Uzasadnienie
Skarżący M. K., J. K., D. K., L. K. oraz D. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2014 r., nr [...], uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 10 marca 2014 r., nr [...], odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie na warsztat samochodowy mechaniczno-blacharski ze sklepem przemysłowym części budynków mieszkalno-garażowych będących w trakcie przebudowy i rozbudowy oraz - na budowie zbiornika wybieralnego na ścieki technologiczne, na działkach a i b z k.m. [...], obręb [...], ul. [...] w [...], a także przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 10 sierpnia 2015 r. wezwano:
- - skarżących małżonków M. K. i J. K. solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł,
- - skarżących małżonków D. K. i L. K. solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł,
- - D. W. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł,
Wszyscy skarżący zostali też wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych w 2 egzemplarzach.
Powyżej opisane wezwania zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do nich w terminie 7 dni od dnia otrzymania spowoduje odrzucenie skargi.
Wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu zawierały dodatkowe pouczenie, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia drugą osobę z obowiązku jego uiszczenia.
Wezwania - dla każdego ze skarżących - przesłano na adresy podane w skardze i pod tymi adresami zostały odebrane przez wszystkich skarżących w dniu 17 sierpnia 2015 r. Dokumentują to zwrotne pocztowe potwierdzenia odbioru znajdujące się w aktach sądowych sprawy, i wynika z nich, że wezwania były odebrane przez M. K. osobiście (k. 25 akt sądowych), przez J. K. - poprzez doręczenie do rąk jego małżonki M. K., będącej jednocześnie skarżącą (k. 26 akt sądowych), przez L. K. osobiście (k. 27 akt sądowych), przez D. K. osobiście (k. 28 akt sądowych), przez D. W. poprzez doręczenie do rąk dorosłego domownika – B. W. (k. 29 akt sądowych).
W wyniku realizacji wezwań sądowych, skarżący J. K. uiścił wymagany wpis od skargi w dniu 18 sierpnia 2015 r., zaś L. K. dostarczył - w tym samym dniu - dwa odpisy skargi, na których złożył swój własnoręczny podpis i umieścił adnotację: "za zgodne z oryginałem 18 sierpnia 2015 r." Pozostali skarżący nie uiścili wymaganego wpisu od skargi, ani też nie przesłali brakujących odpisów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę wszystkich skarżących należało odrzucić.
Na wstępie należy wskazać, że w pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Jedną z tych przesłanek jest m.in. nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3 § 1 art. 58 P.p.s.a.). Odnośnie braków formalnych skargi podać trzeba, że w myśl art. 47 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. do skargi należy dołączyć jej odpisy dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. Potwierdza to uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że "Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd."
Obok wskazanej przesłanki dopuszczalności skargi, warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi, jako pisma procesowego, jest również - stosownie do treści art. 230 P.p.s.a. - uiszczenie od niej wpisu. Zgodnie z tą regulacją, od pism wszczynających postępowanie, do jakich należy skarga, pobiera się wpis stały, który w myśl § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193, z późn. zm.), wynosi w niniejszej sprawie 500 zł.
Nieuiszczenie wpisu skutkuje wezwaniem przez Sąd do jego dokonania w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis.
W przedmiotowej sprawie Sąd wezwał skarżących do nadesłania w terminie 7 dni dwóch odpisów skargi, poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych przez skarżących oraz do uiszczenia wpisu od skargi, przy czym wszyscy skarżący odebrali przedmiotowe wezwania w dniu 17 sierpnia 2015 r. M. K., L. K. i D. K. odebrali te wezwania osobiście. J. K. i D. W. zostały one doręczone w trybie zastępczym, wynikającym z art. 72 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, pismo sądowe można doręczyć dorosłemu domownikowi. Termin zatem dla wszystkich skarżących do uzupełnienia braku formalnego skargi i opłacenia wpisu do skargi rozpoczął bieg w dniu 18 sierpnia 2015 r. i zakończył się w dniu 24 sierpnia 2015 r.
