Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez G. i W. P. jest pismo Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzające, że Wojewoda [...] nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku-skargi wyrażającego niezadowolenie z działalności punktu skupu złomu w S. przy ulicy [...]. W stanowisku Wojewody [...] wskazano, że w sprawie dotyczącej funkcjonowania punktu skupu złomu zostało wyrażone przez Starostę [...] stanowisko oparte o przepisy art. 227 k.p.a., a więc w wyniku rozpatrzenia skargi na Starostę [...] w kwestii jego działań dotyczących spornego punktu skupu złomu, nie została w sprawie tej wydana żadna decyzja administracyjna w rozumieniu przepisów art. 104 w związku z art. 107 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sąd orzeka w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w punktach 1-4.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 powołanej ustawy).
Oznacza to, że Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cyt. przepisie. W szczególności nie jest on władny do rozpoznawania skarg w potocznym znaczeniu tego słowa na sposób funkcjonowania organów administracji publicznej. Przepisy działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania sądowo-administracyjnego, sąd administracyjny nie nadzoruje działalności organów administracyjnych, a kontroluje legalność decyzji administracyjnych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28.10.1983 r. SA/Wr 625 – ONSA 1983, Nr 2 poz. 94 – podane stanowisko NSA zachowuje aktualność również po wejściu w życie przepisu art. 63 Konstytucji RP oraz noweli do k.p.a z 1998 r.).
Zasada ta znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie. Tego rodzaju zarzuty jakie zostały podniesione przez skarżących w składanych wnioskach w doktrynie określa się mianem skargi powszechnej, do rozpoznania której właściwe są organy zwierzchnie, sprawujące nadzór pozajudykacyjny.
W kontekście skargi należy podnieść, że nie można przypisać pismu Wojewody [...] z dnia [...] będącego przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowo-administracyjnej, znamion decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest przejawem woli organu administracyjnego, co oznacza, że organ ten rozstrzygając sprawę władczo narzuca swoje stanowisko, decyzja musi wyraźnie wskazywać podstawę prawną w powszechnie obowiązujących przepisach prawa administracyjnego, decyzja rozstrzyga konkretną sprawę konkretnej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne, decyzja wyposażona jest w atrybut ważności, jej adresat może się odwołać tylko za pomocą środków przewidzianych w prawie, a w razie niewykonania decyzji stosuje się przymus państwowy (uchwała Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z 5.02.1988 r. III AZP1/88 – OSPIKA 1989, Nr 3 poz. 590).
Wyżej wykazanych przesłanek nie zawiera przedmiotowe pismo wyjaśniające, że w sprawie z inicjatywy skarżących wskazujących na nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy, toczyło się przed Starostą [...] w trybie uproszczonym postępowanie jednoinstancyjnego zakończone czynnością materialno-techniczną – zawiadomienie skarżących o sposobie załatwienia sprawy w oparciu o art. 227 k.p.a.
W tym miejscu należy podkreślić, że sąd administracyjny jest sądem wyposażonym w uprawnienia o charakterze kasacyjnym, sąd ten stwierdzając, iż zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej są niezgodne z prawem, orzeka o pozbawieniu mocy obowiązującej zaskarżonego aktu lub czynności. Decyzja stanowi przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego i jest niezbędna przesłanką jego dopuszczalności. Oznacza to, że z punktu widzenia sądu administracyjnego decyzja powinna poprzedzać postępowanie sądowo-administracyjne, sąd ma ja ocenić i poddać kwalifikacji zarówno z punktu widzenia norm prawa materialnego, jak i norm regulujących przebieg postępowania przed organami administracji publicznej. Postępowanie sądowe może się toczyć dopiero po zakończeniu orzekania o czyichś prawach lub obowiązkach.
Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 powołanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Niezależnie od powyższego należy podnieść, że poza rozważaniami Sądu pozostała kwestia ewentualnej bezczynności organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc niepodejmowanie przez organy administracyjne nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych – co może być przedmiotem odrębnej sprawy sądowo-administracyjnej.