Uzasadnienie
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez M. M., reprezentowanego przez J. M. - kuratora dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, od decyzji Burmistrza Nysy z dnia 30 kwietnia 2014 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu odzieży, obuwia, bielizny osobistej, artykułów spożywczych oraz odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 26 września 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego została doręczona J. M. w dniu 5 listopada 2014 r. za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym potwierdzenia odbioru przesyłki.
W piśmie z dnia 10 listopada 2014 r. J. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przyznanie prawa pomocy jej podopiecznemu – M. M., przez ustanowienie m.in. adwokata bądź radcy prawnego, celem wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 września 2014 r., nr [...]. Wniosek ten został zarejestrowany w repertorium sądowym pod sygnaturą II SO/Op 84/14.
Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II SO/Op 84/14, ustanowiono M. M. adwokata, którym przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] został wyznaczony adwokat I. G. Następnie, pismem z dnia 7 kwietnia 2015 r., które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 15 kwietnia 2015 r., Rada poinformowała, że w miejsce zwolnionego adwokata I. G. wyznaczony został adwokat D. S. (k. 42 a. sąd.).
W dniu 7 maja 2015 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) adwokat D. S., działając w imieniu M. M., wniósł za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skargę na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 września 2014 r. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Op 242/15 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. W skardze nie został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu i brak jednoczesnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej: P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Ustanowiony w przywołanym przepisie termin jest terminem ustawowym, procesowym i prekluzyjnym. Oznacza to, że niedopuszczalne jest jego skracanie lub przedłużanie. Stosownie do treści art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Na zasadzie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że przepis art. 53 § 1 P.p.s.a. jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości odnośnie momentu początkowego biegu trzydziestodniowego terminu, ani co do możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie fachowego pełnomocnika. W szczególności, wykładnia komentowanego przepisu nie uprawnia do stwierdzenia, że termin do wniesienia skargi rozpoczyna ponownie bieg w momencie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, gdyż przeczyłoby to precyzyjnemu zapisowi zawartemu w art. 53 § 1 P.p.s.a., nakazującemu liczenie terminu do wniesienia skargi od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia. Potwierdza to aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym jednolicie przyjmuje się, że wniosek o przyznanie prawa pomocy i ewentualne wyznaczenie pełnomocnika z urzędu pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z 18 lutego 2015 r., I OSK 321/15 i powołane tam orzecznictwo, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Jeżeli zatem stronie został doręczony odpis decyzji, bądź innego rozstrzygnięcia, to zgodnie z treścią komentowanego przepisu, od tego momentu należy liczyć bieg terminu do złożenia skargi, bez względu na to, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W razie uchybienia terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony, co wynika z treści art. 86 § 1 P.p.s.a., wedle którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek ten jednakże powinien zostać wniesiony zachowaniem wymogów określonych w art. 87 P.p.s.a., stosownie do którego pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
W świetle powyższego, w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 P.p.s.a., powinien on złożyć wraz ze skargą wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, zwłaszcza jeśli samo ustanowienie pełnomocnika z urzędu nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia skargi. Natomiast dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu dla dokonania tej czynności jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż do trzydzieści dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem strony. Stanowisko w tym zakresie jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA z 26 października 2009 r., I OZ 996/09; z 17 lipca 2008 r., II OZ 763/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skuteczne wniesienie skargi i nadanie sprawie dalszego biegu możliwe jest w przypadku uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 września 2014 r. została doręczona kuratorowi skarżącego – J. M. w dniu 5 listopada 2014 r., co wynika z pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Ustalony w art. 53 § 1 P.p.s.a. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął zatem bieg w dniu 6 listopada 2014 r. i upłynął z dniem 5 grudnia 2014 r. Natomiast skarga została wniesiona przez pełnomocnika skarżącego w dniu 7 maja 2015 r. (data stempla pocztowego), czyli po upływie terminu warunkującego skuteczne wniesienie skargi.
Jak wskazano już wyżej, niemożność dochowania trzydziestodniowego terminu przez adwokata ustanowionego z urzędu mogłaby być rozważana w niniejszej sprawie na tle konkretnych jej okoliczności rozpoznawania ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożonego jednocześnie ze skargą. W niniejszej sprawie nie zachowano wymogów formalnych określonych w art. 87 P.p.s.a., gdyż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie został złożony, natomiast Sąd w tym zakresie nie jest uprawniony do działania z urzędu.
Z tych względów skargę należało odrzucić, stąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.