Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. M. (dalej także jako: "strona", "skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: "Kolegium") z dnia 28 kwietnia 2023 r., Nr SKO.40.553.2023.ro utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 15 grudnia 2022 r., Nr ŚRiA.5414.000358.2022.JS, odmawiającą przyznanie skarżącej dodatku dla gospodarstw domowych.
Skarga została wniesiona w następującym, wynikającym z akt administracyjnych, stanie faktycznym i prawnym:
Organ I instancji decyzją z dnia 15 grudnia 2022 r. odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia w postaci dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystania niektórych źródeł ciepła. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji m.in. przywołał brzmienie obowiązujących przepisów prawa oraz podał argumenty przemawiające za podjętym rozstrzygnięciem. Wskazał, że we wniosku z dnia 17 października 2022 r., skorygowanym wnioskiem z 24 października 2022 r., strona wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jej lokalu położonego w N. przy ul. [...], nr. [...], jest piec kaflowy oraz elektryczny piec indukcyjny. Rodzajem wykorzystywanego paliwa jest inny rodzaj biomasy tj., węgiel kamienny, drwa kawałkowe do rozpałki i energia elektryczna. Wyjaśnił, że lokal mieszkalny jest zgłoszony do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków jako ogrzewany elektrycznym piecem indukcyjnym CO (z funkcją centralnego ogrzewania) oraz piecem kaflowym zasilanym na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy także z funkcją centralnego ogrzewania).
Nadto podniósł, że strona wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2022 r. zwróciła się o wypłatę dodatku węglowego wskazując w nim, że źródłem ogrzewania w jej gospodarstwie domowym jest piec kaflowy na paliwo stałe zasilane węglem. Wyjaśnił końcowo, że żadne z rodzajów wykorzystywanych paliw w gospodarstwie domowym, wskazanych przez stronę, nie jest "innym rodzajem biomasy".
Od tej decyzji odwołanie złożyła strona wyrażając niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. W odwołaniu podniosła m.in., że w lokalu mieszkalnym znajduje się piec kaflowy oraz elektryczny piec indukcyjny, a stosowanymi rodzajami paliw są: węgiel kamienny, drewno kawałkowane do rozpalania i energia elektryczna.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium, opisaną we wstępie decyzją (sprostowaną postanowieniem Kolegium z dnia 20 czerwca 2023 r., w zakresie wadliwego pouczenia o prawie wniesienia sprzeciwu zamiast prawidłowego pouczenia o prawie wniesienia skargi) utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692 z późn. zm. – dalej jako: "ustawa") dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo 2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo 3) kocioł olejowy - zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
W związku z tym, iż mieszkanie strony jest ogrzewane piecem kaflowym na paliwo stałe a rodzajem stosowanego paliwa jest węgiel kamienny oraz drwa kawałkowane do rozpalania Kolegium uznało, że sporny dodatek stronie nie przysługuje.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła strona domagając się jej zmiany lub uchylenia. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie: interesu prawnego i materialnego, zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zasady zaufania do władzy publicznej. Wniosła o: zmianę zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania, ustanowienie prawa pomocy z urzędu i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów. Zwróciła uwagę na kwestie prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego w przedmiotowym lokalu mieszkalnym (współdzielonym z inną osobą) jak również kwestie dotyczące przysługującego stronie prawa do lokalu socjalnego oraz rozdzielności majątkowej.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie, substytut pełnomocnika ustanowionego z urzędu postanowieniem WSA w Opolu sygn. akt II SPP/Op 35/23, podtrzymał skargę osobistą strony. Przedstawił na rozprawie także dodatkową argumentację. Wniósł m. in. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one pokryte ani w całości ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, czyli badają zaskarżone akty pod względem zgodności z prawem, w tym decyzje administracyjne. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uchyla zaskarżone orzeczenie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: 1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo 2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo 3) kocioł olejowy - zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Poza sporem pozostaje, że dla otrzymania dodatku koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 24 ust. 1 ustawy urządzenie grzewcze, to jest w szczególności piec kaflowy na paliwo stałe (1) oraz jego zasilanie określonym rodzajem paliwa: peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy (2).
Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378 z póź. zm.) przez biomasę rozumie się ulegającą biodegradacji część produktów, odpadów lub pozostałości pochodzenia biologicznego z rolnictwa, w tym substancje roślinne i zwierzęce, leśnictwa i związanych działów przemysłu, w tym rybołówstwa i akwakultury, przetworzoną biomasę, w szczególności w postaci brykietu, peletu, toryfikatu i biowęgla, a także ulegającą biodegradacji część odpadów przemysłowych lub komunalnych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, w tym odpadów z instalacji do przetwarzania odpadów oraz odpadów z uzdatniania wody i oczyszczania ścieków, w szczególności osadów ściekowych, zgodnie z przepisami o odpadach w zakresie kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów.
Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw oceny Sądu, rozpocząć należy od wskazania, że stan faktyczny sprawy został zaprezentowany szczegółowo w zaskarżonej decyzji Kolegium i nie budzi wątpliwości Sądu. Jest znany stronie i zbyteczne byłoby jego szczegółowe przytaczanie w uzasadnieniu wyroku. W sprawie Kolegium wykazało, że skarżąca, co sama wielokrotnie potwierdzała, ogrzewała swój lokal mieszkalny położony w N. przy ul. [...], nr. [...], piecem kaflowym na paliwo stałe zasilanym węglem kamiennym oraz drwami kawałkowymi do rozpalania. Ustalenie to ma to swoje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Skarżąca wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2022 r. ubiegała się o wypłatę dodatku węglowego (nienumerowana karta wniosku o wypłatę dodatku węglowego z dnia 21 sierpnia 2022 r. w aktach administracyjnych).
Z kolei we wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z dnia 14 października 2022 r. skarżąca wprost wpisała jako rodzaj wykorzystywanego paliwa m.in.: "Węgiel kamienny, drwa kawałkowe do rozpałki" (nienumerowana karta wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z dnia 14 października 2022 r. i jego korekta z dnia 23 października 2022 r.). W odwołaniu podtrzymała, że piec kaflowy na paliwo stałe zasila węglem kamiennym i drwami kawałkowymi do rozpalania (odwołanie z dnia 31 grudnia 2022 r. k. 1 akt administracyjnych). W ocenie Sądu rację ma Kolegium, że brak było podstaw do przyznania skarżącej przedmiotowego dodatku. Bo choć jej lokal był wyposażony w piec kaflowy na paliwo stałe, to zasilała go, jak sama deklarowała, węglem kamiennym. Paliwo to nie zostało wymienione w ww. przepisie art. 24 ust. 1 ustawy jako rodzaj paliwa stałego uprawniającego do przyznania spornego dodatku. Taki model dofinansowania źródeł ciepła został określony we wspomnianej ustawie. Przepisy te są wiążące zarówno dla organów administracji, jak i dla Sądu.
Sąd nie deprecjonuje poglądu pełnomocnika przedstawionego na rozprawie, że przy rozpatrzeniu wniosków o dodatek dla gospodarstw domowych organ może zweryfikować dane zawarte w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Sąd dostrzega w tym zakresie wadliwości części uzasadnienia Kolegium nie mającą jednak wpływu na legalność sposobu załatwienia sprawy. Wbrew stanowisku Kolegium treść informacji wpisanych do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków nie jest bezwględnie wiążąca dla organu w zakresie oceny możliwości przyznania dodatku, bo organ może je samodzielnie zweryfikować, gdyby okoliczności faktyczne sprawy wskazywały, że mieszkanie skarżącej było ogrzewane w inny sposób niż to wykazano w ewidencji. Jednak w kontrolowanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Nie budzi wątpliwości Sądu, że stan faktyczny sprawy został ustalony wystarczająco do jej załatwienia. Zgromadzone w sprawie dokumenty i oświadczenia samej strony były od początku jednoznaczne i wynikało z nich, że rodzajem stosowanego przez skarżącą paliwa, w piecu kaflowym na paliwa stałe, był: węgiel kamienny i drwa kawałkowane do rozpałki.
Wykracza poza granice kontroli sądowoadministracyjnej badanie tego, czy w innej sprawie administracyjnej, zainicjowanej wnioskiem skarżącej z dnia 21 sierpnia 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego, wystąpiły jakieś błędy w działaniu organu. W reakcji na tak sformułowany na rozprawie zarzut Sąd uznaje, iż nie może on odnieść zamierzonego skutku. Sposób załatwienia sprawy o wypłatę dodatku węglowego nie podlega kontroli Sądu w ramach prowadzonego obecnie postępowania, którego granice sądowoadministracyjne, zgodnie z zasadą skargowości, wyznaczył wniosek skarżącej o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych. Jest to inna sprawa od sprawy administracyjnej o wypłatę dodatku węglowego.
Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.