Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 listopada 2022 r., nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu, M. B. i M. B. (zwani dalej skarżącymi), reprezentowani przez radcę prawnego G. M., wnieśli bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012, w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Zawada. Skarga została zarejestrowana w dzienniku korespondencji w tut. Sądzie pod nr II DK/Op 46/22 i przesłana w dniu 25 listopada 2022 r. do organu w celu odesłania jej w terminie 30 dni wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Przesyłkę z Sądu zawierającą skargę organ otrzymał w dniu 2 grudnia 2022 r.
W odpowiedzi na skargę z dnia 31 grudnia 2022 r. organ, reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata P. P., wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, wyjaśniając m.in., że dokumenty planistyczne dotyczące zaskarżonej uchwały zostały już wcześniej złożone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, albowiem jest to druga skarga skarżących na przedmiotowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru wsi Zawada. Wcześniejsza skarga została przesłana do Sądu w grudniu 2022 r.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Opolu z dnia 4 stycznia 2023 r. sprawę ze skargi M. B. i M. B. na uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2012 r., Nr XX/125/2012, wniesionej bezpośrednio do Sądu, zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Op 4/23. Natomiast w piśmie z dnia 23 listopada 2022 r., włączonym do akt sprawy o sygn. II SA/Op 4/23, pełnomocnik skarżących oświadczył, że cofa skargę z dnia 21 listopada 2022 r., wysłaną omyłkowo bezpośrednio do Sądu.
Sądowi znane jest z urzędu, że skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika -radcę prawnego G. M., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu za pośrednictwem organu skargę, także zawartą w piśmie datowanym na dzień 21 listopada 2022 r., na ww. uchwałę Rady Gminy Turawa z dnia 7 grudnia 2022 r. Skarga ta została złożona bezpośrednio w organie (w biurze podawczym) w dniu 22 listopada 2022 r., a następnie przesłana do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wskazana skarga została zarejestrowana w Sądzie w dniu 29 grudnia 2022 r. pod sygn. akt II SA/Op 361/22. W aktach ostatnio wskazanej sprawy znajduje się wyjaśnienie skarżących, że uiszczony wpis od skargi należy zaliczyć na poczet skargi wniesionej za pośrednictwem organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. O istnieniu stanu sprawy w toku (lis pendens) bądź powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) przesądza tożsamość elementów podmiotowych oraz tożsamość elementów przedmiotowych sprawy. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce wówczas, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna. Innymi słowy, z przywołanej zasady lis pendens wynika, że nie można wszczynać postępowania, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami już się toczy, przy czym dla sądu badającego istnienie przesłanki z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. wiążący jest stan w dacie wniesienia danej skargi, a nie w dacie orzekania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 792/12, dostępnie na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast konsekwencją stwierdzenia wystąpienia omawianej przesłanki jest konieczność odrzucenia skargi.
Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy, odnotowania jeszcze wymaga, że skarżący, działający przez swojego pełnomocnika, wnieśli dwie skargi na działanie tego samego organu i w tym samym przedmiocie. Skargi te, zgodnie z wpływem, zostały zarejestrowane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu pod sygn. akt II SA/Op 361/22 i sygn. akt II SA/Op 4/23. Analiza przedmiotowych skarg oraz akt postępowania administracyjnego przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę prowadzi do wniosku, że skargi dotyczą tej samej sprawy administracyjnej, bo zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa.
Należy również wskazać, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi administracji publicznej, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. W związku z tym decydujące znaczenie miało ustalenie przez Sąd, że niniejsza sprawa, tj. sprawa ze skargi z dnia 21 listopada 2022 r. doręczonej organowi w dniu 2 grudnia 2022 r., została wszczęta już po zawiśnięciu sprawy prowadzonej pod sygn. II SA/Op 361/22, w której skarga z dnia 21 listopada 2021 r. złożona została bezpośrednio w organie w dniu 22 listopada 2022 r. Z uwagi zatem na fakt, że sprawa objęta niniejszą skargą jest już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Op 361/22, niedopuszczalne jest prowadzenie i rozpoznanie kolejnej skargi skarżących, dotyczącej tego samego organu i tego samego przedmiotu. Wcześniejsze zawiśnięcie przed sądem sprawy stwarza opisany wyżej stan sprawy w toku i odnosi ten skutek, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami co do sprawy, w której skarga została już wniesiona.
Skargę strony skarżącej z dnia 21 listopada 2022 r. w niniejszej sprawie, czyli w sprawie o sygn. akt II SA/Op 4/23, należało więc odrzucić jako skargę wniesioną w sytuacji, w której miała już miejsce zawisłość sporu pomiędzy tymi samymi podmiotami i w tym samym przedmiocie.
Jednocześnie trzeba zauważyć, że skarżący cofnął skargę. Dokonanie takiej czynności procesowej skutkuje zwykle rozważeniem umorzenia postępowania sądowego w oparciu o art. 60 w związku z art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd miał jednak na uwadze, że umorzenie postępowania jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy postępowanie sądowoadministracyjne zostało prawidłowo i skutecznie wszczęte, co oznacza, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody do merytorycznego rozpoznania skargi oraz gdy wystąpi jedna z przesłanek umorzenia postępowania, wymieniona w przepisie art. 161 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Dlatego też skarga niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. podlegała odrzuceniu. W takim przypadku Sąd nie badał przesłanek umorzenia postępowania sądowego.
W tym stanie rzeczy, uznając skargę za niedopuszczalną, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 oraz § 3 P.p.s.a.