Uzasadnienie
Skarżąca M. Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na akt Burmistrza Grodkowa z dnia 28 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy. W związku z tym skarżąca została wezwana w dniu 22 czerwca 2015 r., do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z póżn. zm.) i w następnym dniu złożyła wniosek o zwolnienie jej przez Sąd z kosztów sądowych. Do pisma z dnia 23 czerwca 2015 r. dołączyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu, Inspektorat w Prudniku, z dnia 12 marca 2015 r. o wysokości jej świadczenia rentowego, wypłacanego jej w kwocie 458,13 zł, gdyż kwota 739,58 zł renty socjalnej jest zmniejszona o kwotę 184,89 zł z tytułu egzekucji komorniczej.
Wobec tego w dniu 3 lipca 2015 r. skarżąca została wezwana do przesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym urzędowym formularzu. Skarżąca przesłała wniosek na urzędowym formularzu w dniu 7 lipca 2015 r., (data stempla pocztowego), wskazała w nim, że choruje od kilku lat, wymaga spokojnego trybu życia, co wynika także z zaleceń lekarskich. Utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie 739,58 zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i bratem, oboje oni są bezrobotni. Załączyła kopie zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 marca 2015 r. o tym, że leczy się od 2007 r., a z uwagi na stan psychiczny wskazane jest zamieszkanie w osobnym lokalu.
Działając w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy zważył, co następuje:
W przywołanej wyżej ustawie P.p.s.a., przewidziana została instytucja procesowa prawa pomocy, której istota przejawia się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.).
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy polegające na zwolnieniu jej od kosztów sądowych, czyli stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanki jakie powinna spełnić osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w tym zakresie, zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przy tym rozumieć, jako zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (patrz. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane).
Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód z renty w kwocie netto 739,58 zł, ma on pokryć jej wydatki na leczenie, jedzenie i inne niezbędne życiowo koszty, jak np. środki higieny osobistej, czy ubranie. Wydatki na bieżące utrzymanie w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu, a także wykazanego braku jakiegokolwiek majątku, skłaniają do oceny, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla swojej osoby. Biorąc pod uwagę, że skarżąca musi zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe z renty socjalnej w kwocie 739,59 zł, referendarz sądowy uznał, iż nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego, pełnych kosztów sądowych. Tym bardziej, że jest osobą, która wymaga stałej opieki lekarza, na co wskazuje przedstawione zaświadczenie lekarskie, a także sugeruje to fakt, że pobiera ona rentę socjalną, przysługującą osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej – Dz. U. z 2013 r., poz. 982, z póżn. zm.). świadczy o tym także, znajdujące się w aktach sądowych sprawy zaświadczenie z dnia 15 czerwca 2015 r. o pobycie skarżącej od 7 czerwca 2015 r. w Szpitalu w [...], na oddziale psychiatrycznym.
Przychodzi w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie sądowym stwierdzono, iż sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenia strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). Dlatego referendarz sądowy przyjął do swoich ustaleń informacje z wniosku o przyznanie mieszkania z dnia 19 maja 2015 r., znajdujących się w akt administracyjnych sprawy. We wniosku tym wskazano, że matka skarżącej mieszka z przyjacielem, a brat przebywa w zakładzie karnym, a jedyny dochód z tytułu renty socjalnej ma skarżąca. Informacje te potwierdzają zatem iż stan materialny skarżącej jest taki jak wskazany przez nią we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji zostało przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli w zakresie o jaki wnosiła.
W tych okolicznościach sprawy referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.