Uzasadnienie
Wojewoda Opolski w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Niemodlinie, z dnia 26 marca 2009 r., nr XXXVII/250/09, w sprawie wyrażenia zgody na przejęcie parku krajobrazowego w G., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z uwagi na istotne naruszenie prawa.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że zaskarżona uchwała została podjęta w oparciu o przepisy art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i w § 1 wyrażała zgodę na nieodpłatne przejęcie od Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w O. szczegółowo określonej nieruchomości położonej w G. W ocenie Wojewody przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a) ustawy o samorządzie gminnym uprawnia radę gminy do wydawania trzech rodzajów uchwał: w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie kolejnej umowy w przypadku, gdy jest ona zawierana po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat, której przedmiotem jest ta sama nieruchomość oraz w sprawie wyrażenia zgody na dokonanie powyższych czynności przez wójta.
W ocenie Wojewody podjęcie ostatniej z wymienionych uchwał jest jednak dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy rada nie określiła wcześniej zasad dokonywania tych czynności przez organ wykonawczy. W przypadku określenia przez radę gminy w uchwale sposobu gospodarowania mieniem gminnym przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, działalność ta przechodzi całkowicie w zakres kompetencji organu wykonawczego i rada gminy ma możliwość jedynie podejmowania uchwał zalecających określony sposób gospodarowania mieniem komunalnym. Samo gospodarowanie mieniem leży już natomiast wyłącznie w kompetencji wójta, zgodnie z przepisem art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. W tym przypadku rada gminy traci uprawnienie do wyrażania zgody na dokonywanie przez organ wykonawczy czynności wymienionych we wskazanym przepisie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a).
Wojewoda ustalił, iż w dniu 8 kwietnia 2008 r. Rada Miejska w Niemodlinie podjęła uchwałę nr XX/128/08 w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata (Dz. Urz. Woj. Op. Nr 44, poz. 1559 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 tej uchwały Burmistrz Niemodlina nabywa nieruchomości stanowiące własność lub pozostające w użytkowaniu wieczystym Skarbu Państwa, innych jednostek samorządu terytorialnego, osób fizycznych i prawnych, do gminnego zasobu nieruchomości w drodze umów kupna, zamiany, nieodpłatnego przejęcia oraz w innych formach przewidzianych prawem.
W ocenie Wojewody oznacza to, iż Rada Miejska nie tylko podjęła uchwałę w sprawie zasad gospodarowania mieniem gminy, ale wprost wskazała, że organem właściwym do nieodpłatnego przejęcia nieruchomości jest Burmistrz. Wobec tego zdaniem Wojewody, wyrażenie zgody na dokonanie czynności związanej z mieniem gminnym w zaskarżonej uchwale, stanowiło działanie istotnie naruszające prawo.
W odpowiedzi na skargę Gmina Niemodlin zawiadomiła, że na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Niemodlinie podjętej w dniu 28 maja 2009 r., nr XL/276/09, zaskarżona uchwała z dnia 26 marca 2009 r. została uchylona. W związku z tym Gmina w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., wniosła o umorzenie postępowania.
W piśmie z dnia 17 czerwca 2009 r. Wojewoda Opolski przychylił się do wniosku Gminy Niemodlin, która dodatkowo w piśmie z dnia 29 czerwca 2009 r. poinformowała, że uchylona uchwała z dnia 26 marca 2009 r. w czasie jej obowiązywania nie wywołała skutków prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Postępowanie podlega umorzeniu.
Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w art. 161 § pkt 1 i 2. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, przed wydaniem wyroku, przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia.
W rozpatrywanej sprawie Rada Miejska w Niemodlinie podjęła uchwałę z dnia 28 maja 2009 r., nr XL/276/09, na mocy której zaskarżona uchwała została uchylona. Oznacza to, iż akt stanowiący przedmiot skargi został wyeliminowany z obiegu prawnego. Co do zasady, samo uchylenie zaskarżonej uchwały na podstawie kolejnej uchwały rady gminy nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Zaskarżony akt wszedł bowiem do obrotu prawnego w związku z ogłoszeniem w wojewódzkim dzienniku urzędowym i obowiązywał do dnia jego uchylenia. Uchylenie uchwały rodzi bowiem skutki dopiero ex tunc, a zatem od momentu podjęcia uchwały uchylającej, a co za tym idzie kwestionowana uchwała mogła w okresie jej obowiązywania wywołać skutki prawne, których nie może odwrócić jej późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego poprzez uchylenie. W tym zakresie koniecznym było ustalenie, czy zaskarżony akt w okresie swojego obowiązywania wywołał skutki prawne, albo czy może mieć zastosowanie do sytuacji z okresu poprzedzającego jego uchylenie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/GL 730/06, LEX nr 340147; uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94, OTK 1994/2/44).
Z treści zaskarżonej uchwały, której istotą było jedynie wyrażenie zgody na nieodpłatne przejęcie nieruchomości, a także z informacji udzielonej przez Gminę Niemodlin wynika, iż nie wywołała ona żadnych skutków prawnych, a także nie ma możliwości zastosowania jej do sytuacji, które miały miejsce w czasie jej obowiązywania. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż w niniejszej sprawie, z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, zaistniała przesłanka umorzenia postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec, jak w sentencji.