Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 27 lutego 2012r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego tymczasowego obiektu budowlanego (kontenera handlowego) usytuowanego na działce nr [...] w [...], przy ulicy [...].
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 29 marca 2012r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie wyznaczonym do dokonania żądnej czynności, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie wskazał na złą sytuację jego rodziny, spowodowaną utratą miejsca pracy na skutek działań organu nadzoru. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wskazał, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z wraz z małżonką i dwudziestodwuletnią córką. Rodzina posiada majątek w postaci domu o powierzchni 100 m², a jedynymi źródłami jej dochodu są emerytura i renta czasowa skarżącego w łącznej wysokości 1.800 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że jego żona jest osobą niepracującą, a córka uczy się i także nie pracuje zawodowo. Oświadczył także, że łoży na alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie i ponosi koszty studiów, szkoły swojej córki. Skarżący nie wykazał innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych pozostających w posiadaniu jego lub członków jego rodziny.
Pismem z dnia 8 maja 2012r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez przedłożenie stosownych dokumentów i złożenie dodatkowych wyjaśnień, a mianowicie:
- - przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez wnioskodawcę i członków jego gospodarstwa domowego dochód miesięczny, a w przypadku posiadania statusu bezrobotnego – przedłożenia stosownego zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy; w przypadku pobierania nauki – udokumentowanie tego faktu;
- - wyjaśnienie podniesionej we wniosku kwestii alimentów w wysokości 300 zł miesięcznie, ze wskazaniem z jakiego tytułu te alimenty są ponoszone i wykazanie ich ponoszenia;
- - wyjaśnienie kwestii kosztów studiów i szkoły córki, jakie skarżący ponosi oraz wskazanie wysokości tych kosztów wraz z udokumentowaniem ich ponoszenia;
- - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę i członków jego gospodarstwa domowego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, tj. za marzec, kwiecień i maj 2012r.;
- - przedłożenie wykazu ponoszonych wydatków na utrzymanie miesięczne, zarówno mieszkania, jak również rodziny.
Powyższe wezwanie zostało skierowane na adres M. S. podany w skardze, pod tym adresem zostało dwukrotnie awizowane w dniach: 11 maja 2012r. i 21 maja 2012r., z pozostawieniem pisma w placówce pocztowej, a następnie zostało zwrócone, jako niepodjęte w terminie. O powyższym świadczą adnotacje na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.
Do dnia wydania niniejszego postanowienia, wniosek o przyznanie prawa pomocy przez żądane informacje i dokumenty, nie został uzupełniony.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r, poz. 270) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
M. S. wnosząc do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych winien był wykazać, że spełnia przesłankę przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, jaką nakłada na niego ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem prawa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W sformułowaniu "wykazać" użytym w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zawiera się obowiązek polegający na udowodnieniu, że strona jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. To strona zatem ma przekonać rozpoznającego wniosek (sąd czy referendarza sądowego), że znajduje się w przedstawionej przez nią sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania sądowego, a dokonać tego powinna przez złożenie wyczerpujących informacji w formularzu wniosku, jak również przez doręczenie stosownych dokumentów i złożenie dodatkowych oświadczeń w postępowaniu wyjaśniającym, wszczętym w trybie art. 255 P.p.s.a. Na podstawie natomiast zebranego materiału dowodowego, rozpoznający wniosek dokonuje oceny złożonego wniosku pod względem spełniania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., polegającej w szczególności na ocenie czy przedstawiona sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych w całości, w określonym zakresie, bądź w ogóle.
W niniejszej sprawie, referendarz sądowy uznał zawarte w formularzu wniosku informacje o sytuacji materialnej skarżącego za niewystarczające, dlatego wezwał M. S., pismem z dnia 8 maja 2012r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień i stosownych dokumentów. Wezwanie powyższe z powodu nie zastania adresata pod wskazanym adresem, zostało dwukrotnie awizowane w dniach: 11 maja 2012r. i 21 maja 2012r. Został zatem spełniony warunek skutecznego doręczenia pisma sądowego. Taki stan rzeczy skutkować musiał bowiem przyjęciem, że doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 25 maja 2012 r., w trybie tzw. doręczenia zastępczego wynikającego z art. 73 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a. (na przykład: adresatowi do rąk własnych, dorosłemu domownikowi), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia (§ 1), które umieszcza się w skrzynce pocztowej adresata lub na drzwiach mieszkania na okres siedmiu dni (§ 2).
W przypadku niepodjęcia pisma w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). W konsekwencji doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został jednakże uzupełniony. W tym stanie sprawy, wobec nie złożenia przez skarżącego żądanych dodatkowych informacji i dokumentów, referendarz ocenił jego sytuację materialną jedynie na podstawie wynikających z formularza wniosku danych i uznał, iż skarżący nie wykazał, aby spełniał przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy. Nieprzedłożenie dodatkowych dokumentów uniemożliwia bowiem weryfikację twierdzeń skarżącego poprzez ich konfrontację z niezbędną dokumentacją źródłową, w zakresie uzyskiwanego dochodu, czy wydatków na niezbędne utrzymanie wnioskodawcy i jego rodziny. Wynikający jedynie z formularza wniosku opis sprawy, wręcz wzmacnia zastrzeżenia co do wiarygodności twierdzenia o złej sytuacji materialnej skarżącego, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Trudno bowiem zrozumieć i ocenić - bez szczegółowych informacji - okoliczność, że skarżący przy dochodzie jedynie 1.800 zł brutto miesięcznie jest w stanie utrzymać trzyosobową rodzinę, opłacać alimenty w wysokości 300 zł i jednocześnie pokrywać koszty studiów (szkoły) jego pełnoletniej córki, bez uzyskiwania dodatkowych dochodów i nie korzystając z pomocy finansowej osób trzecich. Zdaniem referendarza, w ten sposób przedstawiona sytuacja materialna skarżącego, nie daje podstaw do przyjęcia poglądu, że skarżący wykazał swoje prawo do przyznania mu pomocy.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając trybie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.