Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 kwietnia 2011 r. R. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na Dyrektora Zakładu Karnego w Kluczborku, zgłaszając nieprawidłowości w zakresie warunków odbywania kary pozbawienia wolności, w szczególności osadzenia w przeludnionej celi, co spowodowało naruszenie art. 110 § 2 K.k.w. i art. 4 § 1 i 2 K.k.w.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w Kluczborku wyjaśnił, że w dnu 7 kwietnia 2011 r. udzielił R. B. - na jego wniosek - szczegółowej informacji na temat pobytu skarżącego w Zakładzie Karnym w okresie od października 2009 r. do marca 2010 r., stwierdzając, że jedynie od dnia 9 października 2009 r. do 2 grudnia 2009 r. przebywał on w celi przeludnionej. Jednakże osadzenie skarżącego w tych warunkach było uzasadnione i zgodne z decyzją Dyrektora Zakładu Karnego na podstawie art. 248 § 1 K.k.w. Powyższe okoliczności, zdaniem organu, przemawiają za uznaniem skargi za nieuzasadnioną.
W kolejnym w piśmie z dnia 20 czerwca 2011 r. skarżący zakwestionował odpowiedź organu na skargę twierdząc, że jest ona niezgodna z prawem, bowiem Dyrektor Zakładu Karnego "nie odnosi się merytorycznie do skargi".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Na wstępie należy podnieść, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do pkt 1 wskazanej regulacji, przesłankę taką stanowi niewłaściwość sądu. W pierwszym rzędzie Sąd zatem badał, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też kwestionowane w niej akty lub czynności takiej kontroli sądowej nie podlegają. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach.
Zasada ta znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z treści skargi, skarżący wskazuje na nieprawidłowości dotyczące warunków odbywania przez niego kary pozbawienia wolności. Natomiast, w piśmie procesowym z dnia 20 czerwca 2011 r., R. B. podnosi zarzut niezgodności z prawem udzielonej przez Dyrektora Zakładu Karnego w Kluczborku odpowiedzi na skargę z uwagi na brak merytorycznego odniesienia się do skargi. Skarżący nie wskazuje zatem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, które organy administracji publicznej wydały lub dokonały, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym. W tym miejscu dodać należy, że prawa i obowiązki osadzonych zostały uregulowane w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), dalej zwanej K.k.w., a konkretnie w Oddziale 4 pn. "Prawa i obowiązki skazanego", zawarte w rozdziale X tego kodeksu, zatytułowanym: "Kara pozbawienia wolności".
Nie mogą one być jednak przedmiotem oceny przez sąd administracyjny, bowiem nadzór nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności wykonują określone w powołanej wyżej ustawie organy. Są wśród nich nie tylko organy Służby Więziennej, ale też sąd powszechny, w szczególności sąd penitencjarny lub sędzia penitencjarny, należący do organów postępowania wykonawczego w myśl art. 2 K.k.w. Natomiast, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 151, poz. 1467), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej, zwanego dalej "funkcjonariuszem" i pracownika Służby Więziennej, zwanego dalej "pracownikiem" załatwiają odpowiednio - w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych - Kierownik jednostki organizacyjnej Służby Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości.
W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić, na podstawie wskazanego wyżej art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.