decyzji może bowiem powstać kwestia przywrócenia do stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia przez skarżących dużych nakładów finansowych.
Powyżej przedstawione stanowisko Sądu jest także zbieżne z poglądem wyrażonym w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 3064/15, w którym Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu nie chodzi o ocenę, czy zasadnie nakazano rozbiórkę obiektu, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zaskarżonej decyzji, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej (w sprawie niniejszej: skargi - przypomnienie Sądu orzekającego), może dojść do ponownego rozpoznania skargi i oceny, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa. Podzielić również trzeba argumentację NSA, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji, podkreślając raz jeszcze, że wstrzymanie wykonania decyzji nie przesądza automatycznie o zasadności skargi, która będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez Sąd na wyznaczonej w tym celu rozprawie.