Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [...], Wojewoda Opolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., oraz art. 10 ust. 7 i art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. G.-B., utrzymał w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko-kozielskiego nr [...] z dnia 17 maja 2011 r. w sprawie utraty prawa do stypendium.
Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
K. G.-B. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kędzierzynie-Koźlu dnia 5 listopada 2009 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.
W dniu 17 lutego 2011 r. Starosta Kędzierzyńsko-kozielski zawarł z M. R.-D., właścicielką przedsiębiorstwa "[...]" w [...], umowę o odbycie stażu Nr [...]. Przedmiotem umowy było zorganizowanie stażu według programu określonego w załączniku do umowy, dla skierowanej przez Starostę – bezrobotnej, K. G.-B., bez nawiązywania umowy o pracę.
Decyzją z dnia 14 marca 2011 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty Kędzierzyńsko-kozielskiego, przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 53 ust. 1, 2 i 6 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzeczono o przyznaniu stronie prawa do stypendium w wysokości 890,60 zł w okresie odbywania stażu, od dnia 17 lutego 2011 r. oraz podano, że stypendium podlegać będzie waloryzacji na zasadach określonych w ustawie.
W dniu 13 maja 2011 r. K. G.-B. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu i poinformowała o podjęciu z dniem 1 marca 2011 r. pracy jako [...].
Wobec powyższego, decyzją z dnia 17 maja 2011 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty Kędzierzyńsko-kozielskiego, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu orzekł o utracie przez K. G.-B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 marca 2011 r. oraz kolejną decyzją nr [...] z tej samej daty, organ orzekł o utracie przez stronę prawa do stypendium z dniem 1 marca 2011 r.
Od przywołanych obu decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie, czego konsekwencją było wydanie w dniu 31 stycznia 2012 r. przez Wojewodę Opolskiego dwóch decyzji: nr [...] – utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz nr [...] w sprawie utraty prawa do stypendium – z dniem 1 marca 2011 r.
W odwołaniu od decyzji w sprawie utraty prawa do stypendium od dnia 1 marca 2011 r. strona potwierdziła, że podjęła zatrudnienie (inną pracę zarobkową) na podstawie umowy zlecenia nr [...] z dnia 17 lutego 2011 r., zawartej z [...] w [...]. Zarzuciła jednak, że wykonywanie tych czynności nie mogło zostać zakwalifikowane jako świadczenie pracy, a jedynie jako czynności leżące po stronie zleceniobiorcy. Odwołująca dodała, że w ramach zawartej umowy wynagrodzenie za wykonane czynności zostało przewidziane do wypłaty w późniejszym okresie.
Organ odwoławczy po ustaleniu stanu faktycznego zbieżnie z ustaleniami pierwszoinstancyjnymi stwierdził, że na mocy decyzji nr [...] z dnia 14 marca 2011 r. strona nabyła prawo do stypendium szkoleniowego w wysokości 890,60 zł. Wojewoda Opolski wyjaśnił, że zgodnie z art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o promocji zatrudnienia, wypłacane przez starostę. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że stypendium przysługuje jedynie osobie posiadającej status bezrobotnego i to w okresie odbywania stażu. Zarówno przerwanie stażu, jak i utrata statusu bezrobotnego są podstawą do wydania decyzji o utracie prawa do stypendium.
Sumując uznał, że w związku z podjęciem przez stronę pracy zarobkowej od dnia 1 marca 2011 r. z tym dniem utraciła ona status bezrobotnego i z tym dniem traci prawo do stypendium stażowego.
Z decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium nie zgodziła się K. G.-B.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła o jej uchylenie.
Zakwestionowała ustalenia pierwszoinstancyjne i zaaprobowane przez organ odwoławczy, że w dniu 28 lutego 2011 r. ukończyła staż w celu przygotowania zawodowego. Przyznała, że poinformowała organ zatrudnienia o podjęciu czynności [...] w dniu 13 maja 2011 r. Udzielenie tej informacji związane było z wykonywanym stażem, przy okazji kolejnej wizyty w urzędzie pracy, koniecznej dla podpisania listy obecności.
Dlatego też nie godziła się ze stwierdzeniem, iż stażu nie wykonywała w sposób właściwy. Jednocześnie podniosła, że ewentualne zakończenie stażu mogłoby nastąpić z dniem 13 maja 2011 r. Ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dotyczącą charakteru czynności [...] podczas przeprowadzania narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań w 2011 r.
Podniosła, że zawarcie umowy zlecenia nie naruszyło ograniczenia ujętego w "Karcie rejestracyjnej bezrobotnego – część C", bowiem nie uzyskała miesięcznego przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi dodał, że zgodnie z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotny obowiązany jest zawiadomić powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Zaznaczył, że o regulacji tej strona została powiadomiona w dniu 5 listopada 2009 r., o czym świadczy jej podpis złożony pod treścią "Informacja o prawach i obowiązkach" i oraz "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy". Dodał, że przepis o osiąganiu przychodu (art. 2 ust. 1 pkt 2h ustawy o promocji zatrudnienia), na który powołuje się skarżąca, dotyczy uzyskiwania przychodów z innego tytułu niż zatrudnienie i inna praca zarobkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność ich uchylenia.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Przepisy cytowanej ustawy regulują zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Zadania te realizowane są między innymi poprzez usługi rynku pracy.
