Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Op 167/17, referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy, ustanawiając jej radcę prawnego i zwalniając od poniesienia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na opisaną w sentencji postanowienia decyzję. Pełnomocnikiem tym został przez organ samorządu radcowskiego wyznaczony radca prawny M. M. Pełnomocnik z urzędu w dniu 6 czerwca 2017 r., działając przez swojego pełnomocnika substytucyjnego radcę prawnego M. W., złożył pismo procesowe zawierające dodatkowe stanowisko strony skarżącej w sprawie. W piśmie tym pełnomocnik substytucyjny zawarł wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 360 zł wraz z należnym podatkiem VAT, oświadczając, że ww. opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Pełnomocnik działając przez swojego pełnomocnika substytucyjnego, stawił się również na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r., na której wydano wyrok uwzględniający skargę.
Sąd, działając z urzędu, doręczył pełnomocnikowi z urzędu, wyrok wraz z uzasadnieniem na piśmie. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 24 sierpnia 2017 r.
Mając powyższe na względzie, referendarz sądowy, zwany też dalej "orzekającym" zważył, co następuje
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), dalej powoływanej, jako "P.p.s.a." wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W sprawie zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), dalej powoływanego jako "rozporządzenie".
Według § 2 pkt 1 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z jego przepisami. W § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia określono opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji, który to etap postępowania został właśnie zakończony. Uprawnia to do przyznania związanego z tym wynagrodzenia.
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia, opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Według do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie natomiast do ust. 2 tego przepisu, ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150 % opłat określonych określona w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem:
- 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
- 2) wartości przedmiotu sprawy;
- 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
- 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, orzekający ocenił działanie pełnomocnika strony z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia i przyznał mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w kwocie brutto 295,20 zł, na którą składa się:
- - kwota 240 zł, obejmująca opłatę należną na podstawie myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, za działanie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawach innych niż wymienione w dwóch wcześniejszych jednostkach redakcyjnych. Sprawa objęta wnioskiem zalicza się właśnie do tej kategorii, dotyczy ona bowiem sprawy z zakresu prawa budowlanego, natomiast w § 21 ust. 1 pkt 1 lit a i b mowa jest o sprawach, których przedmiot stanowią odpowiednio należność pieniężna (lit. a), czyli kwestia ustalenia lub określenia wysokości takiej należności, oraz skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b),
- - kwota 55,20 zł, obejmująca naliczony na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia od przyznanego wynagrodzenia (opłaty) podatek od towarów i usług w obowiązującej stawce 23 %.
Orzekający przyznając pełnomocnikowi, koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej z urzędu, uznał, że należy je przyznać w wysokości stawek podstawowych, sprawa nie należy bowiem, do spraw o wyjątkowym stopniu skomplikowania, ani wymagających zapoznania się z obszernym materiałem dowodowym, nie wymagała też wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie. Wprawdzie pełnomocnik w swoim wniosku wskazuje na sytuację przeciwną, wynikającą z dużej ilości materiału dowodowego, konieczności zapoznania się ze stanowiskami stron, uczestników i obszernością dokumentów, wymagających czasochłonnej analizy, co skutkuje również zawiłością sprawy oraz znacznym stopniem skomplikowania.
Ponadto pełnomocnik zaznaczył, że w piśmie procesowym przedstawił orzeczenia przyczyniające się w sposób decydujący do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, w szczególności związanych z oceną prawną braku dopuszczenia strony i jej pełnomocnika do udziału w wizji lokalnej.
Jednakże, jak wyjaśniono w uzasadnieniu wyroku, skargę uwzględniono, ale nie z przyczyn w niej wskazanych. Jednocześnie z uzasadnienia tego wynika, że częściowo zgodzono się ze stanowiskiem pełnomocnika odnośnie niedostatecznego przeprowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego okoliczności powstania zbiornika wodnego. Nie podzielono natomiast zarzutu strony skarżącej naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu na skutek niewpuszczenia jej - na teren działki W. P. - w trakcie dokonywanych oględzin.
Nie negując więc staranności i profesjonalizmu działania pełnomocnika z urzędu, a także jego przyczynienia się do wyjaśnienia sprawy, orzekający uważa, że brak jest w świetle kryteriów powołanych w § 4 ust. 2 rozporządzenia przesłanek do podwyższania należnej mu opłaty ponad stawki podstawowe. Zdaniem orzekającego podwyższanie opłaty za pomoc prawną udzieloną z urzędu zarezerwowane jest dla spraw, gdy pełnomocnik wielokrotnie musiał stawiać się na rozprawach i posiedzeniach, analizować wielotomowe akta, zapoznawać się z opiniami biegłych, a także tłumaczyć przepisy prawne wzbudzające poważne wątpliwości, a to w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Nie była to zatem, w ocenie orzekającego, sprawa przewyższająca w sposób oczywisty swoim skomplikowaniem faktycznym i prawnym większość innych spraw rozpoznawanych w sądach administracyjnych, czyli o ponad przeciętnym stopniu zawiłości.
Wobec powyższego na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 4 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia orzeczono jak w sentencji