Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Wojewodę Opolskiego jest uchwała Rady Gminy Walce z 30 maja 2007r., Nr VII/50/07 w sprawie nadania statutu Sołectwu Ćwiercie.
Działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części dotyczącej: § 7 ust. 2; § 8 ust. 3; § 12 ust. 1 pkt 1 w zakresie dotyczącym wyboru sołtysa; § 12 ust. 1 pkt 2 w zakresie dotyczącym wyboru rady sołeckiej; § 14 pkt 15; § 15 ust. 4; § 16 ust. 2, 4, 5; § 17 ust. 1, 2, 3, 6; § 18 ust. 1, 2, 3; § 19 ust. 1, 3; § 20; § 24 ust. 1, 2 oraz § 28 ust. 5 w zakresie wyrazów "oraz wyznaczeni pracownicy". W uzasadnieniu wyjaśnił, że regulacja zawarta w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, stanowiąca, że do wyłącznej właściwości Zebrania Wiejskiego należy wybór Sołtysa i Rady Sołeckiej, narusza przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.
Skarżący podniósł, że ze wskazanych wyżej powodów koniecznym jest skierowanie wniosku o stwierdzenie nieważności przepisów uchwały, które formułują zasady wyboru Sołtysa lub członków Rady Sołeckiej przez Zebranie Wiejskie, tj. § 16 ust. 2, 4, 5; § 17 ust. 6; § 18 ust. 1, 2, 3; § 19 ust. 1 i 3; § 24 ust. 1 i 2. Następnie Wojewoda podał, iż w § 17 ust. 1 uchwały Rada postanowiła, że "Dla dokonania ważności wyboru Sołtysa i Rady Sołeckiej wymagana jest obecność co najmniej 1/10 osób uprawnionych do głosowania", czym przekroczyła upoważnienie wynikające z przepisu art. 35 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Ponadto, ust. 2 i 3 § 17 uchwały także w sposób istotny naruszają prawo, albowiem nawiązują do określonego w uchwale quorum wymaganego dla stwierdzenia ważności wyborów. W § 7 ust. 2 uchwały Rada przyjęła zapis stanowiący o kompetencji Zebrania Wiejskiego do powoływania stałych i doraźnych komisji, który w ocenie Wojewody również należy uznać za sprzeczny z prawem, jako że został podjęty bez podstawy prawnej. Podobnie, istotnie narusza prawo zapis § 8 ust. 3 uchwały w zakresie w jakim stanowi, że Rada jest organem jednostki pomocniczej sołectwa w istotny sposób narusza art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w którym ustawodawca wymienił tylko dwa organy jednostki pomocniczej sołectwa, tj. zebranie wiejskie i sołtysa.
Dalej Wojewoda wskazał, że w § 14 pkt 15 i § 20 uchwały zawarto powtórzenie zapisów ustawowych. W dalszej części uzasadnienia wyjaśnił, że regulację § 15 ust. 4 uchwały, w zakresie w jakim postanowiono, że sołectwo mogłoby nawiązywać współpracę z innymi sołectwami na terenie gminy podejmując wspólne uchwały, podjęto bez podstawy prawnej. Na zakończenie zarzucił, że § 28 uchwały, mocą którego wyposażono wyznaczonych pracowników w uprawnienia żądania niezbędnych informacji i danych dotyczących funkcjonowania Sołectwa, wykracza poza zakres delegacji przekazanej Radzie do uregulowania przez przepis art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Walce wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Uzasadniając to procesowe stanowisko podniesiono, że Gmina Walce uwzględniła wszystkie zarzuty Wojewody Opolskiego zawarte w skardze. W szczególności analizując treść skargi podzielono jej argumentację. W konsekwencji podjęto stosowne prace nad projektem nowej uchwały, które doprowadziły do przedłożenia pod obrady rady gminy projektu uchwały w przedmiocie uchwalenia nowego statutu Sołectwa Ćwiercie.
Strona przeciwna złożyła też oświadczenie, że uchwała będąca przedmiotem skargi Wojewody Opolskiego nie była wykonywana, ani nie podjęto jakichkolwiek czynności prawnych w oparciu o nią. Podniesiono, że stan taki będzie trwał do zakończenia postępowania sądowego, względnie wejścia w życie nowej uchwały Rady Gminy (por. pismo procesowe Wójta Gminy Walce i odpowiedź na skargę złożone przez ten organ 6 listopada 2007r. k.30-31 akt sądowych).
Uchwałą z dnia 6 listopada 2007r. Nr XI/88/07 w sprawie nadania statutu Sołectwu Ćwiercie Rada Gminy Walce uchyliła uchwałę własną z 30 maja 2007r. Nr VII/50/07 (§ 28 uchwały).
W piśmie procesowym z 4 grudnia 2007r. Wojewoda Opolski także wniósł o umorzenie postępowania, podnosząc, że kolejna uchwała Rady Gminy Walce z 6 listopada 2007r., po jej zbadaniu w trybie nadzoru, została przekazana do ogłoszenia w Dziennie Urzędowym Województwa Opolskiego i wejdzie w życie po upływie 14 dni od jej opublikowania.
Pismem procesowym z 12 grudnia 2007r. Wojewoda Opolski uzupełnił wcześniejszą wypowiedź przez podanie, że uchwała Rady Gminy Walce z 6 listopada 2007r. została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z 10 grudnia 2007r. w nr 91, pod pozycją 2957 (por. pisma procesowe skarżącego k-61 i 71 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć.
Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazana w art. 161 § 1 pkt. 1 i 2.
Bezprzedmiotowość postępowania z innych przyczyn w rozumieniu tego przepisu występuje wówczas, gdy w toku postępowania – a przed wydaniem wyroku – przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia.
W rozpoznawanej sprawie między wniesieniem skargi, a zamknięciem rozprawy doszło do podjęcia przez Radę Gminy Walce uchwały z 6 listopada 2007r., którą – co wynika z zapisu § 28 - uchylono w całości zaskarżoną uchwałę z 30 maja 2007r.
Uchwała uchylająca poprzednią została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z 10 grudnia 2007r. i weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia.
Uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą ma charakter konstytutywny. Wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc) oznacza to, że przerywa wywoływanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W związku z tym trzeba podnieść, że zaskarżona uchwała z 30 maja 2007r. w okresie jej obowiązywania nie wywołała żadnych skutków prawnych. Z oświadczenia procesowego Wójta Gminy Walce wynika wprost, że zaskarżona uchwała nie była wykonywana. Skoro zatem nie podejmowano żadnych czynności prawnych w oparciu o jej uregulowania to stwierdzić należało istnienie przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 P.p.s.a.
Wobec braku przedmiotu zaskarżenia postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Z tej przyczyny i z mocy powołanego wyżej przepisu orzeczono jak w postanowieniu.