Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 31/15, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił dla T. R. adwokata przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Pełnomocnikiem z urzędu T. R. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu - adwokat M. K. Po wniesieniu skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, sprawa została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 460/15.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po wcześniejszym przywróceniu terminu do wniesienia skargi, oddalił skargę T. R., natomiast pełnomocnik skarżącego przedłożył opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W dniu 21 marca 2016 r. wpłynął do tut. Sądu ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego z urzędu.
Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2016 r., działając na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku T. R. z dnia 21 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy.
Referendarz sądowy wskazał, że w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującej procedurę sądowoadministracyjną, a co za tym idzie również przesłanki ustanawiania pełnomocnika z urzędu, brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania ustanowienia kolejnego pełnomocnika w sprawie. Skoro stronie zostało przyznane prawo pomocy w tym zakresie, to zostało one już skonsumowane (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postanowienie z dnia 1 kwietnia 2016 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 kwietnia 2016 r., co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 88 akt sąd.), a skarżącemu T. R. - w dniu 18 kwietnia 2016 r., co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 89 akt sąd.), wraz z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Sprzeciw podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), nadal zwanej w skrócie: P.p.s.a., od postanowienia referendarza dotyczącego m.in. przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw, który można wnieść w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Natomiast w myśl art. 259 § 2 P.p.s.a., sprzeciw złożony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W rozpoznawanej sprawie kierowana do pełnomocnika skarżącego przesyłka zawierająca odpis postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2016 r. doręczona została w dniu 7 kwietnia 2016 r. Doręczenia dokonano zgodnie z art. 67 § 5 P.p.s.a., nakazującym doręczenie przesyłek stronie mającej ustanowionego pełnomocnika - do rąk tego pełnomocnika. Tym samym uznać należało, że doręczenie postanowienia do rąk adwokata M. K. było skuteczne, stąd przewidziany w art. 259 § 1 P.p.s.a. siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu rozpoczął bieg w dniu 8 kwietnia 2016 r. i upłynął z dniem 14 kwietnia 2016 r. (czwartek). Natomiast skarżący wniósł sprzeciw do Sądu osobiście w dniu 20 kwietnia 2014 r., a zatem czynności tej dokonał już po upływie wymaganego terminu.
Jak trafnie wywodził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2008 r., (sygn. akt I FZ 504/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przepisy o doręczeniach pism procesowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a sama procedura doręczania pism musi być oceniania w świetle zasady oficjalności doręczeń oraz zasady formalizmu czynności procesowych sądu. Ustawodawca w tym zakresie wyłączył, co do zasady, jakąkolwiek dyspozytywność stron postępowania, określając jasno i precyzyjnie: jak, kiedy i komu należy dokonywać doręczenia oraz jakie z tym faktem wiążą się konsekwencje procesowe. Zgodnie z art. 34 P.p.s.a., strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym może działać samodzielnie lub przez pełnomocnika (pełnomocników). Udzielenie pełnomocnictwa procesowego i dołączenie go do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej rodzi ten skutek, że wszystkie pisma procesowe doręcza się od tej chwili, aż do czasu poinformowania Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, ustanowionemu pełnomocnikowi. Przesądza o tym treść art. 67 § 5 P.p.s.a.
Przedstawione stanowisko - co do skutków działania w sprawie pełnomocnika - znajduje zastosowanie także w odniesieniu do sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W okolicznościach niniejszej sprawy o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia sprzeciwu decyduje zatem data doręczenia skarżonego postanowienia adwokatowi – M. K. Jest to konsekwencja założenia, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy.
Powyższego nie zmienia fakt, że postanowienie wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu doręczono również skarżącemu. Przesłanie postanowienia z dnia 1 kwietnia 2016 r. do strony nie było doręczeniem procesowym rozstrzygnięcia sądowego, a więc nie mogło wywołać skutków procesowych. Skarżący ma bowiem w sprawie przyznanego w ramach prawa pomocy adwokata z urzędu, a stosownie do przepisu art. 244 § 2 P.p.s.a., ustanowienie takiego adwokata jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Doręczenie dokonane na adres skarżącego było więc bezskuteczne procesowo.
Wobec powyższego, na podstawie art. 259 § 2 P.p.s.a., sprzeciw podlega odrzuceniu, jako wniesiony po terminie.