Odnośnie uzupełnienia braków formalnych skargi w sytuacji, gdy skarga została wniesiona wspólnie przez kilku skarżących, wyjaśnić przyjdzie, że kolejne egzemplarze skargi powinny zostać podpisane odpowiednio przez każdego skarżącego, który składał skargę lub powinna zostać poświadczona notarialnie albo przez adwokata lub radcę prawnego za zgodność z oryginałem. Poświadczenia za zgodność z oryginałem może także dokonać strona, która jest autorem danego pisma procesowego (skargi) lub jej pełnomocnik (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2351/11, LEX nr 1149364).
Podano już wcześniej, że zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom przez sąd. Wymóg w tym zakresie realizuje zasadę oficjalności postępowania oraz zasadę prawa do sądu. Ponadto daje stronom gwarancję do czynnego udziału w postępowaniu uczestnikom postępowania poprzez możliwość poznania stanowiska strony przeciwnej. Tak więc sąd administracyjny ma obowiązek zapewnienia doręczenia organowi i uczestnikom postępowania odpisu skargi, odpisów dołączonych do niej dowodów, natomiast stronie skarżącej - odpowiedzi na skargę organu oraz ewentualnej odpowiedzi na skargę uczestników postępowania. Przy czym zauważyć należy, iż istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to fotokopia lub wydruk komputerowy, czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem.
Za takim poglądem przemawia treść art. 47 § 2 P.p.s.a., który wskazując przykładowe odpisy pisma (fotokopie i wydruki poczty elektronicznej) wymaga ich uwierzytelnienia. Jednocześnie podkreślić należy, że uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem lub jej przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik. Tym samym, Sąd nie posiada kompetencji do wykonywania uwierzytelnionych odpisów skargi. Brak odpisów pism uznaje się zarazem za brak formalny podlegający usunięciu (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 4 wydanie, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011 r., s. 170).
Przypomnienia wymaga, że M. K., J. K., D. K., L. K. i D. W. wnieśli wspólną skargę. W terminie wyznaczonym przez Sąd do nadesłania 2 odpisów skargi L. K. złożył wymaganą ilość odpisów w formie kserokopii, lecz odpisy te zostały podpisane tylko przez niego. Pozostali skarżący nie nadesłali odpisów skargi.
W związku z tym Sąd uznał, że J. K. i M. K., D. K. oraz D. W. nie wykonali wezwania w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi, bo nie nadesłali wymaganej liczby odpisów skargi. Dlatego złożona przez nich skarga nie może być rozpoznawana i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że złożenia poświadczonych za zgodność oryginałem odpisów skargi przez jednego ze skarżących nie można uznać za uzupełnienie braku formalnego skargi przez wszystkich skarżących. L. K. nie występował bowiem w sprawie jako pełnomocnik M. K., J. K., D. K. oraz D. W., nie mógł więc z tego tytułu uwierzytelnić odpisów skargi w imieniu tych skarżących, zaś sami skarżący również tego nie uczynili.
Z kolei, odnośnie wpisu od skargi odnotować trzeba, że małżonkowie D. i L. K. zostali wezwani solidarnie do uiszczenia wpisu, co oznaczało, że opłacenie skargi przez jednego z nich zwalnia z tego obowiązku drugiego małżonka. Skarżący nie zastosowali się do doręczonego im wezwania i nie uiścili wymaganego wpisu od skargi.
Na zasadzie solidarności zostali także wezwani do uiszczenia wpisu od skargi małżonkowie M. K. i J. K., a ten ostatni uiścił wymagany wpis od skargi w dniu 18 sierpnia 2015 r., tj. w wymaganym terminie, co jest równoznaczne z uiszczeniem wpisu także przez M. K. Do uiszczenia wpisu został ponadto wezwany D. W., ale nie zastosował się on do tego wezwania.
Z powyższego wynika, że tylko skarga małżonków K. została opłacona. Skoro L. K., D. K. i D. W. nie uiścili wymaganego wpisu, to z tej przyczyny ich skargę należało odrzucić, jako nieopłaconą, na podstawie cyt. wyżej art. 220 § 3 P.p.s.a.
W związku z tym, że żaden ze skarżących nie wykonał prawidłowo wszystkich wezwań Sądu, orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji.
Orzeczenie w punkcie 2 sentencji uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd zwraca z urzędu cały uiszczony wpis od pisma (skargi) odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.