Uzasadnienie
M. K. (zwany dalej także "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 9 kwietnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - zwanej dalej P.p.s.a.
Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 9 kwietnia 2021 r., nr [...], jest aktem wydanym przez organ pierwszej instancji, na który - zgodnie z zawartym w nim pouczeniem - przysługiwało zażalenia do organu drugiej instancji, czyli do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Tym samym, skarga na taki akt pierwszoinstancyjny, jest niedopuszczalna.
Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 135 P.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych w graniach tej samej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie z literaturą przedmiotu: "Sąd administracyjny pierwszej instancji jest upoważniony i zobowiązany – w świetle postanowień art. 135 P.p.s.a., do podjęcia przewidzianych w komentowanej ustawie środków, a więc do wydania stosownego orzeczenia w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach tej danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia". Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę na ostateczne postanowienie, jest uprawniony do wydania orzeczenia przewidzianego w art. 145 § 1 P.p.s.a., nie tylko w stosunku do zaskarżonego postanowienia, lecz również powinien objąć zakresem orzekania postanowienie wydane przez organ I instancji, jeżeli jest ono obarczone wadami przewidzianymi w tym przepisie. (patrz: T.Woś {w:}, Hanna Knysiak – Molczyk, Marta Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, s. 442).
Nie jest zatem dopuszczalne wniesienie skargi na postanowienie organu pierwszej instancji, gdyż sąd administracyjny nie może oceniać jedynie tego aktu, i wyręczać w tym zakresie organów administracji działających w postępowaniu administracyjnym jako druga instancja. Skargę na postanowienie, co wykazano wyżej, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących na dany akt administracyjny, a zatem w kontrolowanej sprawie skarga dopuszczalna jest dopiero na postanowienie organu drugiej instancji. Przyjdzie jeszcze raz powtórzyć, że w ramach rozpatrywania skargi na postanowienie drugoinstancyjne badana jest także legalność postanowienia organu pierwszej instancji.
Wobec powyższego skarga na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru
Budowlanego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2021 r., nr [...], jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
O powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji.