Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 lutego 2017 r. A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na skierowane przez Miejski Zarząd Dróg w Opolu wezwanie z dnia 15 grudnia 2016 r. do zapłaty opłaty dodatkowej w wysokości 40 zł za brak biletu parkingowego za postój pojazdu o nr rej. [...], którego była kierowcą w strefie płatnego parkowania przy ul. [...] w [..].
Odpowiadając na skargę Dyrektor Miejskiego Zarząd Dróg w Opolu, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie w całości. Wskazał, że na wezwanie do zapłaty opłaty dodatkowej skarga do Sądu nie przysługuje, a przysługiwało prawo do złożenia reklamacji, z czego skarżąca nie skorzystała. Uzasadniając natomiast wniosek o oddalenie skargi organ podniósł m.in., że nie potwierdziły się zarzuty skarżącej dotyczące niefunkcjonowania urządzenia do poboru opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce w szczególności wówczas, gdy dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego, albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadanie w pierwszej kolejności jej dopuszczalności. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest natomiast pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego.
Zakres właściwości sądów administracyjnych określa natomiast art. 3 § 2 P.p.s.a. W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 3, art. 4 P.p.s.a.).
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga nie dotyczy jednak żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Nie dotyczy też sprawy poddanej kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych. Skarga została wniesiona na wezwanie do zapłaty kwoty 40 zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej z dnia 15 grudnia 2016 r., skierowane do skarżącej przez Miejski Zarząd Dróg w Opolu.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440, z późn. zm.), zwanej dalej u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p., opłatę powyższą pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 u.d.p., za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Opłatę dodatkową pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13f ust. 3 u.d.p.). Opłata dodatkowa wraz z odsetkami za zwłokę podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 40d ust. 2 u.d.p.).
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy u.d.p. nie przewidują postępowania, w wyniku którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, w trybie specjalnego i indywidualnego postępowania. Brak jest przepisów zawierających procedury, które powodowały nadanie obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualnego charakteru w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Organy te mają obowiązek działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich stanowi art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skoro bowiem niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3, postanowień wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2012, Wydawnictwo Lexis Nexis, Wydanie 5, s. 72). Tym bardziej, że obowiązek nie musi zostać zindywidualizowany w drodze decyzji, czy postanowienia, aby podlegał egzekucji. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599, z późn. zm.), egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa.
W tej sytuacji wezwanie z dnia 15 grudnia 2016 r. dotyczące obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. i brak jest przepisu szczególnego, który by przewidywał jego sądową kontrolę. Uznać zatem należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy sprawy nieobjętej właściwością sądu administracyjnego.
Z tego też względu wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Nadmienić w tym miejscu można, że w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym, gdzie przedmiotem sporu była zasadność nałożenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu bez uiszczenia opłaty w strefie płatnego parkowania, analogiczne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienia WSA w Warszawie: z 4 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1599/10; z 17 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1819/13; z 11 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 15/14 oraz postanowienia NSA: z 22 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1012/08 i z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 3008/13 - wszystkie orzeczenia zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę odrzucił, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.