Uzasadnienie
A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę zawartą w piśmie z 12 lipca 2012 r. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 31 maja 2012 r., Nr [...] w przedmiocie działalności Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], zarzucając, że stanowisko Rady Gminy wyrażone w tej uchwale narusza prawo podmiotowe i jej interes prawny, bo ogranicza dostęp do pomocy społecznej. Do skargi załączyła kilkanaście dokumentów w tym 2 decyzje wydane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], a to z dnia 30 stycznia 2012 r., nr [...], i z dnia 22 lutego 2012 r., nr [...] w sprawie przyznania jej prawa do świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie po 150 zł.
Skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi między innymi, że zaskarżona uchwała narusza prawo materialne przez błędną wykładnię przepisów ustawy o pomocy społecznej i o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Ponadto zarzuciła, że Rada Gminy naruszyła zaskarżoną uchwałą przepisy prawa procesowego, bo "niewłaściwie ustaliła stan faktyczny skargi z 15 marca 2012 r. oraz naruszyła właściwe procedury, bo nie zleciła Komisji Rewizyjnej przeprowadzenia kontroli w sprawie". Zdaniem skarżącej organ Gminy naruszył też przepisy prawa ustrojowego poprzez niewłaściwą realizację zadań publicznych. Zamiast wspierania mieszkańca gminy w rozwiązywaniu jego problemów, stworzył bariery formalne pomiędzy ludźmi, którzy wykonują zadania z zakresu administracji publicznej, a społecznością. Skarżąca podniosła też, że została w dniu 31 marca 2008 r. "nieprawnie zwolniona z jednostki samorządowej". Opisała wydarzenia z tym związane, zaznaczając, że obecnie sprawa ta będzie przedmiotem skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia [...], sygn. akt [...].
W odpowiedzi na skargę z 8 sierpnia 2012 r. Przewodniczący Rady Gminy [...] wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, może być podnoszony przez skarżącą w odwołaniach od decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej i w ich wyniku rozpatrywany. Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego jest chybiony, gdyż Komisja Rewizyjna, pracuje według ustalonego planu rocznego, jej doraźne powoływanie poza przyjętym planem nie jest to każdorazowy obowiązek, a jedynie stosuje się go wtedy, gdy Rada uzna taka kontrolę za konieczną w konkretnej sytuacji. W rozpatrywanym przypadku z uwagi na charakter skargi dotykający właściwości kilku komisji stałych, odbyto wspólne posiedzenie, dokonując analizy zebranych dokumentów i podjęto stosowne wnioski.
Odnośnie naruszenia przepisów prawa ustrojowego poprzez niewłaściwą realizację zadań publicznych, w formie utrudnienia skarżącej korzystania ze środków publicznych, niezbędnych do zaspokajania potrzeb życiowych jej rodziny, wyjaśniono, że skarżącej nie ograniczono w żaden sposób prawa do ubiegania się o świadczenia pomocy społecznej.
Udzielający odpowiedzi stwierdził, że informacje odnośnie spraw skarżącej związanych z jej sprawami pracowniczymi i postępowaniami toczącymi się przed sądami powszechnymi, pozostawia bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach.
Ponadto, stosownie do treści art. 4 powołanej ustawy sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, objętych przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a.
Zasada ta znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika z treści skargi skarżąca jest niezadowolona ze sposobu w jaki załatwiono jej skargę na działanie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Skarżąca wskazała, że przedmiotem jej skargi jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia 31 maja 2012 r., Nr [...], uznająca za bezzasadną jej skargę na działanie tego Kierownika. Nie wskazała ona natomiast decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, które organ ten powinien był wydać, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym. Skarżąca przesłała wprawdzie w załączeniu dwie decyzje OPS w [...], które mogły stanowić przedmiot skargi do Sądu, ale pod warunkiem wcześniejszego wniesienia odwołania do organu II instancji.
Ponadto skarżąca w ocenie Sądu jednoznacznie sformułowała treść skargi wskazując, iż jest to skarga na uchwałę Rady Gminy [...] w sprawie skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], którą Rada Gminy rozstrzygnęła na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a., a zatem jest to skarga powszechna, o której mowa w art. 227 K.p.a. Przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Należy ponadto zauważyć, iż postępowanie skargowe w rozumieniu przepisów K.p.a jest jednoinstancyjne. Jeśli jednak obywatel jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez organ, może złożyć skargę na działalność tego właśnie organu.
W myśl art. 229 pkt 3 K.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, w sprawie, której przedmiotem skargi są zadania lub działalność wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw zleconych w ramach zadań z zakresu administracji rządowej, organem właściwym jest rada gminy.
Skoro zatem do rozpatrzenia skargi powszechnej na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie wykonywania działalności należącej do zadań własnych gminy, właściwa jest rada gminy i jest to postępowanie jednoinstancyjne, to nie służy na nie skarga sądowoadministracyjna do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., skarga złożona w takich okolicznościach podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna.
W związku powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia.