Uzasadnienie
W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez T. R. od decyzji Burmistrza Nysy z dnia 30 września 2014 r. w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego w kwocie 400 zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 29 stycznia 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta została doręczona T. R. w dniu 25 sierpnia 2014 r., co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru przesyłki.
W dniu 26 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) T. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 stycznia 2014 r.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 65/14, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił T. R. adwokata, wyjaśniając jednocześnie, że wnioskodawca jest zwolniony od kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W konsekwencji powyższego, na pełnomocnika z urzędu został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu adwokat M. K. Potwierdza to pismo Rady z dnia 9 września 2014 r., znajdujące się w aktach sądowych II SO/Op 65/14 (k. 29 a. sąd.), które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 15 września 2014 r.
W dniu 30 września 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) pełnomocnik skarżącego wniósł za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skargę na decyzję tego organu z dnia 29 stycznia 2014 r. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Op 536/14 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Wraz ze skargą pełnomocnik złożył też wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, podając, iż o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dowiedział się z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu z dnia 9 września 2014 r., które otrzymał w dniu 11 września 2014 r., już po terminie do wniesienia skargi. Pełnomocnik wyjaśnił ponadto, że w celu prawidłowego sporządzenia skargi kilkakrotnie kontaktował się ze skarżącym telefonicznie oraz za pośrednictwem poczty elektronicznej - ostatni raz w dniu 26 września 2014 r. W ocenie pełnomocnika, przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie jest zasadne, gdyż złożenie wniosku nastąpiło z zachowaniem ustawowych terminów, co potwierdzają poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Na zasadzie art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do treści art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Jak wynika z powyższych przepisów, podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu, jest zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy odnotowania wymaga, że skarżący zwrócił się do tut. Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi, czyniąc to już w następnym dniu po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego. Takie działanie skarżącego było dopuszczalne w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., przewidującego, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Podkreślić jednak trzeba, że przepis art. 53 § 1 P.p.s.a. jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości odnośnie momentu początkowego biegu trzydziestodniowego terminu, ani co do możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie fachowego pełnomocnika. Jeżeli zatem skarżącemu został doręczony odpis decyzji, bądź innego rozstrzygnięcia, to zgodnie z treścią komentowanego przepisu, od tego momentu należy liczyć bieg terminu do złożenia skargi, bez względu na to, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Termin, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. jest terminem ustawowym i w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony. Skuteczne wniesienie skargi i nadanie sprawie dalszego biegu możliwe jest w przypadku złożenia przez stronę lub jej pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd.
W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że dokonując oceny przesłanek przywrócenia terminu należy analizować przede wszystkim zachowanie się pełnomocnika skarżącego, a nie tylko samego skarżącego. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2011 r., II FZ 736/11, System Informacji Prawnej LEX nr 1151450).
Z punktu widzenia powołanych wyżej regulacji, należy również uwzględnić specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony pełnomocnika z urzędu. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że jakkolwiek ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi, to fakt ten może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza bowiem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi.
W konsekwencji, w orzecznictwie uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 P.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia NSA: z 14 maja 2009 r., II FZ 125/0; z 8 czerwca 2006 r., I FZ 198/06; z 15 marca 2007 r., II FZ 47/07; z 11 października 2011 r., II FZ 570/11 - dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z 17 lutego 2009 r., III CZP 117/08, LEX nr 488963).
W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik T. R. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 30 września 2014 r., czyli w trzydziestodniowym terminie liczonym od dnia 11 września 2014 r., w którym dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Sąd przyjął, że podany przez pełnomocnika we wniosku dzień 26 września 2014 r., w którym ostatni raz kontaktował ze skarżącym, stanowi datę ustania przyczyny uchybienia terminu, będąc również dniem, w którym pełnomocnik miał możliwość faktycznego działania. Pełnomocnik, wnosząc w dniu 30 września 2014 r. skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, zachował siedmiodniowy termin, wymagany przepisem art. 87 § 1 P.p.s.a., liczony od dnia 26 września 2014 r., czyli od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja może stanowić pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Analizując zatem stan faktyczny sprawy w kontekście powołanych wyżej przepisów P.p.s.a. oraz poglądów wyrażanych w orzecznictwie, Sąd uznał, że pełnomocnik skarżącego wykazał brak winy w uchybieniu terminowi, a nadto dochował wszystkich pozostałych wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w zakresie zachowania terminu złożenia tego wniosku oraz dokonania wraz z wnioskiem czynności, której nie dokonał w terminie.
Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.