Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Wojewodę Opolskiego jest uchwała Rady Gminy Walce z dnia 30 maja 2007r., Nr VII/51/07 w sprawie nadania statutu Sołectwu Dobieszowice.
Działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części obejmującej: § 7 ust. 2; § 8 ust. 3; § 12 ust. 1 pkt 1 w zakresie dotyczącym wyboru sołtysa; § 12 ust. 1 pkt 2 w zakresie dotyczącym wyboru rady sołeckiej; § 14 pkt 15; § 15 ust. 4; § 16 ust. 2, 4, 5; § 17 ust. 1, 2, 3, 6; § 18 ust. 1, 2, 3; § 19 ust. 1, 3; § 20; § 24 ust. 1, 2 oraz § 28 ust. 5 w zakresie wyrazów "oraz wyznaczeni pracownicy". W uzasadnieniu wyjaśnił, że regulacja zawarta w § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, stanowiąca, że do wyłącznej właściwości Zebrania Wiejskiego należy wybór Sołtysa i Rady Sołeckiej, narusza przepis art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.
Skarżący podniósł, że ze wskazanych wyżej powodów koniecznym jest skierowanie wniosku o stwierdzenie nieważności przepisów uchwały, które formułują zasady wyboru Sołtysa lub członków Rady Sołeckiej przez Zebranie Wiejskie, tj. § 16 ust. 2, 4, 5; § 17 ust. 6; § 18 ust. 1, 2, 3; § 19 ust. 1 i 3; § 24 ust. 1 i 2. Następnie Wojewoda podał, iż w § 17 ust. 1 uchwały Rada postanowiła, że "Dla dokonania ważności wyboru Sołtysa i Rady Sołeckiej wymagana jest obecność co najmniej 1/10 osób uprawnionych do głosowania", czym przekroczono upoważnienie wynikające z przepisu art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Ponadto, ust. 2 i 3 § 17 uchwały także w sposób istotny naruszają prawo, albowiem nawiązują do określonego w uchwale quorum wymaganego dla stwierdzenia ważności wyborów. W § 7 ust. 2 uchwały Rada przyjęła zapis stanowiący o kompetencji Zebrania Wiejskiego do powoływania stałych lub doraźnych komisji, który w ocenie Wojewody również należy uznać za sprzeczny z prawem, jako że został podjęty bez podstawy prawnej. Podobnie, istotnie narusza prawo zapis § 8 ust. 3 uchwały w zakresie w jakim stanowi, że Rada jest organem jednostki pomocniczej sołectwa, narusza także art. 36 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w którym ustawodawca wymienił tylko dwa organy jednostki pomocniczej sołectwa, tj. zebranie wiejskie i sołtysa.
Dalej Wojewoda wskazał, że w § 14 pkt 15 i § 20 uchwały zawarto powtórzenie zapisów ustawowych. W dalszej części uzasadnienia wyjaśnił, że regulację § 15 ust. 4 uchwały, w zakresie w jakim postanowiono, że sołectwo mogłoby nawiązywać współpracę z innymi sołectwami na terenie gminy, zawierając porozumienia lub podejmując wspólne uchwały, podjęto bez podstawy prawnej. Na zakończenie zarzucił, że zapis § 28 ust. 5 uchwały, mocą którego wyposażono wyznaczonych pracowników w uprawnienia żądania niezbędnych informacji i danych dotyczących funkcjonowania Sołectwa, wykracza poza zakres delegacji przekazanej Radzie do uregulowania przez przepis art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Walce wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Uzasadniając to procesowe stanowisko podniósł, że Gmina Walce uwzględniła wszystkie zarzuty Wojewody Opolskiego zawarte w skardze. W konsekwencji w najbliższym czasie pod obrady rady gminy przedłożony zostanie projekt uchwały zmieniającej (ewentualnie uchylającej) zaskarżoną uchwałę. W przypadku akceptacji i przyjęcia przedstawionego projektu przez radę gminy, uchwała zmieniająca uchyli normy w sposób istotny naruszające prawo. Wskazując, iż w przypadku podjęcia uchwały zmieniającej zostanie ona przesłana do Sądu, strona przeciwna oświadczyła ponadto, że uchwała będąca przedmiotem skargi nie została jeszcze wykonana, ani też nie podjęto w oparciu o nią jakichkolwiek czynności prawnych. Zastrzegła przy tym, że stan taki będzie trwał do zakończenia postępowania sądowego, względnie wejścia w życie nowej uchwały Rady Gminy (por. pismo procesowe Wójta Gminy Walce i poprawioną odpowiedź na skargę z dnia 6 listopada 2007r. k.28-29 akt sądowych).
Uchwałą z dnia 6 listopada 2007r., Nr XI/89/07, w sprawie nadania statutu Sołectwu Dobieszowice, która przesłana została do tut. Sądu dnia 22 listopada 2007 r., Rada Gminy Walce uchyliła zaskarżoną uchwałę z dnia 30 maja 2007r., Nr VII/51/07 (§ 28 uchwały).
W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2007 r. Wojewoda Opolski, wskazał, iż zaskarżona uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 4 września 2007 r., Nr 65, poz. 1929. Ponadto, wskazując, iż uchwała z dnia 6 listopada 2007 r., Nr XI/89/07, uchylająca zaskarżoną uchwałę po jej zbadaniu w trybie nadzoru, została przekazana do ogłoszenia w Dziennku Urzędowym Województwa Opolskiego i wejdzie w życie po upływie 14 dni od jej opublikowania, Wojewoda oświadczył iż przychyla się do wniosku strony przeciwnej o umorzenie postępowania
Następnie w piśmie procesowym z dnia z 12 grudnia 2007r. Wojewoda Opolski podał, że uchwała Rady Gminy Walce z 6 listopada 2007r., Nr XI/89/07 została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 10 grudnia 2007r., Nr 91, poz. 2958.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć.
Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazana w art. 161 § 1 pkt. 1 i 2.
Bezprzedmiotowość postępowania z innych przyczyn w rozumieniu tego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania – a przed wydaniem wyroku – przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia.
W rozpoznawanej sprawie między wniesieniem skargi, a zamknięciem rozprawy doszło do podjęcia przez Radę Gminy Walce uchwały z dnia 6 listopada 2007r., Nr XI/89/07, mocą której – co wynika z zapisu § 28 - uchylono w całości zaskarżoną uchwałę z dnia 30 maja 2007r. Uchwała ta opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z 10 grudnia 2007r. i weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia.
Uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą ma charakter konstytutywny. Wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc) co oznacza, że przerywa wywoływanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała z dnia 30 maja 2007r. nie wywołała jednak żadnych skutków prawnych także w okresie jej obowiązywania. Wynika to wprost z oświadczenia procesowego Wójta Gminy Walce, który podał, że zaskarżona uchwała nie była wykonywana.
Skoro zatem nie podejmowano żadnych czynności prawnych w oparciu o uregulowania zaskarżonej uchwały w okresie jej obowiązywania i jednocześnie została ona uchylona, stwierdzić należało zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt. 3 P.p.s.a.
Wobec braku przedmiotu zaskarżenia postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Z tej przyczyny i z mocy powołanego wyżej przepisu orzeczono jak w sentencji.