Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2013 r. odrzucono skargę J. M., jako nie należącą do właściwości sądów administracyjnych.
Na wniosek skarżącej o prawo pomocy, złożony w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, został jej przyznany postanowieniem referendarza sądowego z 30 grudnia 2013 r., adwokat z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w piśmie z 7 stycznia 2014 r. poinformowała, że adwokatem tym został wyznaczony M. B., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...].
W dniu 30 stycznia 2014 r. adwokat z urzędu złożył do Sądu, w dwóch egzemplarzach, opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. Zawarł w niej wniosek o przyznanie kosztów jej sporządzenia, które nie zostały opłacone w całości lub w części.
W dniu 19 lutego 2014 r., wezwano adwokata do wskazania, czy doręczył opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej skarżącej.
Adwokat odpowiadając pismem z dnia 20 lutego 2014 r., oświadczył w nim, że złożył w biurze podawczym Sądu, dwa egzemplarze opinii, jeden był przeznaczony do akt sprawy, a drugi do przesłania skarżącej.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), zwane dalej rozporządzeniem.
Wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, na podstawie § 18 ust. 1 pkt. 2 lit. b w/w rozporządzenia, wynosi 120 zł, podwyższa się je o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania.
Pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 P.p.s.a., należy się wynagrodzenie w zakresie ustalonym w art. 250 P.p.s.a., jedynie za pomoc prawną faktycznie udzieloną. Takie stanowisko orzekającego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, przykładowo w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publikowane ONSAiWSA 2005/5/93, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 156687), oraz w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1219/11, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 1213041, obydwa orzeczenia dostępne także na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych https://cbois.nsa.gov.pl).
Ponadto z orzeczeń tych wynika, że w przypadku, gdy pomoc prawna polega na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie.
Powyżej zaprezentowane poglądy, zostały zaakceptowane także w piśmiennictwie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 250 P.p.s.a., LEX 2013, dostępne System Informacji Prawnej Lex), gdzie zwrócono uwagę, że ze względu na opłacanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu ze środków publicznych, sąd ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna faktycznie została udzielona. Wskazano, także w ślad za orzecznictwem (wskazane już postanowienie NSA o sygn. akt OZ 720/04), że o ile w razie sporządzenia skargi kasacyjnej, fakt udzielenia pomocy prawnej z urzędu wynika z jej wniesienia, o tyle w wypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona stronie. Jednakże ani z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, ani z przepisów P.p.s.a., nie wynika obowiązek przedkładania sądowi sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Sporządzenie takiej opinii i przekazanie jej stronie powinien wykazać pełnomocnik ubiegający się o wynagrodzenie. Sąd może poprzestać na jego oświadczeniu. Może także jeżeli ma wątpliwości, uzyskać od strony potwierdzenie tego faktu. Natomiast przedstawienie pisemnej opinii przez pełnomocnika może okazać się niezbędne, gdyby strona zaprzeczała, że opinia została sporządzona i jej doręczona.
W tym miejscu przychodzi odnotować, że referendarz sądowy nie zgadza się z prezentowanym w piśmiennictwie stanowiskiem, odnośnie braku potrzeby zapoznania się Sądu z treścią opinii. Poznanie treści opinii, ma jego zdaniem, wpływ na ocenę nakładu pracy pełnomocnika, niezbędną przy przyznawaniu mu wynagrodzenia za udzieloną stronie pomoc prawną.
Kierując się natomiast pozostałymi, powyżej przytoczonymi poglądami, które referendarz sądowy podziela, zważył on co następuje:
W przedmiotowej sprawie, adwokat z urzędu został zapytany, czy doręczył opinię stronie skarżącej, ponieważ fakt ten nie wynikał z jej treści.
Adwokat w piśmie z dnia 20 lutego 2014 r., oświadczył jednoznacznie, ze opinii nie doręczył stronie, a jedynie złożył egzemplarz przeznaczony dla strony do Sądu, aby ten jej go doręczył.
Z uwagi zatem na to, że ustanowiony w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu nie wykazał, iż udzielił stronie pomocy prawnej poprzez doręczenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, należy uznać, że nie zostały spełnione uzasadniające przyznanie adwokatowi M. B. wnioskowanego wynagrodzenia.
Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w związku z 250 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.