Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 13 listopada 2017 r., nr [...], którym uchylono zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i orzeczono nowy termin przedłożenia ekspertyzy na 15 grudnia 2017 r., a w pozostałym zakresie utrzymano w mocy postanowienie dotyczące obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego i szczelności zbiornika na nieczystości usytuowanego w [...] nr [...] na działce nr a, wskazujące, że ekspertyza powinna zawierać rozwiązania dotyczące m.in. braku szczelnego przykrycia z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenia wyprowadzonego co najmniej 0,5 m nad poziom terenu, aby zbiornik spełniał wymagania warunków technicznych.
Skarżąca w pkt 2 skargi sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W treści uzasadnienia skargi znalazło się stwierdzenie, że wykonanie nałożonego przez organ I i II Instancji obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie ekspertyzy stanu technicznego i szczelności zbiornika na nieczystości, wiąże się z dużymi nakładami finansowymi. Tymczasem na początku 2018 r. zostaną rozpoczęte prace związane z podłączeniem domów w miejscowości [...] do kanalizacji ściekowej. Obecny stan korzystania z przydomowego zbiornika na nieczystości jest zatem stanem przejściowym.
W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wniósł o jej oddalenie wskazując, że zarzuty w niej zawarte są bezzasadne. Organ odnośnie przedstawionego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, pozostawił go do rozpatrzenia przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 P.p.s.a.).
Przywołane powyżej przepisy wskazują, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego ma charakter szczególny. Przy czym przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, zwłaszcza, że art. 61 § 3 P.p.s.a. zawiera ich kompletne wyliczenie. Przesłankami uzasadniającymi zastosowanie przez Sąd tej instytucji procesowej jest, jak zaznaczono, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por.: postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i pozostałe powołane poniżej orzeczenia). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por.: postanowienia NSA z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt II GZ 336/15 i 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 599/15).
Przechodząc do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, Sąd w świetle argumentów wniosku oraz materiału akt sprawy nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Skarżąca w zasadzie - poza samym sformułowaniem wniosku - nie uzasadniła go w żaden sposób, a to na niej ciąży obowiązek wykazania konkretnych okoliczności, których zaistnienie jest konieczne dla zastosowania dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. Przywołanie argumentacji za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, ale także uprawdopodobnienie czy udowodnienie takiego żądania, leży przede wszystkim w interesie wnioskodawcy. Winien on wykazać aktywność związaną z uzasadnieniem takiego wniosku. Strona jest zobowiązana do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go konkretnymi argumentami oraz stosownymi dokumentami. Obowiązkowi temu w niniejszej sprawie skarżąca uchybiła, ograniczając się, jedynie do ogólnego stwierdzenia w treści skargi, że sporządzenie ekspertyzy łączy się z wysokimi nakładami finansowymi oraz, że na początku 2018 r. miejscowość [...] ma zostać skanalizowana, a zatem objęty ekspertyzą zbiornik na nieczystości przestanie być potrzebny.
Skarżąca nie podjęła działań zmierzających do wykazania zaistnienia przesłanek ustawowych warunkujących ochronę tymczasową, szczególnie w kontekście kosztów ekspertyzy i jej wpływu na jej sytuację finansową.
W związku z powyższym, Sąd oceniając wniosek kierował się brakiem wskazania okoliczności uzasadniającej wystąpienie jednej z przesłanek, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. ale także ochroną dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób, któremu mogłaby zagrozić nieszczelność zbiornika na nieczystości i przyznając im pierwszeństwo przed ogólnikowo podnoszonymi przez skarżącą względami ekonomicznymi. Zauważyć trzeba, że przedmiot niniejszego postępowania sądowego, tj. postanowienie zobowiązujące do przedstawienia ekspertyzy technicznej ma na celu zebranie materiału dowodowego, mającego umożliwić w dalszym toku postępowania podjęcie merytorycznej decyzji dotyczącej prawidłowości wykonania zbiornika wraz z ewentualnym wskazaniem niezbędnych rozwiązań i zaleceń zabezpieczających obiekt budowlany przed powstaniem zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Wskazać należy, że takie postanowienie ma jedynie charakter dowodowy, nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i jako takie, nie nadaje się do wykonania w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z akt sprawy, a zwłaszcza z wniosku skarżącej nie wynika natomiast, że w sprawie zostało wydane postanowienie o wykonaniu zastępczym. Podnoszona natomiast przez skarżącą kwestia, że zbiornik będący przedmiotem ekspertyzy będzie zbędny w momencie założenia kanalizacji w [...], pozostaje bez wpływu na nałożony na skarżącą obowiązek. Okoliczność, że miejscowość skanalizowano, a zbiornik na nieczystości na posesji skarżącej zlikwidowano badał będzie ewentualnie organ przed podjęciem orzeczenia załatwiającego sprawę. To co dziś istotne, to fakt, że zbadanie szczelności zbiornika na nieczystości, z uwagi na możliwy negatywny wpływ na środowisko w razie jakichkolwiek immisji nieczystości, jest konieczne.
Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na zasadzie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.