Stosownie do przepisu art. 49 ustawy w stosunku do: bezrobotnych długotrwale lub bezrobotnych powyżej 50 roku życia, bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego, zwanych dalej "osobami będącymi w szczególnej sytuacji na rynku pracy", mogą być dodatkowo stosowane działania określone w art. 50-61, tzn. powiatowy urząd pracy w okresie do 6 miesięcy od dnia rejestracji powinien przedstawić propozycję zatrudnienia, odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy lub zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych.
Artykuł 53 ust. 3 ustawy stanowi, że starosta może skierować na okres do 6 miesięcy bezrobotnych, o których mowa w art. 49 pkt 2-7, do odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy, bez nawiązywania stosunku pracy. Dalej przepisy przewidują, że staż i przygotowanie zawodowe w miejscu pracy odbywają się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe bezrobotnego, oraz że nadzór nad odbywaniem stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przez bezrobotnego sprawuje starosta. Pracodawca po zakończeniu realizacji programu, o którym mowa w ust. 4, wydaje opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu oraz o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego, kwalifikacjach lub umiejętnościach zawodowych pozyskanych w trakcie przygotowania zawodowego. Starosta wydaje bezrobotnemu zaświadczenie o odbyciu stażu lub przygotowania zawodowego.
Ustęp 6 cytowanego art. 53 ustawy przewiduje, że bezrobotnemu w okresie odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy do wykonywania zawodu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, wypłacane przez starostę; przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje.
Analiza akt sprawy potwierdza ponad wszelką wątpliwość, że K. G.-B. z dniem 11 marca 2011 r. utraciła status osoby bezrobotnej i decyzja orzekająca o tej utracie jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. Decyzja ta od dnia jej doręczenia wiąże wydający ją organ zatrudnienia.
Ponieważ z treści art. 53 ust. 6 ustawy wynika, że stypendium z tytułu odbywania stażu przysługuje tylko osobie bezrobotnej to z uwagi na utratę przez stronę statusu osoby bezrobotnej z danym dniem konieczne było stosownie do unormowań tego przepisu orzeczenie o utracie z tym dniem prawa do stypendium i to niezależnie od daty wydania decyzji w tej sprawie. Utrata tego prawa następuje bowiem od dnia nie spełniania wymogów ustawowych do legitymowania się statusem osoby bezrobotnej i dla tego faktu nie ma znaczenia okoliczność, że strona de facto przez okres od 17 lutego 2011 r. do 13 maja 2011 r. odbywała staż.
Dodatkowo zaznaczyć należy, że o utracie prawa do przedmiotowego świadczenia decydują kryteria obiektywne, a nie charakter działania Powiatowego Urzędu Pracy, tym bardziej, że jak podniósł organ I instancji, nie widząc podstaw do zastosowania art. 132 § 1 K.p.a., strona była informowana i pouczana o przepisach regulujących sytuację utraty statusu bezrobotnego, utraty prawa do stypendium oraz związanego z tym nienależnie pobranego świadczenia – art. 74 i 76 ustawy.
Stosownie do treści art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Nie było zatem podstaw do dokonywania przez organy oceny faktycznej sytuacji skarżącej przez pryzmat eksponowanych w skardze oraz na rozprawie, zarzutów dotyczących innych spraw, tzn. uzyskania informacji w [...], że osoba bezrobotna może podjąć się wykonywania zadań [...] bez ujemnych dla niej skutków, w oderwaniu od przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Należy zwrócić uwagę, iż stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji art. 53 ust. 3 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi kompletną (wraz przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych - Dz. U. Nr 142, poz. 1160) regulację dotyczącą warunków, których zaistnienie uprawnia do skierowania do odbycia przygotowania zawodowego i uzyskania w tym czasie stypendium w określonej przepisami prawa wysokości.
Jeszcze raz powtórzyć przyjdzie, że powołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nich zasad. Ich treść jest jednoznaczna i nie daje żadnych podstaw np. do ingerowania w sposób odbywania przygotowania zawodowego, bądź przyznania stypendium w innej wysokości. W konsekwencji, w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w myśl art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stypendium z tytułu odbywania stażu przysługuje tylko osobie bezrobotnej.
Wobec tego utrata statusu osoby bezrobotnej przez osobę pobierającą tego typu stypendium powoduje automatycznie utratę prawa do stypendium. Zatem skoro skarżąca z dniem 1 marca 2011 r. utraciła status osoby bezrobotnej, o czym - jak wynika z akt administracyjnych - orzeczono decyzją Starosty Kędzierzyńsko-kozielskiego z dnia 17 maja 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 31 stycznia 2012 r., to koniecznym było orzeczenie o utracie prawa do stypendium z dniem 1 marca 2011 r. Jak wyżej stwierdzono decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej determinuje rozstrzygnięcie w sprawie utraty prawa do stypendium, co oznacza, że organ w takiej sytuacji zobligowany jest orzec o utracie prawa do stypendium z dniem, z którym nastąpiła utrata statusu osoby bezrobotnej.
Reasumując, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa. Oznacza to, iż nie znaleziono podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego zarówno z przyczyn wskazanych w skardze, jak i innych uchybień, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.