Uzasadnienie
J. M. i M. M. reprezentowany przez kuratora J. M., pismem z dnia 21 lutego 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 11 maja 2016 r., Nr [...], dotyczącą rozpatrzenia skargi na czynności Burmistrza Nysy. Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska uznała skargę J. M. ustanowionej kuratorem dla podopiecznego M. M. na czynności Burmistrza Nysy, za bezzasadną.
Postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę wniesioną w sprawie, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania.
Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną z dnia 5 czerwca 2017 r., sporządzoną osobiście wniósł pełnomocnik skarżącej – T. R., ustanowiony w sprawie przez J. M. swoim pełnomocnikiem z wyboru (por. k:19 akt sądowych). Jednocześnie wraz ze skargą T. R. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (por. k:43-44 akt sądowych).
Na skutek zarządzenia z dnia 9 czerwca 2017 r., wezwano T. R. jako pełnomocnika J. M. do oświadczenia – w terminie 7 dni – czy spełnia przesłanki, o których mowa w art. 175 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz czy złożony na formularzu PPF wniosek o prawo pomocy dotyczy osobiście T. R., czy też strony, którą reprezentuje tj. J. M. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, T. R. w piśmie z dnia 23 czerwca 2017 r. podał, że sprawa ma związek z kuratorem w osobie J. M. Stwierdził, że w niniejszej sprawie nie dysponuje prawem składania odwołań, a jako mąż i pełnomocnik J. M. pomagał jej składać środek odwoławczy.
Następnie, pismem z dnia 12 czerwca 2017 r. J. M., jako kurator skarżącego M. M., wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od wyżej opisanego postanowienia tut. Sądu z dnia 26 maja 2017 r. (por. k: 48–49 akt). Jednocześnie wraz ze skargą J. M. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (por. k:50-51 akt sądowych).
Na skutek zarządzenia z dnia 13 czerwca 2017 r., wezwano J. M. jako kuratora skarżącego M. M. do oświadczenia – w terminie 7 dni – czy spełnia przesłanki, o których mowa w art. 175 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz czy złożony na formularzu PPF wniosek o prawo pomocy dotyczy osobiście J. M., czy też strony, którą reprezentuje tj. M. M. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżąca w piśmie z dnia 23 czerwca 2017 r. podała, że nie wykonuje zawodu profesjonalnych pełnomocników, wymienionych w art. 175 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto stwierdziła, że "sprawa ma związek z kuratorem w mojej osobie", któremu Gmina Nysa notorycznie utrudnia prawidłowe wykonywanie czynności reprezentowania swojego podopiecznego. Dodała, że nie dysponując żadnym prawem pomocy, złożyła środek odwoławczy do II instancji. W dalszej części pisma opisała stan bytowy swojego podopiecznego M. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne sporządzone osobiście przez skarżących M. M. i J. M. podlegają odrzuceniu.
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", od postanowienia wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę tę może wnieść zarówno strona, jak i prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 173 § 2 P.p.s.a.).
Z przywołanej regulacji wynika, że uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje stronie postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 32 P.p.s.a., prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka. W związku z treścią art. 12 P.p.s.a., zgodnie z którym ilekroć w ustawie P.p.s.a. jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania - należy przyjąć, że legitymację do wniesienia skargi kasacyjnej mają również uczestnicy postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 33 P.p.s.a. (por. J.P. Trano, Komentarz do art. 173 P.p.s.a., LexisNexis 2011). Przy badaniu dopuszczalności skargi kasacyjnej należy zatem ustalić, czy podmiotem wnoszącym tę skargę jest któryś z tych podmiotów. Jeśli tak nie jest, skargę kasacyjną należy uznać za wniesioną przez podmiot do tego nieuprawniony, a zatem niedopuszczalną (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2004 r., sygn. akt FSK 15/04, LEX nr 798566 oraz wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt OSK 1390/04, LEX nr 188811).
W sprawie należy wskazać, że skargi kasacyjne wniesione zarówno przez pełnomocnika skarżącej – T. R., jak i przez J. M., działającą jako kurator skarżącego M. M. są niedopuszczalne w świetle art. 175 § 1 P.p.s.a. Przepis ten wprowadza bowiem tzw. przymus adwokacko-radcowski, co oznacza, że podmiotami uprawnionymi do sporządzania skargi kasacyjnej są adwokat i radca prawny, a także - po myśli § 2 art. 175 P.p.s.a. - inne wskazane ustawą osoby, czyli sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem. Omawianego przymusu adwokacko-radcowskiego nie stosuje się także, gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Z kolei, z mocy § 3 art. 175 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, jak również przez rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej.
Z powyższych regulacji wynika, że skargi kasacyjnej nie może sporządzić sama strona, bowiem uprawnionymi do jej sporządzenia są wyłącznie podmioty wymienione w art. 175 P.p.s.a. Z tych samych względów skargi kasacyjnej nie może sporządzić pełnomocnik strony nie będącym podmiotem, o jakim mowa w art. 175 P.p.s.a. Sporządzenie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest natomiast brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej, jako niedopuszczalnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2013r., sygn. akt II FZ 1082/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W treści skarg kasacyjnych pełnomocnik T. R., ani też J. M. (jako kurator skarżącego M. M.) nie wskazali, aby należeli do określonego w przytoczonym powyżej przepisie art. 175 kręgu podmiotów. Wręcz przeciwnie, w pismach z dnia 23 czerwca 2017 r., obydwoje potwierdzili, że nie należą do osób, o jakich mowa w art. 175 § 1 i 2 P.p.s.a.
W świetle powyższego stwierdzić przyjdzie, że w rozpoznawanej sprawie sporządzenie skarg kasacyjnych osobiście przez skarżących skutkować musi uznaniem tych skarg za niedopuszczalne, a w konsekwencji ich odrzuceniem. Podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej J. M. i M. M. stanowi przywołany przepis art. 175 § 1 i 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 P.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, Sąd orzekł jak w sentencji.