Uzasadnienie
S. P., zwany dalej również skarżącym, pismem z dnia 29 listopada 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia [...], Nr [...], uznającą za bezzasadną jego skargę na działalność sołtysa, zarzucającą sołtysowi wsi [...] narażanie mieszkańców wsi i zwierząt na zatrucie przez stosowanie szkodliwego środka chwastobójczego. W uzasadnieniu tej uchwały Rada Miejska w Strzelcach Opolskich wskazała, że sołtysi zostali w 2016 r. poinformowani o powszechnych zastrzeżeniach dotyczących stosowania herbicydów, poproszono ich o czasowe zaprzestanie stosowania środka chwastobójczego o nazwie Roundup. Rada wyjaśniła, że skarżący nie ma wiedzy, jaki środek został użyty podczas oprysku, a postępowanie w sprawie szkodliwości glifosatów zostało dopiero wszczęte przez instytucje Unii Europejskiej. Obecnie nie ma zatem przeciwwskazań prawnych do ich stosowania.
Skarżący zwrócił się do Sądu o usunięcie uchwały z obiegu prawnego, jako niezgodnej z obowiązującym porządkiem prawnym, podjętej w sposób nieprawidłowy, bez umożliwienia mu wzięcia udziału w jej wydaniu. Zarzucił też, że sołtys nie powinien zezwalać na opryskiwanie chodników środkiem Roundup, jako że jest on szkodliwy dla życia i zdrowia obywateli.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Podniósł, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie może być skarga na działalność sołtysa, a jedynie działania te mogą być kwestionowane w drodze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ujętych w dziale VIII, a w szczególności art. 227 Kodeksu. Organ wskazał, że w trakcie postępowania skargowego skarżący został powiadomiony w dniu 20 sierpnia 2018 r. o terminie rozpatrzenia jego skargi oraz o możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu Komisji Rewizyjnej, a także został przez nią wysłuchany.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, skarżący złożył w dniu 11 stycznia 2019 r. (data nadania przesyłki) wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lutego 2019 r. wniosek o prawo pomocy został rozstrzygnięty odmownie z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w zakresie kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 tego przepisu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Oprócz kontroli działalności administracji publicznej w sprawach skarg wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Spór pomiędzy skarżącym a organami samorządowymi Strzelec Opolskich dotyczy działań sołtysa wsi [...] związanych z korzystaniem ze środka chwastobójczego Roundup. Skarga wniesiona do Sądu przez skarżącego obejmuje zatem kwestie, które nie mieszczą się w wymienionym powyżej katalogu spraw administracyjnych, podlegających kontroli sądu administracyjnego. Na powyższe wskazuje również okoliczność podniesiona w odpowiedzi na skargę, a mianowicie, że w tym zakresie toczyło się już z inicjatywy skarżącego postępowanie skargowe w trybie określonym w dziale VIII K.p.a. - "Skargi i wnioski". Skarga na sołtysa wsi [...] została rozpatrzona - zgodnie z właściwością - przez Radę Miejską w Strzelcach Opolskich, która uznała skargę za niezasadną, wydając w tej sprawie w dniu [...] stosowną uchwałę Nr [...].
Ocena treści skargi uprawnia stwierdzenie, że stanowi ona wyraz niezadowolenia skarżącego ze sposobu rozpatrzenia przez Radę Miejską w Strzelcach Opolskich jego skargi na działalność sołtysa, wniesionej w trybie tzw. postępowania skargowego, regulowanego przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu objętym regulacją działu VIII K.p.a. nie rozstrzyga się żadnej sprawy administracyjnej, jedynie informuje się wnioskodawcę (zainteresowanego) o sposobie załatwienia tzw. skargi powszechnej. Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej w art. 227 i nast. K.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do zainteresowanego, tylko zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze.
W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu - art. 3 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania.
Ten pogląd Sądu jest zbieżny z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 395/06, LEX nr 362475; postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 948/06, LEX nr 295005; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 134/16, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Niedopuszczalność z powodu braku właściwości sądu administracyjnego ma zaś miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętej zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W sytuacji zatem, gdy przedmiotem skargi strona bezsprzecznie czyni akt, który nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a.
Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.