Uzasadnienie
Z. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 4 sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W skardze skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, dołączyła też urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. W uzasadnieniu wniosku PPF skarżąca wskazała, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.115 zł, jej wydatki na prąd to około 115 zł, wodę i ścieki 75 zł, leki 250 zł. Gospodarstwo domowe prowadzi sama, posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, wartości 100.000 zł i działkę przydomową o powierzchni [...] arów. Do wniosku skarżąca załączyła aktualny odcinek emerytury oraz dwie karty leczenia szpitalnego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów.
Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy, z jednej strony, uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej, ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody.
Skarżąca, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącej pod względem wyżej podanych przesłanek ustawowych, referendarz sądowy wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku oraz załączonych do niego dokumentach i stwierdził, że wykazała ona w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych ponieść kosztów postępowania, bez spowodowania zachwiania w zaspokojeniu swoich podstawowych potrzeb życiowych. Dochód miesięczny gospodarstwa domowego skarżącej to 1.115 zł, a łączne miesięczne stałe wydatki jej gospodarstwa domowego, jakie podała to 440 zł (zsumowany koszt energii elektrycznej, wody i ścieków oraz leków), a zatem po ich zaspokojeniu pozostaje jej do dyspozycji kwota 675 zł. W ocenie referendarza sądowego, kwota 675 zł, biorąc też pod uwagę wiek skarżącej ([...] lat) i zły stan zdrowia, wynikający z przedstawionych kart leczenia szpitalnego (jedna z 2016 r., druga z 2017 r.) uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Obecnie skarżąca ma obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, wynoszącego 500 zł na podstawie § 2 ust. 3 pkt 1 (skargi, nieobjęte wpisem stosunkowym z zakresu budownictwa i architektury) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221. poz. 2193 z późn. zm.),
Biorąc więc pod uwagę przeciętne koszty utrzymania, które referendarz jest w stanie ocenić z doświadczenia życiowego, stan zdrowia, wiek oraz stałe wykazane wydatki skarżącej, w odniesieniu do jej dochodu, uznać należy, że nie jest ona w stanie uiścić wpisu sądowego w kwocie 500 zł bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego, ani dalszych potencjalnych kosztów jakie mogą powstać dla nie w sprawie, a które mogą wynosić 350 zł (250 zł wpis sądowy od skargi kasacyjnej, 100 zł za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku na piśmie wraz z uzasadnieniem).
W tej sytuacji referendarz sądowy ocenił, iż skarżąca wykazała, że zasługuje na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli spełniła przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. nie jest ona bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy, orzekł jak w sentencji postanowienia.