Uzasadnienie
Skarżący R. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Wojewody Opolskiego z 21 maja 2013 r., nr [...], w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej.
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. R. W dniu 4 grudnia 2013 r. (data stempla pocztowego), skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, to jest poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Prowadzi mikrofirmę, przynosi ona znikome dochody, ledwie wystarczające na pokrycie podstawowych wydatków. Potrzebuje pełnomocnika do złożenia skargi kasacyjnej, ze względu na obowiązujący w tym zakresie przymus adwokacko-radcowski. Wpisał, że jego majątek stanowi: współwłasność kredytowanego mieszkania wielkości ok. 70 m2, we wsi [...]. Miesięczny dochód skarżącego z działalności gospodarczej, według jego oświadczenia, wynosi 370 zł miesięcznie. Oświadczył też, że na zakup części udziałów w mieszkaniu na wsi, w blokach po upadłym PGR, zaciągnął kredyt na okres 30 lat. Rata miesięczna kredytu wynosi 500 zł, co jak podkreślił, stanowi dla niego poważne obciążenie.
Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika, a zatem w zakresie częściowym. W tym miejscu warto przypomnieć, że w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnego, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skarżący korzysta w postępowaniu przed sądem administracyjnym z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i swojej rodziny.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w sformułowaniu "wykazać" użytym w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zawiera się obowiązek polegający na udowodnieniu, że strona jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. To strona zatem ma przekonać rozpoznającego wniosek (sąd czy referendarza sądowego), że znajduje się w przedstawionej przez nią sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania, a dokonać tego powinna przez złożenie wyczerpujących informacji w formularzu wniosku, jak również przez doręczenie stosownych dokumentów i złożenie dodatkowych oświadczeń w postępowaniu wyjaśniającym, wszczętym w trybie art. 255 P.p.s.a. Na podstawie natomiast zebranego materiału dowodowego, rozpoznający wniosek dokonuje oceny złożonego wniosku pod względem spełniania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., polegającej w szczególności na ocenie czy przedstawiona sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania.
Wobec tego, że referendarz sądowy powziął wątpliwości co sytuacji materialnej skarżącego, wynikające przykładowo z faktu, że podał on, że spłaca kredyt w kwocie 500 zł miesięcznie, a jednocześnie określił swoje miesięczne dochody na 370 zł.
Skarżący został wobec tego na podstawie art. 255 P.p.s.a., wezwany, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj.
- - wskazanie, czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z innymi osobami, jak bowiem wpisał w rubryce nr 7.1. formularza wniosku PPF, odnośnie wielkości nieruchomości, jest współwłaścielem kredytowanego mieszkania,
- - wskazanie kosztów, jakie ponosi w związku z utrzymaniem mieszkania, takie jak czynsz, opłaty za wodę, energię elektryczną, ogrzewanie, wywóz śmieci, itp., ewentualnie nadesłanie za nie rachunków, jeśli zamieszkują z nim inne osoby, to jak dzielone są koszty utrzymania mieszkania,
- - jeśli prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami, to o wskazanie i udokumentowanie ich aktualnych dochodów, bądź w wypadku, gdy są to np. osoby bezrobotne przesłania zaświadczenia potwierdzającego tę okoliczność z urzędu pracy,
- - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez niego i wszystkich członków gospodarstwa domowego (jeśli takowi są), rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy,
- - zeznania podatkowego składanego przez niego za rok 2012 potwierdzonego, że zostało złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres.
W wezwaniu pouczono wnioskodawcę, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową.
Skarżący odebrał wezwanie osobiście w dniu 21 grudnia 2013 r., co dokumentuje zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru (k. 80 akt) i do dnia dzisiejszego nie odpowiedział na nie.
Skarżący nie wyjaśnił zatem wątpliwości, co do swojej rzeczywistej sytuacji materialnej, a to na nim spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Takie stanowisko referendarza sądowego, jest zbieżne z poglądami wyrażonymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
W postanowieniu tym NSA podkreślił, z czym orzekający również się zgadza, że czynności określone w art. 255 § P.p.s.a., są podejmowane, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o prawo pomocy. Zatem w sytuacji, gdy skarżący nie przekazał informacji i dowodów mogących obrazować w pełni jego sytuację finansową, trzeba uznać, że nie wykazał, iż spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie częściowym, czyli, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W związku z tym nie uznano, aby skarżący spełniał przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu i jej odmówiono.
Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji postanowienia.