Uzasadnienie
Pismem z 11 kwietnia 2011r. R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na czynności podejmowane przez Dyrektora Zakładu Karnego nr 2 w Strzelcach Opolskich, a dotyczące porządku wewnętrznego Zakładu. Zarzucił temu organowi naruszanie swobody komunikowania się przez telefon przez osadzonych, co stoi w sprzeczności z przepisami prawa, w tym ograniczeniu kontaktowania się z pełnomocnikiem i obrońcą, stosownie m.in. do "art. 8 § 3 K.K.W. i art. 102 pkt 7 K.K.W.". Jednocześnie w skardze R. B. zawarł żądanie ustanowienia mu adwokata z urzędu, z uwagi na jego ciężką sytuację finansową, spowodowaną brakiem zatrudnienia i nie uzyskiwania z tego tytułu dochodu oraz nie posiadaniem żadnego majątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.).
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem - skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). Potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła zatem przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2010r., sygn. akt II OZ 930/10, zamieszczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych –http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie. Skarżący R. B. w istocie wyraził dezaprobatę dla sposobu działania Dyrektora Zakładu Karnego Nr 2 w Strzelcach Opolskich, dotyczącego dostępu skazanych do aparatu telefonicznego. Przedmiot tej skargi nie podlega jednakże kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach.
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencję oraz przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie.
Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie wskazał bowiem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, które organy administracji publicznej wydały lub dokonały, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym. Prawa i obowiązki osadzonych zostały uregulowane bowiem w ustawie z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), a konkretnie przez przepisy oddziału 4 pn. "Prawa i obowiązki skazanego", zawarte w rozdziale X tego kodeksu, zatytułowanym: "Kara pozbawienia wolności". Nie mogą one być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny, bowiem nadzór nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności wykonują określone w powołanej wyżej ustawie organy. Są wśród nich nie tylko organy Służby Więziennej, ale też sąd powszechny, w szczególności sąd penitencjarny lub sędzia penitencjarny, należący do organów postępowania wykonawczego w myśl art. 2 K.K.W.
Natomiast zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. Nr 151, poz. 1467), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej, zwanego dalej "funkcjonariuszem" i pracownika Służby Więziennej, zwanego dalej "pracownikiem" załatwiają odpowiednio – w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych: Kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie i stąd też w tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż skarga R. B. jest oczywiście bezzasadna i na mocy przywołanego na wstępie art. 247 P.p.s.a., orzec o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Wobec powyższego, działając na zasadzie wyżej podanych przepisów P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.