Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 sierpnia 2012r. S. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 27 czerwca 2012r., nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy [...] z dnia 20 kwietnia 2012r., nr [...] o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w [...] nr [...], gmina [...].
Na skutek wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, dotyczącego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni, skarżący w wyznaczonym terminie złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie wskazał na trudną sytuację bytową spowodowaną bezrobociem, która zmusiła skarżącego do zwrócenia się o pomoc do ośrodka pomocy społecznej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku, wnioskodawca nie wykazał innych osób tworzących z nim wspólne gospodarstwo domowe; podał, że jedynymi źródłami jego dochodu są zasiłki: okresowy i celowy, uzyskiwany z pomocy społecznej w łącznej wysokości 338,50 zł miesięcznie; wskazał także, że posiada dom o powierzchni 181 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,88 ha. Do akt sprawy dołączył także kserokopię decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 30 sierpnia 2012r., przyznającej wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości 100 zł od dnia 1 sierpnia 2012r. do dnia 31 sierpnia 2012r., oraz zasiłek okresowy od dnia 1 lipca 2012r. do dnia 30 września 2012r.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko zwolnienie od kosztów sądowych w całości, bądź w części.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem winien wykazać, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawa, przyznanie pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane).
Zauważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.).
Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącego opierając się na jego oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że po pierwsze, sam formularz wniosku uwzględnia swym zakresem – stosownie do wyżej przywołanego art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o sytuacji skarżącego. Po drugie, wnioskodawca dołączył do akt sprawy decyzje organu pomocy społecznej, potwierdzające wysokość zasiłków stanowiących dochód skarżącego, które wskazane zostały w formularzu wniosku. Referendarz zważył ponadto na znane mu z urzędu ustalenia dokonane w toku innych postępowań z wniosków skarżącego o prawo pomocy toczących przed tut. Sądem (sprawy o sygn. akt: I SO/Op 1/12, I SA/Op 91/12 i II SA/Op 320/12). Z powyższych względów rozpoznający wniosek, mając na względzie zasadę ekonomii postępowania, uznał o braku konieczności wzywania skarżącego, w trybie art. 255 P.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Referendarz zważył więc, że skarżący uzyskuje jedynie dochód z tytułu zasiłków z pomocy społecznej w wysokości 338,50 zł miesięcznie. Ze spraw o sygn. akt I SO/Op 1/12 i sygn. akt I SA/Op 91/12, w których wydano odpowiednio w dniu 29 lutego 2012r. i w dniu 25 maja 2012r., rozstrzygnięcia o przyznaniu pomocy skarżącemu - wynika także, że otrzymywał on wcześniej pomoc finansową z gminnego ośrodka pomocy społecznej, zaś opłacenie jego ubezpieczenia zdrowotnego przejęła Gmina [...], na mocy decyzji z dnia 16 stycznia 2012r. Informacje te potwierdzają zatem okoliczność podnoszoną przez wnioskodawcę, iż otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, a stan ten utrzymuje się od dłuższego czasu. Odnotować także warto, iż referendarz sądowy tut. Sądu postanowieniami z dnia 10 września 2012r. (sygn. akt I SO/Op 6/12, I SO/Op 7/12 i I SO/Op 8/12), uznał żądania S. T. za zasadne i przyznał mu w w/w sprawach prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Ustalenia będące podstawą wydania rozstrzygnięć o przyznaniu pomocy zachowują zatem aktualność, z uwagi na nieodległy termin wydania orzeczeń.
Uwzględniając powyższe referendarz przyjął, iż uzyskiwany przez S. T. dochód oraz wykazana sytuacja bytowa, nie dają podstaw do wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych. Należało zatem zwolnić skarżącego od obowiązku ich ponoszenia, co referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.