Uzasadnienie
Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu w dniu 31 stycznia 2013 r., wydał decyzję nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w [...], w granicy z działką przy ul. [...] w [...], w którym to budynku wykonano roboty budowlane polegające na montażu kotła centralnego ogrzewania na paliwo stałe.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone W. B. i L. B., do rąk W. B., w dniu 1 lutego 2013 r., o czym świadczą adnotacje na pocztowych zwrotnych potwierdzeniach odbioru decyzji, znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy.
W dniu 4 kwietnia 2013 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarga W. B. i L. B. na ww. decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżące podniosły, że złożyły skargę do Sądu w dniu 1 marca 2013 r., a zatem w ustawowym terminie do dokonania tej czynności. Wskazały, że na kopercie zawierającej skargę została popełniona pomyłka w adresie organu, bowiem zamiast: ul. [...], podano: ul. [...], przy czym kod pocztowy został podany prawidłowo. Zdaniem skarżących, pomimo błędnie podanej ulicy, Poczta Polska prawidłowo doręczyła przesyłkę bowiem, jak wynika ze stempla doręczyciela, znajdującego się na odwrocie koperty zawierającej skargę, widnieje zapis: "adresat odmówił przyjęcia".
W ocenie skarżących, przesyłka została doręczona organowi, lecz ten odmówił jej przyjęcia, przez co naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa (art. 8 K.p.a.) i pozbawił skarżące skorzystania z kontroli legalności działania organu przez sąd. Skarżące wywiodły, że podane okoliczności uprawdopodabniają brak ich winy w uchybieniu terminu, w stopniu wystarczającym do uznania zasadności wniosku, bowiem każda czynność w postępowaniu sądowym związana jest z ryzykiem wystąpienia pomyłek wynikających z ułomności natury ludzkiej. Skarżące natomiast pomimo popełnionej pomyłki, podjęły przecież starania w ustawowym terminie, by skarga została sporządzona, prawidłowo nadana i doręczona za pośrednictwem polskiego urzędu pocztowego. Do akt sprawy dołączyły ponadto kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej w dniu 1 marca 2013 r. (data stempla), na adres: "Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, ul. [...], [...]".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 30 kwietnia 2013 r., wezwano Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu do ustosunkowania się do okoliczności podnoszonych przez skarżące we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Organ w odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 9 maja 2013 r. stwierdził, że nie jest w stanie ustalić czy sytuacja opisana przez skarżące miała miejsce. Jednocześnie podniósł, że długotrwałą praktyką stosowaną przez organ jest przyjmowanie nawet błędnie zaadresowanych przesyłek, jeśli nazwa adresata na przesyłce jest prawidłowa. Podniósł także, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku.
Wobec niejednoznacznej treści adnotacji na kopercie zawierającej skargę (k-8 akt), gdyż możliwe jest przyjęcie dwóch opcji, tzn. adresat nieznany, bądź adresat odmówił przyjęcia, zwrócono się zarządzeniem z dnia 17 maja 2013 r. do Placówki Pocztowej nr [...] w [...] o wyjaśnienie przyczyn zwrotu przesyłki adresowanej do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. W szczególności zwrócono się o wyjaśnienie czy przesyłkę doręczono pod adres wskazany na kopercie (Opole, ul. [...]) i tamtejszy adresat odmówił jej przyjęcia, czy przesyłkę doręczono pod adres WINB w Opolu (Opole, ul. [...]) i WINB odmówił przyjęcia przesyłki, czy wreszcie przesyłkę doręczono pod adres wskazany na kopercie, a wobec faktu, że pod wskazanym adresem nie mieści się siedziba WINB w Opolu, dokonano jej zwrotu.
Pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej poinformowało, iż przedmiotowa przesyłka została zwrócona z adnotacją: "adresat nieznany". Doręczający przesyłkę wyjaśnił, iż pod adresem ul. [...] w Opolu znajduje się sklep "[...]" oraz budynek wielorodzinny. Zatem podanie w adresie przesyłki wyłącznie nr budynku bez nr lokalu, uniemożliwiło listonoszowi ustalenie jednoznacznego miejsca doręczenia tej przesyłki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.).
W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.).
Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Sąd, badając w pierwszej kolejności czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 P.p.s.a. przyjął, iż skarżące uzyskały informację o uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu, w dniu 4 marca 2013 r., bowiem taką datę odciśnięto na kopercie, z informacją o zwrocie przesyłki zawierającej skargę (k. akt - 8). Skoro wniosek o przywrócenie terminu złożono za pośrednictwem poczty (por. koperta - k. akt – 12) w dniu 7 marca 2013 r., to należy uznać, że termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany. Skarżące spełniły także wymóg wynikający z art. 87 § 4 P.p.s.a., bowiem wraz z wnioskiem złożyły skargę, a zatem dokonały uchybionej czynności.
Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a., strona, która uchybiła terminowi winna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.
W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez W. B. i L. B. argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu. Sąd nie dopatrzył się braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi uznając, że można skarżącym przypisać co najmniej niedbalstwo wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Nie można bowiem uznać, że mylne zaadresowanie pisma, a następnie wysłanie go pod niewłaściwy adres, było zdarzeniem nagłym czy zdarzeniem od strony niezależnym.
W ocenie tut. Sądu, strona nie może skutecznie zasłaniać się błędami pisarskimi, w sytuacji gdy dane dotyczące organu zostały podane na odpisie decyzji i uwzględniają one szczegółowe informacje, w tym adres, adres internetowy, telefony kontaktowe, a także dane osobowe pracownika prowadzącego sprawę. Ponadto, wbrew twierdzeniom strony, co zostało ustalone w toku postępowania wyjaśniającego, przesyłki pocztowej zawierającej skargę nie doręczono pod adres Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, a organ ten nie odmówił przyjęcia przesyłki jako nieprawidłowo zaadresowanej. Z informacji udzielonej przez przedstawicieli Poczty Polskiej wynika bowiem jednoznacznie, że próba doręczenia ww. przesyłki została podjęta przez listonosza pod adres wskazany na kopercie, tj. Opole, ul. [...], a wobec okoliczności, że pod adresem tym mieści się sklep oraz budynek wielorodzinny, a nie siedziba organu nadzoru budowlanego, przesyłka została zwrócona z adnotacją, iż adresat jest nieznany. Nie bez znaczenia jest także i to, że siedziba organu nie mieści się w ogóle na tej ulicy.
Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarżące nie uprawdopodobniły okoliczności mających wskazywać brak ich winy w uchybieniu terminu. Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega bowiem na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Do okoliczności uzasadniających brak winy nie zalicza się natomiast błędne zaadresowanie koperty, a pogląd ten znajduje oparcie także w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 436/12, LEX 1239220, postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GZ 527/11).
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.